XIII Ga 895/19

<p>Sygn. akt XIII Ga 895/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span>, przeciwko <span class="anon-block">M. C.</span> i <span class="anon-block">K. C.</span> o zapłatę, w punkcie I zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. C.</span> na rzecz powódki kwotę 9.840 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 22 września 2016 roku oraz kwotę 2.117 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, zaś w punkcie II zasądził od pozwanego <span class="anon-block">K. C.</span> na rzecz powódki kwotę 10.332 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 22 września 2016 roku oraz kwotę 3.917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p> <em> <!-- --> /wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi – k. 137, uzasadnienie – k. 138-k.141v/</em> </p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany <span class="anon-block">M. C.</span>, zaskarżając go w zakresie punktu I w całości.</p> <p>Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">art. 217 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosków dowodowych pozwanego (pkt 4 postanowienia sądu) i tym samym nierozpoznanie sprawy w zakresie stanowiska pozwanego;</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(4);art. 505(4) § 2)">art. 505^{<!-- -->4}§ 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(1))">art. 505^{<!-- -->1} k.p.c.</a> poprzez przyjęcie niedopuszczalności zarzutu potrącenia;</p> <p>3.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(7);art. 505(7) § 2)">art. 505^{<!-- -->7} § 2 k.p.c.</a> poprzez nierozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów działu o postępowaniu uproszczonym.</p> <p>Powołując się na te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p> <em> <!-- -->/apelacja – k. 146-k. 148v/</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się zasadna w tym znaczeniu, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temuż sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>Rozpoznając sprawę na etapie apelacji Sąd II instancji ma za zadanie na nowo rozważyć cały zebrany materiał dowodowy i jest przede wszystkim związany zarzutem naruszenia prawa procesowego, natomiast z urzędu bierze pod uwagę naruszenie prawa materialnego.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji rozpoznając sprawę błędnie zastosował przepisy o postępowaniu uproszczonym, a w konsekwencji tego nie rozpoznał istoty sprawy, jaka wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 roku sprawę o sygnaturze XIII GC 3062/18 z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">K. C.</span> połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygnaturze XIII GC 2883/18 z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">M. C.</span>. Należy zauważyć, iż w momencie połączenia tych dwóch spraw do wspólnego rozpoznania łączna kwota roszczenia przekroczyła poziom 20.000 zł wskazany w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(1))">art. 505^{<!-- -->1} k.p.c.</a> i przedmiotowa sprawa utraciła atrybut sprawy rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym. Jak wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(1);art. 505(1) § 1)">art. 505^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> (w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 4.07.2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2019r., poz. 1469), w postępowaniu uproszczonym rozpoznaje się sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 tysięcy złotych. Ponieważ w niniejszej sprawie wskazana wartość przedmiotu sporu została przekroczona, Sąd Rejonowy powinien rozstrzygnąć ją z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym i z zastosowaniem przepisów o postępowaniu zwykłym. Wskazać należy, że zarówno postępowanie międzyinstancyjne jak i apelacyjne prowadzone było w trybie zwykłym, o czym świadczy kwota opłaty sądowej od apelacji pobrana w wysokości 492 zł z zastosowaniem przepisu art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz wyznaczenie do jej rozpoznania składu właściwego dla postępowania zwykłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 367;art. 367 § 3)">art. 367 § 3 k.p.c.</a>).</p> <p>W ocenie Sądu Odwoławczego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu zwykłym wpłynęło na wystąpienie przesłanek nierozpoznania istoty sprawy, a przede wszystkim na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Zarzut „nierozpoznania istoty sprawy” dotyczy jej aspektu materialnego i jedynie w tej płaszczyźnie może być oceniany. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy Sąd I instancji nie orzekł merytorycznie o żądaniu strony, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego i w swoim rozstrzygnięciu w istocie nie odniósł się do tego co było przedmiotem sprawy.</p> <p>Do nierozpoznania istoty sprawy w rozpoznawanym procesie doszło wobec nie przeprowadzenia przez Sąd I instancji wnikliwej analizy zarzutów pozwanego, zwłaszcza zarzutu potrącenia. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał na niemożność zastosowania zarzutu potrącenia wierzytelności przedstawionej przez pozwanego <span class="anon-block">M. C.</span> jako niedopuszczalnej w postępowaniu uproszczonym. Jednakże to twierdzenie w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, wobec „podlegania” sprawy trybowi zwykłemu a nie uproszczonemu.</p> <p>W przedmiotowej sprawie nie zachodziły zatem podstawy do przyjęcia niedopuszczalności zarzutu potrącenia tylko z uwagi na treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(4);art. 505(4) § 2)">art. 505^{<!-- -->4} § 2 k.p.c.</a> Oddalając wszystkie wnioski dowodowe pozwanego zgłoszone w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a związane ze zgłoszonym zarzutem potrącenia, Sąd Rejonowy nie zajął się w ogóle merytorycznymi zarzutami pozwanego, w czym przejawia się owo nierozpoznanie istoty sprawy w niniejszym postępowaniu. Sąd nie dokonał bowiem ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności spornych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dopuścił i nie ocenił w sposób należyty wszystkich przedstawionych przez strony dowodów, a wreszcie nie odniósł się w sposób pełny do argumentacji podniesionej przez strony, zwłaszcza stronę pozwaną. Konieczność rozpoznania sprawy z zastosowaniem przepisów o postępowaniu zwykłym, a z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, otwiera możliwość ponownego zagłębienia się w zasadność zarzutu potrącenia, a także ponownego odniesienia się do wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Łodzi w związku ze zgłoszonym przez <span class="anon-block">M. C.</span> roszczeniem wywodzonym z nienależytego wykonania zobowiązania przez <span class="anon-block">A. R.</span>.</p> <p>Z uwagi na wagę uchybienia oraz zgłaszane przez stronę pozwaną zarzuty co do zakresu uprawnień wynikających dla stron z łączącego ich stosunku, a w konsekwencji zasadności zgłaszanego roszczenia, Sąd Okręgowy uznał, iż Sąd Rejonowy powinien jeszcze raz – tym razem poprawnie – stosując przepisy o postępowaniu zwykłym przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie wcześniej zgłoszonych wniosków, a także w zakresie zgłoszonych ewentualnie nowych wniosków dowodowych.</p> <p>W tych okolicznościach rozpoznawanie innych zarzutów merytorycznych pozwanego było przedwczesne, co zwalniało sąd z ich szczegółowej analizy.</p> <p>W związku z powyższym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, pozostawiając jednocześnie temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>Jolanta Jachowicz Beata Matysik Jacek Leśniak </p> </div>