XXIII Gz 1072/20
Common courts2020-11-02
Case number
XXIII Gz 1072/20
Judgment date
2020-11-02
Type
DECISION
Judges
Anna Gałas (PRESIDING_JUDGE)Anna JanasRenata Puchalska
Legal basis
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XXIII Gz 1072/20</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 2 listopada 2020 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Anna Gałas (spr.)</p>
<p>Sędziowie: SO Renata Puchalska</p>
<p>SO Anna Janas</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. w Warszawie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o ustanowienie kuratora</p>
<p>w przedmiocie częściowego wynagrodzenia kuratora</p>
<p>na skutek zażalenia kuratora</p>
<p>na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie</p>
<p>z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt Wa XIII Ns-Rej.<span class="anon-block">KRS (...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>oddalić zażalenie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Renata Puchalska Anna Gałas Anna Janas</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: XXIII Gz 1072/20</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Postanowieniem z dnia 9 września 2020 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie w sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> w <span class="anon-block">W.</span> o ustanowienie kuratora dla <span class="anon-block"> spółki Wydawnictwo (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, w przedmiocie wynagrodzenia kuratora, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2020 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, że w dniu 27 stycznia 2020 r. wpłynął wniosek kuratora spółki o przyznanie częściowego wynagrodzenia w kwocie 2.700 zł wraz z podatkiem VAT, za sprawowanie kurateli ustanowionej na podstawie postanowienia z dnia 1 marca 2019 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2020 r. przyznał kuratorowi wynagrodzenie w kwocie 531,36 zł i w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Kurator spółki złożył skargę na to orzeczenie.</p>
<p>Sąd Rejonowy rozpoznając skargę na orzeczenie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2020 r. ustalił, że postanowieniem z dnia 24 października 2018 r. ustanowiono dla <span class="anon-block"> spółki Wydawnictwo (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kuratora w osobie <span class="anon-block">W. M.</span> w celu reprezentowania i działania za tę spółkę w oznaczonych postępowaniach podatkowych.</p>
<p>Na skutek wniosku kuratora o uzupełnienie orzeczenia, postanowieniem z dnia 1 marca 2019 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a>, uzupełniono postanowienie z dnia 24 października 2018 r., poprzez rozszerzenie na okres 1 roku uprawnień kuratora <span class="anon-block">W. M.</span> w zakresie niezwłocznego powołania organów w <span class="anon-block"> spółce Wydawnictwo (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a w razie potrzeby o likwidację tego podmiotu.</p>
<p>W dniu 1 stycznia 2020 r. kurator złożył wniosek o rozwiązanie spółki, zaś w dniu 27 stycznia 2020 r. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia w zakresie wyłącznie kurateli prawa materialnego na podstawie postanowienia z dnia 1 marca 2019 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy zważył, że rozpoznając taki wniosek kuratora – ograniczony do zakresu kurateli z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> - referendarz sądowy, określając wysokość wynagrodzenia słusznie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Sąd I instancji wskazał na § 1 ust. 1 tego rozporządzenia i maksymalną wartość wynagrodzenia kuratora 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie/radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 ()">ustawy Prawo o adwokaturze</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 ()">ustawy o radcach prawnych</a>. Sąd Rejonowy kierując się treścią § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia uznał, że sprawa, w której ustanowiono kuratora nie jest określona w ust. 1 i przyjął za wymierną stawkę w sprawie o rozwiązanie spółki (1.080 zł), jako sprawie najbardziej zbliżonej. Sąd Rejonowy przy tym wyjaśnił, że 40% tej stawki czyli maksymalna wartość wynagrodzenia, to 432 zł, które podwyższone o należny podatek VAT wynosi 531,36 zł i taką też wartość przyznał referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, a zatem w pozostałym zakresie wynagrodzenie nie było należne.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał też, że kwota wynagrodzenia, co wynika jasno z zaskarżonego postanowienia stanowi wynagrodzenie za czynności kuratora związane z podjęciem działań zmierzających do powołania zarządu w spółce bądź likwidacji spółki, czyli jest to wynagrodzenie częściowe.</p>
<p>Zażalenie na to postanowienie wywiódł kurator spółki zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu kurator zarzucił:</p>
<p>1)
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 179)">art. 179 KRiO</a> poprzez brak jego zastosowania,</p>
<p>2)
obrazę przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej poprzez przyjęcie, że sprawowanie przez kuratora przedmiotowej kurateli stanowiło sprawę cywilną w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia i w dalszej kolejności</p>
<p>3)
błędne zastosowanie § 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w zw. z § 8 pkt 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych jako podstawy do określenia przyznanego wynagrodzenia,</p>
<p>Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o zmianę skarżonego postanowienia, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sad I 1instancji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zażalenie kuratora podlegało oddaleniu, jako niezasadne.</p>
<p>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczni i słusznie ocenił, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2020 r. było zgodne z prawem. Podniesione w zażaleniu zarzuty nie zasługiwały na uznanie.</p>
<p>Mając na względzie to, że zażalenie tylko ogólnie odnosi się do stanu postępowania rejestrowego, wymaga wyjaśnienia, że zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji orzekł w przedmiocie częściowego wynagrodzenia kuratora, a to w zakresie wyłącznie wykonywania wedle przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> kurateli prawa materialnego na podstawie postanowienia z dnia 1 marca 2019 r., którym uzupełniono postanowienie z dnia 24 października 2018 r., poprzez rozszerzenie na okres 1 roku uprawnień kuratora <span class="anon-block">W. M.</span> w zakresie niezwłocznego powołania organów w <span class="anon-block"> spółce Wydawnictwo (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a w razie potrzeby o likwidację tego podmiotu. Sąd I instancji nie rozstrzygał w przedmiocie wynagrodzenia za czynności kuratora realizowane, jako reprezentant spółki w trzech postępowaniach podatkowych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> w <span class="anon-block">W.</span>. To z kolei oznacza, że mimo obaw skarżącego zaprezentowanych w skardze na orzeczenie referendarza sądowego, przyznane wynagrodzenie ma charakter częściowy tj. nie konsumuje ewentualnego wynagrodzenia należnego kuratorowi ustanowionego na wniosek organu podatkowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 138;art. 138 § 3)">art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa</a>.</p>
<p>Zastosowanie w sprawie rozpoznawanego wniosku kuratora przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, nie budzi wątpliwości Sądu II instancji. Przekonanie skarżącego, że kuratela sprawowana na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> nie stanowi sprawy cywilnej nie zawiera żadnej argumentacji, poza zaprzeczeniem możliwości zastosowania powyższego rozporządzenia do określenia wysokości wynagrodzenia kuratora. Według Sądu II instancji, ustanowienie kuratora dla osoby prawnej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> jest „ustanowieniem kuratora dla strony w sprawie cywilnej” w rozumieniu tego rozporządzenia, zarówno jak chodzi o stronę, jak też sprawę cywilną, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 694(1) § 1;art. 694(1) § 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1</a> ww. rozporządzenia. Niewątpliwie bowiem sprawa o ustanowienie kuratora, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> jest sprawą cywilną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1)">art. 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 694(1);art. 694(1) § 1)">art. 694<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> Do rozpoznania takiej sprawy właściwy wyłącznie jest sąd rejestrowy prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy. Natomiast uczestnikiem postępowania cywilnego - nieprocesowego (rejestrowego) jest zawsze podmiot rejestrowy (strona). Tym samym, jeżeli kuratora w takiej sprawie ustanowiono dla podmiotu rejestrowego, to jest to kurator ustanowiony dla strony w sprawie cywilnej, niezależnie od zakresu jego obowiązków, te bowiem są kształtowane samym orzeczeniem i podstawą prawną materialną lub procesową.</p>
<p>Podobnie zastosowanie tego rozporządzenia nie budzi wątpliwości na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 179)">art. 179 KRiO</a>. Zgodnie z tym przepisem, organ państwowy, który ustanowił kuratora przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Kurator ma prawo do wynagrodzenia za swoją działalność oraz do zwrotu uzasadnionych wydatków, które poniósł w związku ze swoimi czynnościami. Kwestia podnoszonego w zażaleniu stosowności przyznawanego wynagrodzenia nie może być dowolna, gdy obowiązujące przepisy przewidują konkretne stawki wynagrodzeń kuratora za oznaczone czynności, w szczególności maksymalne wartości. W ocenie Sądu II instancji wskazane w zażaleniu ogólne argumenty o dokonanych przez kuratora czynnościach nie podważają tego, że przyznane mu wynagrodzenie było stosowne do czynności związanych z zakresem kurateli w części objętej trybem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> Godzi się podnieść, że z akt rejestrowych a szczególnie sprawozdań wynika, że kurator wykonywał czynności związane z kuratelą nie tylko w zakresie objętym ściśle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> i postanowieniem z dnia 1 marca 2019 r. Na tle przedmiotowej sprawy nie miało natomiast znaczenia to, że w innych sprawach sądy rejestrowe przyznały skarżącemu wynagrodzenia zgodne z jego wnioskiem, ponieważ Sąd I instancji był zobowiązany do oceny stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa w tej konkretnej sprawie, dotyczącej konkretnego podmiotu rejestrowego, co uczynił.</p>
<p>Stosowność przyznawanego kuratorowi prawa materialnego wynagrodzenia powinna być uwzględniana w odniesieniu do wykonanych czynności (skonkretyzowanych w sprawozdaniach) w ramach obowiązujących stawek. Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia wynagrodzenie kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 16;art. 16 ust. 3)">art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze</a>, a w przypadku, gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 22(5);art. 22(5) ust. 3)">art. 22<sup>
<!-- -->5</sup> ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych</a>, w obu wypadkach nie mniej niż 60 zł. Zgodnie zaś z § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.</p>
<p>Sąd Rejonowy słusznie uznał, że sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju jest sprawa o rozwiązanie spółki (§ 8 pkt 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Chybiony był zarzut zażalenia o błędnym zastosowaniu § 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, jako podstawy do określenia przyznanego wynagrodzenia. Skarżący wskazał, że Sąd Rejonowy w sposób krzywdzący przyjął taką kwalifikację, gdyż pominął cały szereg czynności wykonanych przez kuratora zanim zaistniał stan rzeczy uprawniający do złożenia wniosku o rozwiązanie. Skarżący nie wskazuje jednak na alternatywę (inną sprawę o najbardziej zbliżonym rodzaju). W ocenie Sądu II instancji kwalifikacja sprawy była po pierwsze prawidłowa z uwagi na przedmiot, a po drugie najkorzystniejsza dla skarżącego z uwagi na wysokość stawki. Godzi się wskazać, że inną możliwą (stosowaną w orzecznictwie sądów rejestrowych) byłaby kwalifikacja, jako sprawy „z zakresu postępowań nieprocesowych nieuregulowanych odrębnie” (§ 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) a w konsekwencji przyjęcie stawki maksymalnej 96 zł (240 zł x 40%).</p>
<p>Reasumując, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego, a w konsekwencji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, co do oddalenia wniosku kuratora o przyznanie wynagrodzenia w kwocie przekraczającej 531,36 zł (1.080 zł x 40% = 432 zł + VAT). Z przytoczonych powodów zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu a zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Renata Puchalska Anna Gałas Anna Janas</em>
</p>
</div>