IV SA/Gl 750/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), Burmistrz Gminy i Miasta C. orzekł o obowiązku zwrotu przez W.K. – dłużnika alimentacyjnego, należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla N.K. za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 2 540,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją Burmistrza Gminy i Miasta C. z [...]r. nr [...], ze względu na niewywiązywanie się W.K. z obowiązków alimentacyjnych wobec córki (N.K.) i stwierdzenia bezskuteczności prowadzonej w tym zakresie egzekucji, zostało jej przyznane prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 2 50,00 zł miesięcznie. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny powinien zwrócić organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu z dnia 1 lutego 2011 r. strona zakwestionowała wydaną decyzję, wskazując na okoliczności związane z trudną sytuacją zdrowotną, osobista oraz materialną. W.K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, od 7 lipca 2010 r. został zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów, utrzymuje się z pomocy znajomych i miejscowego Kościoła. Ponadto, od 2007 r. leczy się z Poradni Zdrowia Psychicznego ze względu na [...] spowodowaną trudną sytuacją życiową. Otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 122,23 zł. Nie jest w stanie wykonać obowiązku zwrotu określonej w decyzji kwoty zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stan faktyczny sprawy, wynikający z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego. Natomiast w części drugiej, dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy uznał, iż zachodziły podstawy do orzeczenia wobec strony, w trybie określonym w art. 27 ust. 1 ustawy o świadczeniach alimentacyjnych, o obowiązku zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń dla N.K. Jednocześnie Kolegium, mając na względzie argumenty podnoszone przez W.K. w odwołaniu, wskazało na przepis art. 30 ust. 2 tej ustawy, umożliwiający umorzenie zobowiązań dłużnika alimentacyjnego, jak również odroczenie terminu ich płatności albo rozłożenie na raty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W.K. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń. Podnosi zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, mające wpływ na podjętą decyzję. Pierwsza grupa tych zarzutów wiąże się z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności: - wydanie decyzji bez poczynienia ustaleń czy orzeczenie nie o lekkim stopniu niepełnosprawności jest prawomocne, bowiem rodzaj niepełnosprawności ma wpływ na rodzaj świadczeń socjalnych i rodzinnych - bezpodstawne przyjęcie, że skarżący jest w stanie wywiązać się z ciążącego na nim zobowiązania -nieprzesłuchanie skarżącego w charakterze strony na okoliczność jego sytuacji osobistej i materialnej, stanu zdrowia i braku źródeł dochodu Podnosi także zarzut sprzeczności istotnych ustaleń poczynionych przez organy administracji z treścią zebranego materiału polegająca na przyjęciu, że możliwości zarobkowe i majątkowe skarżącego pozwalają na wywiązanie się z obowiązku Ponadto wskazuje na inne uchybienia procesowe mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności wydanie orzeczenia wbrew zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego a konsekwencji dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego oraz niedostateczne uzasadnienie z jakich przyczyn aktualna sytuacja materialno-bytowa, zdrowotna oraz osobista pozwalają na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. W związku z tym domaga się dopuszczenia szeregu dowodów mogących potwierdzić sytuację materialna i zdrowotną skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację analogiczną do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze wskazano, iż mogą one zostać rozpatrzone w postępowaniu dotyczącym umorzenia przedmiotowych należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń powstałych w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, została podjęta na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.Dz.U.z 2009 r., Nr 1 , poz. 7 ze m., dalej: ustawa). Zgodnie z powołanym przepisem, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie natomiast do ust. 2 tego artykułu, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Analiza postanowień art. 27 ust. 1 ustawy prowadzi do konkluzji o przyjęciu przez ustawodawcę konstrukcji aktu związanego dla orzekania o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń. Istota aktu związanego wyraża się w tym, że ustawodawca, wiążąc pewien skutek prawny z zaistnieniem stanu faktycznego, określonego w hipotezie normy prawnej , przesądza jednoznacznie o treści tego aktu. Nie mają przy tym znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności sprawy, niż wskazane wyraźnie przez ustawodawcę. W rozpatrywanej sprawie, co nie budzi wątpliwości w świetle ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego oraz wyjaśnień i zarzutów podnoszonych przez skarżącego, stan faktyczny sprawy odpowiada stanowi hipotetycznemu, o jakim mowa w art. 27 ust. 1 ustawy. Na podstawie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta C. z [...]r. nr [...], ze względu na niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego przez W.K., zostały przyznane córce skarżącego – N.K., świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 250 zł. miesięcznie. Świadczenia te były wypłacane osobie uprawnionej. Co za tym idzie, zachodziły podstawy prawe oraz faktyczne do podjęcia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić należy, iż poza przedmiot prowadzonego postępowanie wykraczał problem umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ust. 1 ustawy nie ma podstaw do badania sytuacji osobistej i majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia dopiero w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, zainicjowanym przez dłużnika alimentacyjnego, po wydaniu decyzji o zwrocie należności. W myśl tego przepisu umorzenie należności, jak i odroczenie terminu ich płatności albo rozłożenie na raty, może nastąpić jedynie na wniosek dłużnika w sytuacji, kiedy przemawia za tym jego sytuacja dochodowa i rodzinna. O umorzeniu zaległości rozstrzyga zatem również organ właściwy wierzyciela, wydając w tej sprawie decyzję administracyjną (art. 30 ust. 3 ustawy), ale decyzja ta ma już charakter uznaniowy i jest wydawana w postępowaniu wszczynanym na wniosek strony. Z tych względów zarzuty podnoszone w skardze, odnoszące się w istocie rzeczy do sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione. Mając wszystko powyższe na uwadze w rozpoznawanej sprawie nie można organom zarzucić naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zatem stosownie do regulacji art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.