VIII Pa 23/20

<p>Sygn. akt VIII<strong> <!-- --> Pa 23/20</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 2 listopada 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="165"/> <col width="421"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p>Sędzia Teresa Kalinka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p>Grażyna Łazowska</p> <p>Anna Capik- Pater ( del.)</p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu </strong>w dniu 2 listopada 2020r. w Gliwicach</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa</strong> <span class="anon-block">M. J.</span> i <span class="anon-block">A. J.</span> jako następców prawnych <span class="anon-block">E. J.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> <span class="anon-block"> Spółce (...) S.A</span> w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> świadczenie rekompensacyjne</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji</strong> pozwanej</p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku częściowego </strong> Sądu Rejonowego w Zabrzu</p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 23 lipca 2018 r. <strong> <!-- -->sygn. Akt </strong> IV P 301/18</p> <p>1.  uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 w stosunku do <span class="anon-block">E. J.</span> i postępowanie umarza;</p> <p>2.  odstępuje od obciążania <span class="anon-block">M. J.</span> i <span class="anon-block">A. J.</span> kosztami postępowania za pierwszą i drugą instancję.</p> <p>(-)sędzia G.Łazowska (-)sędzia T.Kalinka (-)sędzia (del.) A.Capik-Pater </p> <p>VIII Pa 23/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem częściowym z dnia 23 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu zasądził od pozwanej <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> między innymi na rzecz <span class="anon-block">E. J.</span> kwotę 10 000 złotych tytułem rekompensaty za deputat węglowy</p> <p>Sąd I instancji ustalił , że mąż powódki <span class="anon-block">E. J.</span> przeszedł na emeryturę górniczą <span class="anon-block">(...)</span>. , a zmarł <span class="anon-block">(...)</span> Przed przejściem na emeryturę był pracownikiem <span class="anon-block"> KWK (...)</span>. Uznał, że roszczenie <span class="anon-block">E. J.</span> zasługiwało na uwzględnienie. Przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U.2017.1971).</p> <p>Wskazał, że prawo do rekompensaty przysługuje rencistom i emerytom, którzy w trakcie pobierania świadczenia z ubezpieczenia społecznego byli uprawnieni do otrzymywania bezpłatnego węgla – oraz wdowom po takich osobach. Błędnie wskazano w decyzji strony pozwanej, iż śmierć męża <span class="anon-block">E. J.</span> miała miejsce w trakcie pracy. Powódka jest wdową mającą ustalone prawo do renty rodzinnej po emerycie uprawnionym w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń, Spełniła więc przesłanki do nabycia prawa do świadczenia rekompensacyjnego .</p> <p>Pozwana <span class="anon-block"> Spółka (...) SA</span> zaskarżyła wyrok w części rozstrzygnięcia dotyczącego między innymi <span class="anon-block">E. J.</span> . Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie dowolnej zamiast w swobodnej oceny dowodów, a w szczególności polegającej na przyjęciu, że <span class="anon-block">E. J.</span> udowodniła, iż zmarły mąż powódki jako emeryt posiadał prawo do bezpłatnego węgla, podczas gdy okoliczności te nie wynikają z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie. Wskazała również naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 października 2017 roku oświadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla poprzez uznanie powódki jako osoby uprawnionej do rekompensaty w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której powódka nie udowodniła spełnienia przez nią wszystkich ustawowych przesłanek uprawniających do rekompensaty, a w szczególności nie udowodniła, że zmarły mąż w czasie faktycznego pobierania świadczenia z ZUS posiadał prawo do bezpłatnego węgla z przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">E. J.</span> zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu podjął postępowanie międzyinstancyjne z udziałem następców prawnych : <span class="anon-block">A. J.</span> i <span class="anon-block">M. J.</span> . <span class="anon-block">A. J.</span> i <span class="anon-block">M. J.</span> przedstawili postanowienie z dnia 8 października 2019 roku w o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu <span class="anon-block">J. J.</span> i matce <span class="anon-block">E. J.</span> , z którego wynika że spadek po niej nabyli po połowie.</p> <p>Pozwana w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2020 roku wskazała, że roszczenie o wypłatę rekompensaty wdowy po zmarłym mężu wygasło z chwilą jej śmierci i nie weszło do spadku ,w związku z czym brak jest podstaw do jego zasądzenia na rzecz powodów jako jej następców prawnych. Na uzasadnienie swego stanowiska pozwana przytoczyła treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a> oraz art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym, zgodnie z którym w przypadku śmierci osoby uprawnionej, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a ,która złożyła wniosek o wypłatę należnej rekompensaty wypłaca się w częściach równych osobom uprawnionym o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. b, zatem wdowom , wdowcom i sierotom mającym ustalone prawo do renty rodzinnej po tej osobie. W związku z tym rekompensata wdowy po zmarłym emerycie lub renciście górniczym uprawnionym do bezpłatnego węgla, która złożyła przed śmiercią wniosek o jej przyznanie wygasa z chwilą śmierci wdowy i nie wchodzi w skład spadku. Zmarła matka powodów nie była osobą uprawnioną o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla do której odsyła art. 4 ust. 3 tej ustawy , lecz osobą uprawnioną w o której mowa w art. 2 lit. b do której art. 4 ust. 3 nie ma zastosowania. Ustawodawca w ogóle nie przewidział możliwości wypłaty rekompensat należnych wdowie po osobie uprawnionej po jej śmierci. Wskazał jasny krąg osób którym rekompensatę się wypłaca w przypadku śmierci emeryta, a nie wskazał kręgu osób uprawnionych do wypłaty rekompensaty po śmierci wdowy po uprawnionym emerycie lub renciście, co oznacza, że powyższe prawo wdowy wygasa z chwilą jej śmierci . Skoro do spadku nie wchodzi prawo do zmarłym emerycie lub renciście, to tym bardziej nie może wejść do spadku prawo do rekompensaty po wdowie, skoro jest ono jedynie pochodną prawa zmarłego emeryta lub rencisty górniczego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd drugiej instancji zważył co następuje :</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na uwzględnienie jednak nie z przyczyn w niej wskazanych, lecz wskutek zmiany stanu faktycznego polegającego na tym że <span class="anon-block">E. J.</span> zmarła po wydaniu wyroku, a przed jego prawomocnością. Istota sporu w niniejszej sprawie w dotyczy wyłącznie ustalenia, czy roszczenie dochodzone pozwem wygasło z chwilą śmierci <span class="anon-block">E. J.</span> .</p> <p>Sąd II instancji podziela w pełni stanowisko pozwanej zawarte w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2020 roku uznając, ze roszczenie wygasło z chwilą śmierci <span class="anon-block">E. J.</span>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922)">art. 922 k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922 § 2)">§ 2</a>.Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.</p> <p>Ustawa z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U.2017.1971) uregulowała kwestię przejścia prawa do rekompensaty w art. 4 ust. 3 w ten sposób, że określiła krąg osób uprawnionych wyłącznie do wdów ,wdowców i sierot mających ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w lit. a ( tj. po emerycie lub renciście mającym ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy). Prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym do rent rodzinnych . <span class="anon-block">E. J.</span> była wdową po emerycie, a ustawodawca nie przewidział możliwości wypłaty rekompensaty, o którą ona wystąpiła żadnym osobom.</p> <p>Spadkobiercy <span class="anon-block">E. J.</span> nie są osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 2017 roku , w związku z czym zaskarżony wyrok należało uchylić , a postępowanie umorzyć na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art. 386 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Odstąpiono od obciążania powodów kosztami postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd uznał, że zaszły w sprawie szczególne okoliczności. Roszczenie <span class="anon-block">E. J.</span> było uzasadnione, a śmierć powódki po wydaniu wyroku spowodowała zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia.</p> <p>(-)sędzia G.Łazowska (-)sędzia T.Kalinka (-)sędzia (del.) A.Capik-Pater </p> </div>