II GZ 349/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 791/20 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajduje się niezarejestrowany automat do gier postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 września 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 791/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił M. P. wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, na podstawie art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie przedstawił ani nie udokumentował konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jest to, w ocenie WSA, o tyle ważne, że tylko skorelowanie nałożonego obowiązku z konkretną sytuacją majątkową oraz rodzinną skarżącego pozwala ocenić, czy rzeczywiście w przypadku wykonania aktu lub czynności zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i jego zmianę, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, której wiodącym przedmiotem jest gastronomia. Skarżący zatrudnia pracowników, a dochód z tej działalności stanowi jedyne źródło utrzymania jego rodziny. Wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, tj. uiszczenie kary w wysokości 100.000 zł, stworzy – jak twierdzi skarżący – negatywne skutki ekonomiczne w jego sferze majątkowej i będzie skutkowało koniecznością uszczuplenia własnych zasobów finansowych. Skarżący zwrócił też uwagę, że branża gastronomiczna, w której działa, doznała szczególnie dotkliwych skutków pandemii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jak trafnie stwierdził WSA, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 100.000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżący nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających istnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 100.000 zł może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w przypadku skarżącego zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić np. do utraty bieżących środków utrzymania. Bez przedłożenia przez skarżącego stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących do skarżącego. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie ulega wątpliwości, że takich dokumentów skarżący nie przedłożył również na etapie postępowania przed NSA. Odnosząc się do treści zażalenia, trzeba również zaznaczyć, że uiszczenie kary pieniężnej zawsze niesie ze sobą "negatywne skutki ekonomiczne". Ustalenie, czy skutki te kwalifikują się jako znaczna szkoda, o której stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., wymaga kontekstu, którego – jak już wyżej wskazano – skarżący zaniechał przedstawić. Wnioskodawca wskazał również na sytuację epidemiologiczną związaną z pandemią COVID-19. Skarżący ograniczył się jednak jedynie do stwierdzenia, że wskazane ryzyko jest duże, a jego sytuacja się pogarsza. Należy jednak ponownie podkreślić, że brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych, które potwierdzałyby okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego również w czasie pandemii, uniemożliwił Sądowi zbadanie wpływu stanu epidemii na możliwości finansowe skarżącego i jego sytuację egzystencjalną. Co więcej, stwierdzić należy, że epidemia spowodowała powszechne trudności w działalności gospodarczej, które objęły swym zasięgiem cały kraj i znaczną część przedsiębiorców. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo powoływanie się na tę okoliczność jako sytuację uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest daleko niewystarczające w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych, ani też dokumentów, pozwalających zobrazować jego aktualną zdolność finansową. Brak wiedzy WSA w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej Skarżącego nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji WSA prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.