Ppolska.starec← UrzadnikLog in

II AKa 239/20

Common courts2020-11-05
Case number
II AKa 239/20
Judgment date
2020-11-05
Type
REASONS

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt II AKa 239/20</p> <p> <strong> <!-- -->1</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2WYROK</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 5 listopada 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->4Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->5 Przewodniczący: SSA Małgorzata Jankowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->6 Sędziowie: SA Andrzej Wiśniewski </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->7 SO del. do SA Jacek Szreder (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->8 Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->9przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. Mariusza Nowaka </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->10po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->11wnioskodawcy <span class="anon-block">K. C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->12o odszkodowanie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->13na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->14od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->15z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II Ko 260/20</strong> </p> <p>I.  zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,</p> <p>II.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">K. C.</span> kwotę 240 (dwustu czterdziestu) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym na ustanowienie pełnomocnika,</p> <p>III.  koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.</p> <p> <em> <!-- -->SSO del. do SA Jacek Szreder SSA Małgorzata Jankowska SSA Andrzej Wiśniewski</em> </p> <table> <colgroup> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td colspan="20"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> <p>Formularz UK 2</p> </td> <td colspan="2"> <p>Sygnatura akt</p> </td> <td colspan="5"> <p>II AKa 239/20</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p>1</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>1.  <strong> <!-- -->CZĘŚĆ WSTĘPNA </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II Ko 260 /20</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.2. Podmiot wnoszący apelację</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☐ oskarżyciel posiłkowy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☐ oskarżyciel prywatny</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☐ obrońca</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>☒ inny</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3. Granice zaskarżenia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="6"> <p>☒ na korzyść</p> <p>☐ na niekorzyść</p> </td> <td colspan="14"> <p>☐ w całości</p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="3"> <p>☒ w części</p> </td> <td colspan="2"> <p>☐</p> </td> <td colspan="9"> <p>co do winy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>☐</p> </td> <td colspan="9"> <p>co do kary</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>☒</p> </td> <td colspan="9"> <p>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3.2. Podniesione zarzuty</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <em> <!-- -->Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☒</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☒</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> <strong> <!-- --> –</strong> błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <br/>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="19"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="19"> <p>brak zarzutów</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.11.4. Wnioski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="9"> <p>uchylenie</p> </td> <td colspan="2"> <p>☐</p> </td> <td colspan="8"> <p>Zmiana</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>2.  <strong> <!-- -->Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.1. Ustalenie faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="9"> <p> <em> <!-- -->Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="9"> </td> <td colspan="3"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="9"> <p> <em> <!-- -->Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="9"> </td> <td colspan="3"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.2. Ocena dowodów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="12"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="12"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="12"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="12"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>.  <strong> <!-- -->STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Zarzut </em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="6" colspan="2"> <p>1</p> <p>2</p> <p>3</p> </td> <td colspan="15"> <p>Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 KPK</a> poprzez pominięcie w trakcie orzekania o wysokości zadośćuczynienia okoliczności ujawnionej w toku rozprawy głównej, iż po wydaniu wyroku z dnia 16 maja 1983 r., w sprawie o sygn. akt II K 27/83 przez Sąd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim Wydział II Karny <span class="anon-block">K. C.</span> był szykanowany w społeczeństwie i odczuwał realne, negatywne skutki jego wydania.</p> </td> <td colspan="3"> <p>☐ zasadny</p> <p>☐ częściowo zasadny</p> <p>☒ niezasadny</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> <p>Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 KPK</a> poprzez dowolną ocenę dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wniosków sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, tj. uznanie, że zadośćuczynienie w kwocie 4.000,- zł spełnia cel i wymogi określone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> w związku z art. 11 ust. 1 ustawy lutowej w przypadku krzywd <span class="anon-block">K. C.</span> doznanych na skutek prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego oraz skazania go wyrokiem z dnia 16 maja 1983 r., w sprawie o sygn. akt II K 27/83 przez Sąd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim Wydział II Karny, w związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.</p> </td> <td colspan="3"> <p>☐ zasadny</p> <p>☐ częściowo zasadny</p> <p>☒ niezasadny</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> <p>Obraza przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 §1 KC</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 KC</a>, w zbiegu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> w związku z art. 11 ust. 1 ustawy lutowej, poprzez błędne przyjęcie, że kwota zadośćuczynienia w wysokości 4.000,- zł jest kwotą odpowiednią w przypadku krzywd <span class="anon-block">K. C.</span> doznanych na skutek prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego oraz skazania go wyrokiem z dnia 16 maja 1983 r., w sprawie o sygn. akt II K 27/83 przez Sąd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim Wydział II Karny, w związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.</p> </td> <td colspan="3"> <p>☐ zasadny</p> <p>☐ częściowo zasadny</p> <p>☒ niezasadny</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p>Ad. 1) Sąd Okręgowy żadną miarą nie dopuścił się naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> </p> <p>Rzecz w tym, iż lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku przekonuje, że Sąd I instancji w procesie kształtowania, kwestionowanego apelacją, zadośćuczynienia wziął pod uwagę faktycznie doznane przez wnioskodawcę krzywdy wynikające zarówno z jego zatrzymania, które trwało dwie doby, jak i późniejszych doznań związanych z postępowaniem i skazaniem.</p> <p>Bezsprzecznie zatem status osoby skazanej, jaki <span class="anon-block">K. C.</span> uzyskał na skutek wydania w stosunku do niego prawomocnego wyroku skazującego z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie prowadzonej przez Sąd Wojewódzki w Gorzowie Wlkp. pod sygnaturą II K 27/83, nie tylko nie był mu obcy, ale został uwzględniony jako jedna z konsekwencji z nim związanych. W istocie Sąd Okręgowy wprost na okoliczności negatywnego nastawienia z tego tytułu do wnioskodawcy nie wskazał, ale po pierwsze, mieści się ona bez wątpienia w tym ogólnym ujęciu (tym bardziej, iż w obliczu orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, inna krzywda bezpośrednio z wydaniem wyroku się nie wiązała), po drugie zaś, Sąd ów powiązał fakt utraty przez <span class="anon-block">K. C.</span> wcześniejszego zatrudnienia właśnie z wydaniem w stosunku do niego przedmiotowego wyroku skazującego, a zatem ten najdalej idący negatywny skutek wyraźnie stanowił jeden z aspektów jego procesowego zainteresowania.</p> <p>Z tej perspektywy warto odnotować, iż wnioskodawca nadzwyczajnego, szczególnego ostracyzmu społecznego, który miałby go dotknąć, nie eksponował, doświadczenie to w gruncie rzeczy zamknął w jednym zdaniu swojej procesowej relacji, nie przedstawił żadnych szczegółów stanowiących dla niego przykre doznania.</p> <p>Zdaniem Sądu odwoławczego bezsprzecznie prawomocne skazanie wnioskodawcy, choć za przestępstwo, które pozakodeksowo można określić jako „niehańbiące”, mogło wywołać w stosunku do niego negatywne nastawienie społeczne, tym niemniej rzeczą oczywistą pozostaje, że dla istotnej części społeczeństwa <span class="anon-block">K. C.</span> był bohaterem, człowiekiem godnym szacunku, zdolnym do poświęceń, prawdziwym patriotą zatroskanym o los ojczyzny. Rzecz jasna konstatacja ta dotyczy nie tylko środowiska, w którym wnioskodawca prowadził działalność opozycyjną (choć i w nim ocena jego postawy nie była mu z pewnością obojętna), ale i całej populacji miejscowości, w której żył (a założyć trzeba, że społeczeństwo było na tyle światłe, iż wnioskodawca i u nich cieszył się uznaniem).</p> <p>Ad. 2) Sąd I instancji zebrany materiał dowodowy ocenił bezbłędnie, respektował w tym procesie w całej rozciągłości zasady poprawnego rozumowania, prawidła logiki, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Ocena ta przekonuje, iż Sąd Okręgowy zademonstrował niezbędny krytycyzm, dystans, pogłębioną refleksję. Na dostępny zasób dowodowy spojrzał w sposób wszechstronny, kompleksowy, każdemu z dowodów nadał właściwe znaczenie, żadnego z nich nie pominął i nie zmarginalizował, wzajemnie je z sobą powiązał i przez pryzmat wymowy ich całokształtu dobrał należne wnioskodawcy od Skarbu Państwa zadośćuczynienie.</p> <p>W konsekwencji ocena dowodów będąca udziałem Sądu meriti okazuje się swobodna, a nie dowolna, co bezpodstawnie sugeruje autorka apelacji, a zatem dokładnie taka, jak nakazana przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, przeto też z ochrony procesowej wyznaczonej jego dyspozycją korzysta bez żadnych ograniczeń.</p> <p>Ad. 3) Kwota zadośćuczynienia zasądzonego zaskarżonym wyrokiem na rzecz <span class="anon-block">K. C.</span> jawi się jako odpowiednia, nie posiada charakteru symbolicznego, odpowiada warunkom społeczno-gospodarczym aktualnie istniejącym.</p> <p>Sąd Okręgowy w sposób właściwy uchwycił istotę przedmiotowego postępowania, dokonał niewadliwej, z punktu widzenia interesu wnioskodawcy, wykładni przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, wziął pod uwagę zarówno okoliczności determinowane zatrzymaniem <span class="anon-block">K. C.</span> i te bezpośrednio związane z wydaniem wobec niego prawomocnego wyroku skazującego, jak i te z tego skazania wprawdzie w szerokim ujęciu wynikające, choć generowane sytuacją życiową w jakiej się wówczas znalazł, ale nie powodowane wprost konsekwencjami dotyczącymi wykonania tego wyroku.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>4.  <strong> <!-- -->OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> <p>4.1.</p> </td> <td colspan="18"> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>5.  <strong> <!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->0.15.1.1.</strong> </p> </td> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Przedmiot utrzymania w mocy</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p>Zawarte w pkt I części dyspozytywnej wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn.. akt III Ko 260/20 rozstrzygnięcie o zasądzeni od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">K. C.</span> kwoty 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia (tylko w tej części wyrok ten został zaskarżony).</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach utrzymania w mocy</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p>Zarzuty sformułowane w apelacji pełnomocnika wnioskodawcy okazały się bezzasadne.</p> <p>Jakkolwiek zostały one ujęte jako rzekome naruszenie prawa procesowego i prawa materialnego, kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku dokonana została także w płaszczyźnie, nie podniesionego wprawdzie wprost, ale odczytanego z uzasadnienia skargi apelacyjnej, zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który mógł mieć wpływ na jego treść w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt. 3 k.p.k.</a> </p> <p>W płaszczyźnie tego ostatniego zarzutu stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, wskazał, które fakty uznał za udowodnione i na jakich dowodach oparł się w tej mierze, przekonująco wyjaśnił też powody zdyskwalifikowania według kryterium wiarygodności zeznań wnioskodawcy w tej części, w której wiązał on zachorowanie na cukrzycę z represjami, które dotknęły go w związku z działalnością opozycyjną i wydaniem wobec niego wyroku skazującego (okoliczność ta akurat w apelacji zakwestionowana nie została).</p> <p>W ostatecznym rozrachunku zarzuty zawarte w wywiedzionej na korzyść wnioskodawcy apelacji sprowadzały się do negatywnej oceny poziomu zadośćuczynienia ukształtowanego przez Sąd merytorycznie właściwy.</p> <p>Tymczasem Sąd Okręgowy miarkując je miał na uwadze fakt procesowego zatrzymania wnioskodawcy, rozległość czasową jego izolacji stąd wynikającej, brak wcześniejszych jego doświadczeń tego rodzaju, świadomość sięgnięcia po identyczny środek w stosunku do jego małżonki, a w konsekwencji niepokój o los małoletnich dzieci pozostawionych bez opieki rodziców.</p> <p>Z kolei z punktu widzenia treści wyroku skazującego Sądowi I instancji nie była obca kwestia prawomocnego orzeczenia wobec wnioskodawcy kary pozbawienia wolności o charakterze pozaizolacyjnym (a nie została ona nigdy wprowadzona do wykonania), z czym wtórnie miała się wiązać utrata przez niego wcześniejszego zatrudnienia.</p> <p>W tym stanie rzeczy pozwolić sobie można, zdaniem Sądu odwoławczego na konstatację, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego kwestionowane apelacją okazuje się sprawiedliwe, uwzględnia nawet okoliczności nie wynikające bezpośrednio z wydania lub wykonania orzeczenia.</p> <p>Tymczasem art. 8 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy stanowi, iż zadośćuczynienie za doznaną krzywdę przysługuje od Skarbu Państwa, jeżeli wynika z wydania lub wykonania orzeczenia właśnie, ale wykładany musi być łącznie z art. 11 ust. 1 tej ustawy ( to on zresztą stanowi podstawę wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie ).</p> <p>W myśl tego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 8)">art. 8</a> ma odpowiednie zastosowanie wobec osoby, co do której zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia, jeżeli oskarżonego uniewinniono z powodów, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego</a>, i nie zostało prawomocnie zasądzone odszkodowanie i zadośćuczynienie <br/>(<span class="anon-block">K. C.</span> warunki te spełnił), <span class="underline"> <!-- -->a osoby te były zatrzymane lub tymczasowo aresztowane. </span> </p> <p>W konsekwencji ustawodawca ściśle wiąże prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia w sytuacji prawnej, w której znalazł się wnioskodawca, nie tyle z wydaniem w ogóle prawomocnego wyroku skazującego w ramach represji za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, ile z mającą miejsce w jej ramach izolacją więzienną wynikającą z zatrzymania lub tymczasowego aresztowania.</p> <p>W istocie zatem zadośćuczynienie za doznaną krzywdę winno być determinowane dolegliwościami <span class="anon-block">K. C.</span> wynikającymi z jego zatrzymania na dwie doby, negatywnych emocji płynących z tego doświadczenia, niepokoju o los dzieci, zwłaszcza, że nie doszło do późniejszego tymczasowego aresztowania wnioskodawcy, jego izolacja miała charakter krótkotrwały, po zwolnieniu <span class="anon-block">K. C.</span> powrócił do rodziny, nie był izolowany przez dłuższy okres czasu, a w ostatecznym rozrachunku kary pozbawienia wolności, orzeczonej wobec niego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nigdy nie wprowadzono do wykonania.</p> <p>Niezależnie zatem, czy na kwotę zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia spojrzeć wąsko, przez pryzmat konsekwencji jego zatrzymania na 48 godzin, czy też szeroko, w płaszczyźnie wszystkich okoliczności, które wziął pod uwagę Sąd Okręgowy, rozstrzygnięcie to ocenić należy jako sprawiedliwe, adekwatne do krzywdy wnioskodawcy i aktualnych stosunków ekonomicznych panujących w społeczeństwie.</p> <p>Kwota 4.000 zł przyznana <span class="anon-block">K. C.</span> w istocie posiada charakter kompensacyjny dostosowany do indywidualnego cierpienia, jego natężenia, rozmiaru i źródła, z którego ono wynikało, okresu, w którym miało miejsce i faktu, że bezpowrotnie izolacja wnioskodawcy zakończyła się po upływie okresu zatrzymania, nie doszło też do jej późniejszej reaktywacji czy to poprzez tymczasowe aresztowanie, czy też orzeczenie kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym.</p> <p>Na koniec podkreślić wypada, iż autorka apelacji w samym wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie dokonała swoistej kwerendy orzeczeń sądowych wydanych w sprawach tożsamych z tą stanowiącą aktualnie przedmiot procesowego zainteresowania.</p> <p>Ich analiza prowadzi do wniosku, iż w istocie kwoty zadośćuczynienia za zatrzymanie innych osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego kształtowane były na poziomie bardzo zbliżonym do kwoty zasądzonej na rzecz <span class="anon-block">K. C.</span>, niekiedy były one nieco niższe, czasami okazywały się minimalnie wyższe, istotnie zaś ten poziom przekraczały w sytuacji związanej z tymczasowym aresztowaniem, którego konsekwencją była długotrwała izolacja więzienia.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->0.0.15.2.1.</strong> </p> </td> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Przedmiot i zakres zmiany</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach zmiany</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="18"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="4"> <p>5.3.1.1.1.</p> </td> <td colspan="10"> </td> <td colspan="6"> <p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="4"> <p>5.3.1.2.1.</p> </td> <td colspan="10"> <p>Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości</p> </td> <td colspan="6"> <p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="4"> <p>5.3.1.3.1.</p> </td> <td colspan="10"> <p>Konieczność umorzenia postępowania</p> </td> <td colspan="6"> <p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="4"> <p>5.3.1.4.1.</p> </td> <td colspan="10"> </td> <td colspan="6"> <p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p> <strong> <!-- -->0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="15"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> </td> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>6.  <strong> <!-- -->Koszty Procesu </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="15"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>II i III</p> </td> <td colspan="15"> <p>Stosownie do art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., stanowiącej podstawę prawną rozpatrywanej sprawy, koszty postępowania w sprawach objętych tą ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa.</p> <p> <span class="anon-block">K. C.</span> korzystał z pomocy prawnej ustanowionego przez siebie pełnomocnika, który na rozprawie apelacyjnej złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych, z zatem rozstrzygnięto o zasądzeniu na rzecz wnioskodawcy od Skarbu Państwa kosztów z tego tytułu w wysokości 240 zł, a nadto o ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p>Wniosek pełnomocnika Prezesa Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. o zasądzenie od wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego nie został uwzględniony z uwagi na brzmienie wskazanego wyżej art. 13.</p> <p>Reprezentował on przedstawiciela Skarbu Państwa, a zatem jakkolwiek koszty te mu przysługują, to w zasadzie orzeczenie o zasądzeniu ich od Skarbu Państwa na rzecz Skarbu Państwa jest zbędne – winny one zostać wypłacone przez Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. bez konieczności orzekania o tym w wyroku Sądu Apelacyjnego.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>7.  <strong> <!-- -->PODPIS </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="20"> <p>SSO del. do SA Jacek Szreder SSA Małgorzata Jankowska SSA Andrzej Wiśniewski</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="153"/> <col width="131"/> <col width="7"/> <col width="37"/> <col width="328"/> </colgroup> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3. Granice zaskarżenia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Kolejny numer załącznika</p> </td> <td> <p>1</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Podmiot wnoszący apelację</p> </td> <td> <p>Pełnomocnik wnioskodawcy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja</p> </td> <td> <p>Wysokość zadośćuczynienia</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> <p>☒ na korzyść</p> <p>☐ na niekorzyść</p> </td> <td colspan="4"> <p>☐ w całości</p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> <p>☒ w części</p> </td> <td colspan="2"> <p>☐</p> </td> <td> <p>co do winy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>☐</p> </td> <td> <p>co do kary</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>☒</p> </td> <td> <p>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->0.11.3.2. Podniesione zarzuty</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <em> <!-- -->Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☒</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☒</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <br/>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="5"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="5"> <p>brak zarzutów</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->0.11.4. Wnioski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="3"> <p>uchylenie</p> </td> <td> <p>☒</p> </td> <td> <p>zmiana</p> </td> </tr> </table>