Ppolska.starec← UrzadnikLog in

V ACa 687/18

Common courts2020-10-29
Case number
V ACa 687/18
Judgment date
2020-10-29
Type
SENTENCE

Judges

Ewa KaniokPrzemysław KurzawaRobert Obrębski (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt V ACa 687/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 października 2020 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia SA Robert Obrębski</p> <p>Sędziowie: SA Ewa Kaniok (spr.)</p> <p>SA Przemysław Kurzawa</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r.</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span>‑<span class="anon-block">M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt IV C 728/17</p> <p>orzeka:</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span>‑<span class="anon-block">M.</span> kwotę 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;</p> <p>Ewa Kaniok Robert Obrębski Przemysław Kurzawa</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V ACa 687/18 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem złożonym w postępowaniu upominawczym 3 kwietnia 2017 roku <span class="anon-block">U. M.</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> i<span class="anon-block">(...)</span> spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">Ł.</span> wniosły o solidarne zasądzenie od <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 81.064,80 złotych wraz z odsetkami w transakcjach handlowych liczonymi od kwoty 45.036, 00 złotych od dnia 26 października 2016 roku do dnia zapłaty i od kwoty 36.028,80 złotych od dnia 2 września 2016 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych. Pismem z dnia 23 maja 2017 roku powód sprecyzował datę od której żądał odsetek wskazując, że od kwoty 36.028,80 złotych wnosi o zasądzenie odsetek od 1 listopada 2016 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 26 maja 2017 roku Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił żądanie pozwu w całości.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty z 22 czerwca 2017 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie</strong> w punkcie pierwszym zasądził od <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> Sp. j. w <span class="anon-block">J.</span> – <span class="anon-block">M.</span> kwotę 81.064,80 z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 45.036 złotych od dnia 26 października 2016 roku do dnia zapłaty a od kwoty 36.028,80 od dnia 1 listopada 2016 roku do dnia zapłaty; w punkcie drugim oddalił powództwo <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w całości; w punkcie trzecim zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego między stronami; w punkcie czwartym zasądził od <span class="anon-block"> szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> Sp. j. w <span class="anon-block">J.</span> – <span class="anon-block">M.</span> kwotę 4.054 złote tytułem zwrotu kosztów sądowych.</p> <p>Z ustaleń faktycznych, jakie legły u podstaw tego rozstrzygnięcia wynika, że 31 marca 2016 roku <span class="anon-block">U. M.</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span> w <span class="anon-block">J.</span> zawarła z <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> umowę Konsorcjum. Umowa ustalała warunki i zasady współpracy konsorcjantów, w związku z ogłoszeniem przez zmawiającego tj. <span class="anon-block"> Szpital (...)</span> przetargu nieograniczonego. W terminie późniejszym strony umowy zawarły aneks do umowy o współpracy. Zgodnie z warunkami aneksu uczestnicy konsorcjum mieli być solidarnie zaangażowani w realizację zobowiązania do dostarczania środków medycznych do zamawiającego. W aneksie strony ustaliły również warunki wykonania umowy w sytuacji braku u lidera konsorcjum środków finansowych z powodu zalegania z zapłatą za wcześniej dostarczony towar. 26 kwietnia 2016 roku lider <span class="anon-block"> konsorcjum (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> Sp. j. w <span class="anon-block">J.</span> wraz z konsorcjantem <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> zawarli z <span class="anon-block"> Szpitalem (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">umowę nr (...)</span>, przedmiotem której był zakup i dostawa immunoglobulin i albumin. <span class="anon-block">U. M.</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> dostarczyła pozwanemu zamówiony towar i wystawiła dwie faktury. Faktury zostały dostarczone pozwanemu. Pozwany nie zgłaszał zastrzeżeń co do dostarczonego towaru i wystawionych faktur. Zgodnie z treścią umowy pozwany szpital zobowiązał się zapłacić za dostarczony towar w terminie 60 dni od daty dostawy częściowej i dostarczenia faktury. Pismami z 23 listopada 2016 roku i 30 listopada 2016 roku pozwany został wezwany do zapłaty należności za faktury ewentualnie zaproponowanie innego terminu zapłaty. Pozwany nie uregulował należności w terminie ani nie zaproponował innych warunków spłaty należności. Powodowie zawezwali pozwanego do próby ugodowej jednakże pozwany nie stawił się na terminie rozprawy, wobec czego powodowie cofnęli wnioski o zawezwanie do próby ugodowej.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że prawidłowość wykonania umowy nie budziła zastrzeżeń. Relacje stron należy ocenić przez pryzmat umowy sprzedaży. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535)">art. 535 k.c.</a> przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Niewątpliwie więc obowiązkiem kupującego była zapłata ceny za zakupiony towar.</p> <p>Zgodnie z umową konsorcjum z 31 marca 2016 roku lider konsorcjum, którym była <span class="anon-block">U. M.</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span> w <span class="anon-block">J.</span>-<span class="anon-block">M.</span> była zobowiązana do należytego wykonania umowy z zamawiającym w zakresie przyjmowania i realizacji zamówień na dostawy towarów będących przedmiotem umowy. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) Spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> obciążał jedynie obowiązek przyjmowania i księgowania płatności od zamawiającego, prowadzenia monitoringu zadłużenia zamawiającego oraz windykacji należności od zamawiającego. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...)</span> nie wykonywało zamówienia w zakresie dostawy materiałów medycznych albowiem nie zajmuje się tego typu działalnością. Sąd w tym zakresie nie uznał, że aneks zawarty między powodami był w rzeczywistości realizowany. Zdaniem sądu aneks został podpisany na potrzeby ewentualnego procesu celem wykazania współpracy spółek w zakresie dostaw leków. Treść zeznań przedstawicieli powodów oraz warunki prawne działalności każdej ze spółek przeczą zapisom aneksu.</p> <p>Umowa konsorcjum należy do kategorii nienazwanych umów cywilnych, które mają umożliwić kilku podmiotom prowadzenie wspólnego przedsięwzięcia, szczególnie gdy pojedyncze podmioty nie byłyby w stanie sprostać warunkom i wymaganiom np. ogłaszającego przetarg. Umowa zawarta pomiędzy <span class="anon-block"> spółkami (...)</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span> i <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> przeczy istocie konsorcjum z uwagi na określone szczególne i odmienne obowiązki każdego z konsorcjantów, w tym spółki jawnej <span class="anon-block">(...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span>, na której to wyłączne spoczął obowiązek wykonania umowy sprzedaży i dostawy ze szpitalem. Organizacyjna forma współpracy podmiotów, które przystąpiły do przetargu nie byłaby istotną, gdyby nie zapisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 ()">ustawy o działalności leczniczej</a>, które stwarzają określone warunki wierzycielom placówek medycznych. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust 5 ustawy o działalności leczniczej</a> „czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot tworzący. Podmiot tworzący wydaje zgodę albo odmawia jej wydania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych oraz w oparciu o analizę sytuacji finansowej i wynik finansowy samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej za rok poprzedni. Ust 6. Czynność prawna dokonana z naruszeniem ust. 2-5 jest nieważna”. Sąd podał, że zgodnie z orzecznictwem nie jest dopuszczalne zawarcie umowy konsorcjum, w celu uzyskania uprawnień do wierzytelności należnej z tytułu wykonania świadczeń z tej umowy albowiem prowadzi to do obrotu wierzytelnościami i narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54)">art. 54 ustawy o działalności leczniczej</a>. W takim przypadku przyjąć należy, że zawarcie umowy konsorcjum, miało stworzyć uzasadnienie dla ewentualnej zmiany wierzyciela, bez zgody podmiotu tworzącego zakład opieki zdrowotnej, co doprowadziłoby do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej</a>. Zgodnie z par 5 umowy z 26 kwietnia 2016 roku, płatność za każdą dostawę miała następować wyłącznie na konto wykonawcy, którym zgodnie z komparycją umowy było konsorcjum spółek. W wystawionych fakturach jako sprzedawca występowała <span class="anon-block">U. M.</span>. i W. <span class="anon-block"> (...) Spółka jawna</span>, płatność natomiast miała następować na rachunek konsorcjanta <span class="anon-block">(...)</span>Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym zakresie sąd nie dał wiary powodowi, że wpisanie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w wezwaniu do zapłaty było omyłką albowiem wynikało to z treści aneksu do umowy konsorcjum i z treści faktur. Takie ujęcie obowiązków spółek w ramach konsorcjum świadczy o tym, że konsorcjum zostało zawarte wyłącznie celem przystąpienia do przetargu i ewentualnie zagwarantowania płynności finansowej spółki <span class="anon-block">(...)</span>. Skoro umowa konsorcjum została uznana przez Sąd Najwyższy za zmierzającą do obejścia ustawowego zakazu zmiany wierzyciela, to po wyeliminowaniu konsorcjum jako podmiotu, który realizować miał przedmiot umowy, w relacji z pozwanym szpitalem pozostaje spółka <span class="anon-block">(...)</span>, która faktycznie dostarczyła zamówione materiały medyczne. Zapłata ceny wynikającej z faktury na rachunek <span class="anon-block">(...)</span>czyli podmiotu, który nie dostarczył leków, naruszyłaby zakaz płynący z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54)">art. 54 ustawy o działalności leczniczej</a> albowiem w ostateczności to ten podmiot stałby się uprawnionym z faktury do realizacji wierzytelności. Okoliczność przekazania środków przez <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">U.</span> zgodnie z oświadczeniem zawartym w pismach skierowanych do pozwanego z 23 listopada 2016 roku i 30 listopada 2016 roku nie zmienia okoliczności sprawy albowiem nie ma wpływu na zobowiązania miedzy dostawcą asortymentu medycznego a szpitalem, a na pewno nie powoduje zwolnienia pozwanego z konieczności uregulowania należności. Z tych wszystkich względów sąd oddalił powództwo <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z o.o. w <span class="anon-block">Ł.</span>. Z kolei <span class="anon-block">U.</span> dostarczyła asortyment medyczny zgodnie z umową i nie otrzymała należnej zapłaty, co oznacza, że pozwany szpital zobowiązany jest do uregulowania należności a wobec zwłoki w zapłacie ceny, zobowiązany jest zapłacić również odsetki, które sąd zasądził zgodnie z terminami wynikającymi z faktur, odpowiednio do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359)">art. 359 k.c.</a> Sąd zasądził odsetki zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391323" title="Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1323 ()">ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych</a>, która weszła w życie 1 stycznia 2016 roku.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> u.t.z.t.h, w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, a w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 2;art. 4 ust. 1 pkt. 3;art. 4 ust. 1 pkt. 4)">art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej</a>, termin ten nie może przekraczać 60 dni. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 8;art. 8 ust. 2)">art. 8 ust. 2</a>).</p> <p>W sprawie niniejszej w par 5 umowie zawartej w 26 kwietnia 2016 roku strony ustaliły, że należności będą płatne w terminie 60 dni od daty dostawy częściowej potwierdzonej protokołem odbioru i doręczenia zamawiającemu przez wykonawcę faktury dotyczącej dostawy. <span class="anon-block">Faktura VAT nr (...)</span> została doręczona pozwanemu w 26 sierpnia 2016 roku, a <span class="anon-block">faktura (...)</span> 1 września 2016 roku.</p> <p>Oznacza to, że powód nabył prawo do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych odpowiednio 27 października i 1 listopada 2016 roku.</p> <p>Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie kosztów według spisu przedstawionego przez pełnomocnika powoda albowiem wniosek został złożony po zamknięciu rozprawy. Sąd zasądził natomiast koszty sądowe poniesione przez powoda <span class="anon-block">U.</span> zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zdaniem Sądu należało wzajemnie znieść koszty zastępstwa procesowego albowiem wobec oddalenia powództwa spółki <span class="anon-block">(...)</span>, takie same koszty sąd zasądziłby na rzecz powoda jak i pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany</strong> zaskarżając go w części tj. w zakresie punktów 1, 2 i 4 i zarzucił naruszenie:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> polegające na niedopełnieniu przez Sąd I instancji obowiązku pełnego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięciu przy ocenie tego materiału istotnych okoliczności faktycznych wskazujących na fakt, iż - wobec jednoznacznie wskazanego w ustawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej</a>) zakazu dokonywania zmiany wierzyciela, <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. jako podmiot profesjonalne zajmujący się obrotem wierzytelnościami i windykacją, przystąpił do konsorcjum ze spółką <span class="anon-block">(...)</span>Sp. J. wyłącznie w celu przejęcia wierzytelności i uzyskania tytułu do dochodzenia należności na swoją rzecz także za pośrednictwem <span class="anon-block">U.</span> (po uprzedniej zapłacie za faktury wystawione Szpitalowi przez <span class="anon-block">U.</span>), a nie faktycznego udziału w wykonaniu przedmiotu zamówienia, którego w rzeczywistości nie wykonywał ani w całości, ani w części <span class="anon-block"> - (...)</span> uczestniczył w „konsorcjum” wyłącznie finansowo;</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> polegające na niedopełnieniu przez Sąd I instancji obowiązku pełnego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięciu przy ocenie tego materiału istotnych okoliczności faktycznych wskazujących na fakt, iż - wobec jednoznacznie wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej</a>, a wcześniej art. 53 ust. 6 i 7 ustawy o ZOZ zakazu dokonywania zmiany wierzyciela - nie ulega wątpliwości, że spółka <span class="anon-block">(...)</span> została faktycznie zaspokojona przez spółkę <span class="anon-block">(...)</span> przy czym okoliczności sprawy wskazują, że w ramach postępowania beneficjentem płatności nie jest <span class="anon-block">U.</span>, ale <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>3.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">232 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">278 k.p.c.</a> jak też 227 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> polegające na tym, iż Sąd 1 instancji nie zbadał istotnych okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym relacji pomiędzy „konsorcjantami”, w szczególności udziału <span class="anon-block"> (...)</span> wyłącznie w zakresie finansowym, co - jak wskazuje SN w wyroku I CSK 486/15 - skutkuje nieskutecznością przystąpienia podmiotu finansowego do konsorcjum, co rodzi także dalsze konsekwencje (w tym nieważność postępowania przetargowego jako całości i nieważność zawarcia umowy ze Szpitalem);</p> <p>4.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 k.p.c.</a> polegające na oddaleniu wniosków dowodowych strony pozwanej w zakresie dotyczącym m.in. tzw. lustracji finansowej dotyczącej stosunków gospodarczych pomiędzy spółką <span class="anon-block">(...)</span>w sytuacji, w której przeprowadzenie tych dowodów ma kluczowe znaczenie dla ustalenia prawdy obiektywnej, w szczególności wykazania powiązań gospodarczych i przepływów finansowych pomiędzy tymi podmiotami oraz w konsekwencji ostatecznego potwierdzenia, czy spółka <span class="anon-block">(...)</span>dokonała spłaty należności objętej postępowaniem na rzecz <span class="anon-block">U.</span> i tym samym, jaki był rzeczywisty cel i zamiar zawarcia umowy konsorcjum, co ma pierwszorzędne znaczenie dla ważności tej umowy (także w kontekście spełnienia przez <span class="anon-block"> (...)</span> względem <span class="anon-block">U.</span> świadczenia objętego powództwem, za Szpital z zamiarem zapłaty za pozwanego);</p> <p>5.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->( 1)</sup> k.c.</a> poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów w sytuacji, w której ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż uczestnictwo spółki <span class="anon-block">(...)</span>w konsorcjum było nakierowane od początku wyłącznie na osiągnięcie skutku w postaci przejęcia długu i tym samym w rzeczywistości mamy do czynienia z faktycznym nabyciem wierzytelności w sytuacji, w której przedmiot umowy był wykonywany wyłącznie przez spółkę <span class="anon-block">(...)</span>i zapłatą należności objętej pozwem przez <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">U.</span> z zamiarem spełnienia świadczenia za pozwany Szpital;</p> <p>6.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i 2 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> poprzez niezastosowanie tych przepisów w sytuacji, w której <span class="anon-block"> (...)</span> mając pełną świadomość faktu ograniczeń w dokonywaniu przeniesienia wierzytelności przystąpiło do konsorcjum z <span class="anon-block">U.</span> w celu obejścia prawa i osiągnięcia skutku tożsamego z takim przeniesieniem, przy czym nie ulega wątpliwości że <span class="anon-block"> (...)</span> jako podmiot zajmujący się m.in. obrotem wierzytelnościami szpitalnymi miał pełną i kompletną wiedzę na temat obowiązujących ograniczeń ustawowych;</p> <p>7.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 876;art. 876 § 1)">art. 876 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1)">art. 518 § 1 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię tych przepisów, w sytuacji w której działania <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">U.</span> polegające na zawarciu umowy konsorcjum były nakierowane na osiągnięcie skutku tożsamego z przelewem wierzytelności i tym samym wcześniejszą spłatą zobowiązań Szpitala wobec <span class="anon-block">U.</span> przez <span class="anon-block"> (...)</span>, przy czym charakter umowy konsorcjum nie pozostawia wątpliwości, że jej celem jest umożliwienie <span class="anon-block"> (...)</span> dochodzenia należności, przy czym wcześniej należność na rzecz <span class="anon-block">U.</span> została uregulowana przez <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>8.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej</a> oraz 53 ust. 6 ustawy o ZOZ poprzez błędną wykładnię tych przepisów w sytuacji, w której dokonanie jakiejkolwiek czynności polegającej na spłacie wierzytelności skutkuje faktyczną zmianą wierzyciela jako podmiotu uprawnionego i tym samym wymaga ustawowo uzyskania zgody organu założycielskiego pozwanego, co w niniejszej sprawie nie zostało dokonane, przy czym - jak wskazano w pkt 1 i 2 <span class="anon-block"> - (...)</span> nie mogła skutecznie przystąpić do konsorcjum, co implikuje konsekwencje także wobec <span class="anon-block">U.</span> w postaci skutecznej zapłaty należności objętych pozwem na rzecz <span class="anon-block">U.</span> z zamiarem spełnienia świadczenia za Szpital;</p> <p>9.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54;art. 54 ust. 5)">art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej</a> oraz 53 ust. 6 ustawy o ZOZ poprzez błędną wykładnię tych przepisów w sytuacji, w której przystąpienie <span class="anon-block"> (...)</span> do konsorcjum miało na celu nie wspólne wykonanie przedmiotu umowy ze Szpitalem ale wyłącznie przejecie długu szpitalnego z ominięciem ww. przepisów, przy czym bez znaczenia jest fakt, czy zobowiązanie (dług) w dacie zawarcia umowy konsorcjum istniało, czy miało charakter przyszły - każda tego typu czynność wymaga bowiem zgody organu założycielskiego Szpitala, czego <span class="anon-block"> (...)</span> nie uzyskała oraz dokonała zapłaty na rzecz <span class="anon-block">U.</span> należności objętych pozwem za Szpital i tym samym zobowiązanie między <span class="anon-block"> Szpitalem i (...)</span> wygasło;</p> <p>10.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 1;art. 356 § 2)">art. 356 § 1 i 2 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię tego przepisu w sytuacji, w której nie ulega wątpliwości, że <span class="anon-block"> (...)</span> dokonując spłaty zobowiązania pozwanego na rzecz spółki <span class="anon-block">(...)</span> działała za dłużnika, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania Szpitala względem <span class="anon-block">U.</span>;</p> <p>11.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 23;art. 24;art. 89;art. 93)">art. 23, art. 24, art. 89, art. 93 Prawa zamówień publicznych</a> poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 146;art. 4;art. 4 pkt. 8;art. 139)">art. 146 oraz art. 4 pkt 8 i art. 139 Prawa zamówień publicznych</a> poprzez niezastosowanie tych przepisów w sytuacji, w której nieważność przystąpienia <span class="anon-block"> (...)</span> do konsorcjum skutkuje nieważnością oferty, a to z kolei nieważnością całego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w konsekwencji powoduje to nieważność umowy zawartej ze Szpitalem, co skutkuje domaganiem się zapłaty na podstawie nieważnej czynności prawnej - przy czym umowa taka nie mogła być skutecznie zawarta także z <span class="anon-block">U.</span>, gdyż przekracza wartość 30 tysięcy euro i tym samym dla ważności czynności prawnej wymagane jest uprzednie przeprowadzenie ważnego postępowania przetargowego, którego w niniejszej sprawie nie było - stanowisko w tym zakresie potwierdza KIO w wyroku KIO 353/17 oraz Sąd Okręgowy w Warszawie rozpatrujący odwołanie spółek w niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym (XXII Ga 634/17 z dnia 14 lipca 2017r.) - wyrok prawomocny, przy czym nie jest zasadne stanowisko Sądu I instancji, że nieskuteczność przystąpienia <span class="anon-block"> (...)</span> do „konsorcjum” nie ma wpływu na skuteczność oferty <span class="anon-block">U.</span> gdyż oferta „konsorcjum” była ofertą obydwu podmiotów (a nie każdego z osobna) i jest albo skuteczna jako całość, albo nieskuteczna - powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku KIO 353/17 i utrzymującym go wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydziału Gospodarczego - Odwoławczego z dnia 14 lipca 2017r. (XXIII Ga 634/17), który w niemal identycznej sprawie oddalił skargę obydwu konsorcjantów podzielając w całości stanowisko szpitala, iż mamy do czynienia z jedną ofertą złożoną przez obydwa podmioty, a nie pojedynczymi i niezależnymi ofertami każdego z konsorcjantów, przy czym nieważność konsorcjum pociąga za sobą nieważność całej oferty obydwu konsorcjantów;</p> <p>12.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 i nast. k.p.c.</a> polegające na tym, iż Sąd I instancji zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego w sytuacji, w której brak jest przesłanek w tym względzie z uwagi na fakt, iż zniesienie kosztów dotyczyło różnych stron i różnych konfiguracji po stronie powodowej w relacji ze Szpitalem. Sąd I instancji winien zasądzić koszty zastępstwa od <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz Szpitala oraz od Szpitala na rzecz <span class="anon-block">U.</span>;</p> <p>13.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> polegające na tym, iż Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku pozwanego o odstąpienie od obciążania pozwanego w całości kosztami procesu w sytuacji, w której bezsprzecznie zachodzą przesłanki do uwzględnienia powyższego wniosku.</p> <p>W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa <span class="anon-block">U.</span> oraz zasądzenie od <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz Szpitala kosztów zastępstwa procesowego za I instancję, względnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 1 instancji wraz z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Nadto wniósł o zasądzenie od każdego z powodów z osobna kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Powódka</strong> wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 par. 1 k.p.c.</a> jest chybiony. Sąd I instancji wszechstronnie rozważył cały materiał dowodowy i wyciągnął z niego wnioski odpowiadające zasadom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Apelujący nie zauważył, że podstawą oddalenia przez sąd I instancji powództwa wywiedzionego przez <span class="anon-block">(...)</span> spółka z o.o. w <span class="anon-block">Ł.</span> było ustalenie tego sądu, że umowa konsorcjum pomiędzy <span class="anon-block"> (...)</span>. i W <span class="anon-block">F.</span> sp. j. i <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. została zawarta w celu uzyskania przez <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. uprawnień do wierzytelności z tytułu umowy zawartej z pozwanym w wyniku przetargu wygranego przez konsorcjum i jako taka narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 54)">art. 54 ustawy o działalności leczniczej</a>, co powoduje nieważność tej umowy. Wszelkie zatem zarzuty pozwanego podnoszące brak takiego ustalenia są gołosłowne.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego fakty nie są w niniejszej sprawie sporne, spór dotyczy natomiast ich oceny prawnej.</p> <p>Pozwany na żadnym etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie kwestionował oferty konsorcjum. <span class="anon-block">U. M.</span> i W <span class="anon-block">F.</span> sp. j. mogła zatem zakładać, że umowa konsorcjum łącząca ją z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. jest ważna. Do czasu wydania przez Sąd Najwyższy wyroku z 2.06.2016r. w orzecznictwie nie było przesądzone, że zawarcie umowy konsorcjum nie w celu wspólnej realizacji zobowiązań wynikających z umowy podstawowej, tylko w celu uzyskania uprawnień do wierzytelności należnej z tytułu wykonania świadczeń z tej umowy wyłącznie przez jednego z uczestników konsorcjum prowadzi do faktycznego obrotu wierzytelnościami i narusza obowiązek określony w art. 54 ust. 5 ustawy z 2011 r. o działalności leczniczej. Zarzut jakoby strony umowy konsorcjum działały w złej wierze nie zasługuje na akceptację.</p> <p>Chybiony jest zarzut nieważności umowy pozwanego z <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. w <span class="anon-block">J.</span> - <span class="anon-block">M.</span>. Nieważność umowy konsorcjum nie powoduje nieważności umowy nr <span class="anon-block">(...)</span> zawartej pomiędzy powodem i pozwanym.</p> <p>Konsorcjum to umowa jedynie pomiędzy powodem i <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. regulująca prawa i obowiązki pomiędzy nimi. Umowa nr <span class="anon-block">(...)</span> zawarta została przez pozwanego nie z konsorcjum jako samodzielnym bytem prawnym, gdyż nie posiada ono osobowości prawnej ale z <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. oraz <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. </p> <p>Sąd I instancji nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 23;art. 24;art. 89;art. 93)">art. 23, art. 24, art. 89, art. 93 Prawa zamówień publicznych</a> poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 146;art. 4;art. 4 pkt. 8;art. 139)">art. 146 , art. 4 pkt 8 i art. 139 Prawa zamówień publicznych</a>. Możliwość unieważnienia postępowania przetargowego wygasa z chwilą zawarcia umowy i na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Ponadto unieważnienie postępowania przetargowego może nastąpić jedynie na podstawie przesłanek wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 93)">art. 93 ustawy Prawo zamówień publicznych</a>, które należy wykładać ściśle i których katalog jest zamknięty.</p> <p>Przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 146;art. 146 ust. 1)">art. 146 ust. 1 prawa zamówień publicznych</a> instytucja unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego opiera się na konstrukcji sankcji nieważności względnej (wzruszalności) w przypadkach opisanych w ustawie, co oznacza, że niweczący skutek wadliwej czynności prawnej następuje od momentu dokonania czynności (ex tunc), jednakże orzeczenie stwierdzające omawianą wadliwość czynności prawnej ma charakter konstytutywny. Nieważność względna umowy, ustalana jest w drodze konstytutywnego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej lub sądu (unieważnialność). Do czasu wydania takiego orzeczenia czynność jest ważna i wywołuje wszystkie zamierzone przez strony skutki prawne. Apelujący nie wykazał, aby orzeczenie unieważniające umowę nr <span class="anon-block">(...)</span> z 26.04.2016r. zostało wydane. W tej sytuacji umowa ta nawet gdyby była wadliwa, nie może zostać uznana w niniejszym procesie za nieważną.</p> <p>Niezależnie od powyższego należy wskazać, że uprawnienie wykonawcy do wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego jest niezależne od woli zamawiającego, a więc wykonawca nie musi uzyskać jego zgody. W praktyce przyjęło się, że wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego tworzą w tym celu konsorcjum. Nieważność stosunku wewnętrznego istniejącego pomiędzy konsorcjantami nie przekłada się na nieważność umowy zawartej pomiędzy tymi podmiotami a zamawiającym i nie stanowi zmiany wykonawcy. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zawarcie umowy ponoszą zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 141)">art. 141 ustawy Prawo zamówień publicznych</a> solidarną odpowiedzialność za wykonanie umowy, zatem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.c.</a>, wierzyciel mógł żądać całości świadczenia od każdego z wykonawców z osobna. Uprawnienie wierzyciela do wyboru dłużnika, od którego może on żądać spełnienia świadczenia w całości lub w części, nie podlega ograniczeniom, chyba że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 23;art. 23 ust. 1;art. 23 ust. 1 pkt. 6)">art. 23 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo zamówień publicznych</a> zamawiający w inny sposób określił warunki realizacji zamówienia (co w sprawie niniejszej nie miało miejsca). Wzajemny podział zadań pomiędzy wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ma jedynie skutek wewnętrzny dla przyszłych roszczeń regresowych pomiędzy nimi (argument z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 k.c.</a>). W przypadku nieważności umowy regulującej ów wewnętrzny stosunek pomiędzy wykonawcami nie ma zatem potrzeby dokonywania zmiany umowy zawartej między zamawiającym a konsorcjum. Podobnie gdy umowa zawarta z jednym z dłużników solidarnych okaże się nieważna, okoliczność ta nie przekłada się wprost na nieważność umowy z drugim dłużnikiem. Istotą każdej solidarności, a solidarności biernej w szczególności, jest umocnienie pozycji wierzyciela. Solidarność bierna stwarza dla wierzyciela dodatkowe gwarancje wykonania zobowiązania. W prawie polskim o istnieniu solidarności bądź o jej braku przesądza ustawa lub wola stron wyrażona w umowie. Skoro została ona ustanowiona w ustawie, to racje dłużników dotyczące charakteru zobowiązania i wzajemnych relacji dłużników między sobą nie mogą zwolnić żadnego z nich od odpowiedzialności względem wierzyciela. Nieskuteczność przystąpienia <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. do konsorcjum z <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. nie skutkuje nieważnością oferty złożonej przez konsorcjum. Do etapu wyboru oferty wspólnych wykonawców jako oferty najkorzystniejszej, zamawiający w istocie nie ma żadnych możliwości prawnych, by wnikać w stosunki prawne łączące wspólnych wykonawców. Uprawnienie do wspólnego ubiegania się o zamówienie publiczne powstaje z mocy prawa, a nie z faktu przewidzenia takiej możliwości przez zamawiającego. Minimalnym wymogiem złożenia oferty wspólnej jest przedłożenie wraz z nią pełnomocnictwa dla pełnomocnika uprawnionego co najmniej do reprezentowania wspólnych wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W świetle art. 141 w zw. z art. 23 ust. 1 i 3 podmiotami wykonującymi zamówienie publiczne będą wszyscy członkowie grupy, a nie ta grupa. Wykonawcy tworzący grupę wspólnie ubiegającą się o udzielenie zamówienia publicznego ale są odrębnymi podmiotami. Apelujący nie przedstawił argumentów, które mogłyby skutkować ustaleniem, że oferta złożona w trybie przetargu nieograniczonego przez wspólnych wykonawców jest nieważna w sytuacji gdy stosunek prawny łączący tych wykonawców jest nieważny oraz, że postępowanie przetargowe jest nieważne. Oferta wspólnych wykonawców nie staje się nieważna z mocy prawa skoro każdy z wykonawców musi spełniać warunki przetargu i skoro każdy jest oferentem.</p> <p>Chybiony jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 876;art. 876 § 1)">art. 876 par. 1 k.c.</a> , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1)">art. 518 par. 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 1;art. 356 § 2)">art. 356 par. 1 i 2 k.c.</a> Wbrew zarzutom pozwanego brak jest podstaw do przyjęcia, że <span class="anon-block">(...)</span> sp. j. spełniła świadczenie za pozwanego. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby <span class="anon-block">(...)</span> sp. j. spełniła świadczenie, to nie uczyniłaby tego w celu zwolnienia pozwanego ze zobowiązania wobec powoda ale w celu spełnienia własnego zobowiązania wynikającego z umowy konsorcjum. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 15.11.2019r. sygn. V CSK 348/218, LEX :<em> <!-- --> „wraz z szerokim ujęciem pojęcia czynności prawnej mającej na celu zmianę wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej i poddaniem wszystkich czynności prawnych tego rodzaju rygorom art. 54 ust. 6 u.d.l., wykluczono w przypadkach dokonania przez wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej takiej czynności prawnej bez wymaganej ustawą zgody, nabycie wobec zakładu opieki zdrowotnej przez kontrahenta wierzyciela roszczenia, odpowiadającego roszczeniu wierzyciela, na jakiejkolwiek podstawie: tak tytułem przelewu wierzytelności, wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela, jak i na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu - jako roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. W sytuacji tej do dokonanej zapłaty nie ma zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 2)">art. 356 § 2 k.c.</a> Pomijając kwestię skutków spełnienia świadczenia pieniężnego w sytuacji, w której osoba trzecia nie świadczy intencjonalnie za dłużnika, lecz w imieniu własnym, spełniając własny dług … odmienne założenie musiałoby bowiem prowadzić do wniosku, że skutkiem zaspokojenia interesu wierzyciela przez spełnienie świadczenia z tytułu umowy gwarancji - wobec braku podstaw do wstąpienia przez gwaranta w prawa zaspokojonego wierzyciela - byłoby powstanie po stronie gwaranta wobec pozwanego szpitala roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Taki skutek byłby jednak nie do pogodzenia z celem zakazu zmiany wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej bez wymaganej ustawą zgody”.</em> </p> <table> <colgroup> <col width="2"/> </colgroup> <tr> <td> </td> </tr> </table> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego nieważna umowa konsorcjum nie mogła stanowić podstawy skutecznego spełnienia świadczenia przez <span class="anon-block">(...)</span> spółkę jawną tak w imieniu własnym jak i za dłużnika. W judykaturze Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, które Sąd Apelacyjny podziela, że zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 2)">art. 356 § 2 k.c.</a> należy uznać za wyłączone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 54;art. 54 ust. 5;art. 54 ust. 6)">art. 54 ust. 5 i 6</a> u.d.l. w odniesieniu do zapłaty przez osobę trzecią na rzecz wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej, zrealizowanej w związku z jakąkolwiek czynnością prawną, mającą na celu zmianę wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej, dokonaną bez wymaganej zgody podmiotu tworzącego. Przesądza o tym cel i zakres regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 54;art. 54 ust. 5;art. 54 ust. 6)">art. 54 ust. 5 i 6</a> u.d.l. Przepisy te uzależniają skuteczne dokonanie czynności prawnych, których skutkiem, choćby tylko pośrednim, jest zmiana wierzyciela, od decyzji podmiotu tworzącego. Dopóki brak wymaganej zgody podmiotu tworzącego, dopóty zatem nie można dopuścić, na żadnej podstawie, zastąpienia - w szerokim funkcjonalnym tego słowa znaczeniu - dotychczasowego wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej innym podmiotem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2017 r., I CSK 255/16, Lex nr 2329032).</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 2)">art. 356 § 2 k.c.</a> nie znajduje zastosowania wówczas, gdy działanie osoby trzeciej nie będzie spełnieniem świadczenia za dłużnika, ale realizacją zobowiązania tego podmiotu wynikającą z umowy zawartej z wierzycielem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2010 r., IV CSK 239/10, Lex nr 737285).</p> <p>Sąd Okręgowy nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 356;art. 356 § 2)">art. 356 § 2 k.c.</a>, dokonując oceny skutków prawnych ewentualnej zapłaty dokonanej przez uczestnika konsorcjum na rzecz lidera konsorcjum za dostarczone pozwanemu szpitalowi produkty lecznicze, słusznie przyjmując, iż nie doszło w ten sposób do spełnienia wierzycielowi <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. świadczenia pieniężnego za dłużnika (obecnie <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>.), w celu zwolnienia dłużnika z długu.</p> <p>Spełnienie świadczenia pieniężnego w wykonaniu zobowiązania jest czynnością prawną. O spełnieniu świadczenia można mówić dopiero wtedy, gdy zostanie ono zaoferowane przez dłużnika i przyjęte przez wierzyciela. Niezależnie od tego w jakiej formie następuje spełnienie świadczenia pieniężnego: przelewu na konto wierzyciela czy wręczenia określonej sumy pieniężnej, ze strony dłużnika ma ono na celu wykonanie zobowiązania i zwolnienie się z długu. Wierzyciel, przyjmując świadczenie na zaspokojenie określonej wierzytelności, powoduje, że wierzytelność ta gaśnie. Działania obu stron są zatem celowe - nakierowane na wykonanie zobowiązania i zniesienie łączącego je stosunku prawnego. Zawierają więc oświadczenia woli, które mogą być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>, (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia z dnia 3 kwietnia 1992 r. I PZP 19/92, OSNC z 1992 /9/166 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2009 r., I CSK 154/09, OSNC-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60 zd. 2010/3)">ZD 2010/3</a>/70 i z dnia 24 maja 2012 r., II CSK 546/11, OSNC 2013/2/24). <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w żaden sposób nie objawił woli spełnienia świadczenia za pozwanego.</p> <p>Chybione są zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 258)">art. 258</a> § I <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, polegające na oddaleniu wniosków dowodowych strony pozwanej w zakresie dotyczącym m.in. tzw. lustracji finansowej dotyczącej stosunków gospodarczych pomiędzy powodem i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. Rację ma sąd I instancji, że w/w wnioski dowodowe nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia.</p> <p>W konsekwencji wszystkie zarzuty podniesione w apelacji są chybione. W sytuacji gdy <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. nie spełniła świadczenia za dłużnika (pozwanego), <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. posiada legitymację do dochodzenia należności od pozwanego na drodze sądowej. W ocenie Sądu Apelacyjnego powództwo w/w spółki zostało słusznie uwzględnione. Umowa nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26.04.2016r. została zrealizowana przez tę spółkę, zaś pozwany nie dokonał zapłaty za dostawę albumin i immunoglobulin. Okoliczności te, jak też wysokość należności z tytułu sprzedaży artykułów medycznych nie były sporne między stronami. Umowa sprzedaży artykułów medycznych zawarta pomiędzy pozwanym a powodową spółką 26.04.2016r. jest ważna, a wobec prawidłowego wykonania jej przez powódkę, po stronie pozwanego powstał obowiązek spełnienia świadczenia wzajemnego w postaci ceny.</p> <p>Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie trzecim zaskarżonego wyroku zostało zmienione postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29.10.2020, sygn. V ACz 1131/18.</p> <p>Postanowienie zawarte w punkcie 4 zaskarżonego wyroku jest prawidłowe.</p> <p>Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Słusznie sąd ten uznał, że brak jest podstaw do zastosowania wobec pozwanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> i rozstrzygnął o kosztach procesu za I instancję pomiędzy pozwanym i <span class="anon-block"> (...)</span>. i <span class="anon-block">W. F.</span> sp. j. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 par. 1 i 3 k.p.c.</a> </p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację pozwanego i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 par. 1 i 3 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania wobec apelującego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> przyjmując, że postawa pozwanego w niniejszym procesie stanowi o nadużyciu przez niego prawa. Pozwany od 2016r. nie uregulował bezspornych należności powoda, choć otrzymał umówione świadczenie i co do prawidłowości tego świadczenia żadnych zastrzeżeń nie podnosił. Sama trudna sytuacja finansowa pozwanego i charakter prowadzonej przez niego działalności nie są wystarczające do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zwłaszcza w sytuacji nielojalnego postępowania pozwanego wobec podmiotu, z którym łączy go ważne zobowiązanie. Pozwany sam zdecydował z kim zawrze umowę choć już na etapie wyboru oferty mógł zakwestionować tę ofertę jako naruszającą art. 54 ust. 5 ustawy z 2011 r. o działalności leczniczej, bez zastrzeżeń przyjął zaoferowane przez powoda świadczenie a następnie próbował uchylić się od spełnienia świadczenia wzajemnego. Pozwany jest podmiotem o zorganizowanej strukturze, który - mimo prowadzenia szczególnego rodzaju działalności - uczestniczy profesjonalnie w obrocie cywilnoprawnym i musi liczyć się z tym, że wdanie się w spór sądowy pociąga za sobą konieczność rozliczenia kosztów pomiędzy stronami, stosownie do wyniku sporu. Udzielając zamówień publicznych na dostawę określonych towarów, znając swoje możliwości finansowe i ograniczenia wynikające z finansowania, pozwany obowiązany był tak ukształtować stosunek zobowiązaniowy z powodem, aby uwzględniał on realia w zakresie czy to ilości zamawianych artykułów, czy też terminu płatności. Zła organizacja służby zdrowia skutkująca wadliwym finansowaniem jednostek udzielających świadczenia medyczne, jak również nieprawidłowa organizacja wewnętrznej gospodarki finansowej placówki medycznej, nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla innych podmiotów stosunków gospodarczych.</p> <p>Rozstrzyganie o kosztach postępowania w oparciu o zasadę słuszności wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> stanowi wyjątek od ogólnej zasady z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> i znajduje zastosowanie wyłącznie, gdy obciążenie strony przegrywającej pełnymi kosztami procesu przeciwnika byłoby w sposób rażący i oczywisty niezgodne z zasadami słuszności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I Cz 120/10, Lex nr 818566).</p> <p>Ewa Kaniok Robert Obrębski Przemysław Kurzawa</p> </div>