IX P 84/20
Common courts2020-11-07
Case number
IX P 84/20
Judgment date
2020-11-07
Type
REGULATION
Judgment text
<p>Sygn. akt IX P 84/20</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódka <span class="anon-block">M. P.</span> wniosła o zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block"> Szkoły Podstawowej nr (...)</span> im. <span class="anon-block">H. S.</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwoty 2.414 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od każdej miesięcznej zaległości wynoszącej 142 zł za okres od czerwca 2016 r. do października 2016 r. oraz od września 2017 r. do sierpnia 2018 r. Powódka wniosła również o zasądzenie od pozwanej, na swoją rzecz, kosztów procesu według norm prawem przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu swego stanowiska powódka podniosła, iż ww. kwoty domaga się tytułem dodatku za wychowawstwo, które sprawowała w spornym okresie w grupie przedszkolnej, a którego została niezasadnie pozbawiona.</p>
<p>Sąd wydał w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.</p>
<p>W skutecznie wniesionym sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki, na swoją rzecz, kosztów procesu według norm prawem przepisanych.</p>
<p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana zaprzeczyła, jakoby w spornym okresie powierzyła powódce obowiązki wychowawcy klasy w grupie przedszkolnej. Podkreśliła, iż pojęcie „klasa” nie zostało zdefiniowane ani w ustawie Prawo Oświatowe ani w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 ()">ustawie Karta Nauczyciela</a>, zwyczajowo natomiast pojęcie „klasy” odnosi się do szkoły, a nie do grupy przedszkolnej. Strona pozwana wskazała, że w załącznikach do uchwał Rady Miasta wyraźnie określono, że dodatek za wychowawstwo przysługuje jedynie wychowawcom oddziałów, w których odbywa się roczne przygotowanie przedszkolne, a nie przysługuje nauczycielom zatrudnionym w młodszych grupach przedszkolnych. Ponadto zaznaczyła, że istotą dodatku funkcyjnego za wychowawstwo klasy jest rekompensata pieniężna za wykonywanie dodatkowych obowiązków, a wychowawca, oprócz realizacji procesu dydaktycznego, zobowiązany jest badać potrzeby uczniów, analizować ich osiągnięcia w nauce, wspomagać rodziców w rozwiązywaniu problemów wychowawczych – zajęcia prowadzone w oddziałach przedszkolnych w szkołach nie mają zaś charakteru zajęć dodatkowych, lecz stanowią istotę pracy wszystkich nauczycieli tam zatrudnionych, przy czym – w odróżnieniu od nauczycieli wychowawców klas I-VIII – opiekę nad oddziałami przedszkolnymi sprawują po 2 nauczycielki.</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2020 r. strona powodowa podniosła, iż uchwały organu prowadzącego były w spornym okresie niezgodne z przepisami zawartymi w rozporządzeniach regulujących wypłaty spornego dodatku oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawie o systemie oświaty</a> i prawa oświatowego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. P.</span> jest zatrudniona w <span class="anon-block"> Szkole Podstawowej nr (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> w charakterze nauczyciela dzieci przedszkolnych w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne;</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. P.</span> w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 31 października 2016 r. oraz od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. prowadziła grupę przedszkolną składającą się dzieci trzyletnich i czteroletnich. Za okres ten nie otrzymała dodatku za wychowawstwo. W okresie od 1 listopada 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. prowadziła grupę zerową i za ten okres otrzymała dodatek za wychowawstwo w kwocie 142 zł miesięcznie.</p>
<p>W okresie od 1 czerwca 2016 r. do 31 października 2016 r. <span class="anon-block">M. P.</span> prowadziła grupę przedszkolną razem z <span class="anon-block">D. I.</span>, która również była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. razem z <span class="anon-block">K. L.</span>, która również była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Grupy przedszkolne podlegają opiece przez 10 godzin dziennie. <span class="anon-block">M. P.</span> zajmowała się grupą przedszkolną przez 5 godzin dziennie, a przez pozostałe 5 godzin grupą zajmowała się druga z nauczycielek.</p>
<p>Wychowawstwo nie jest przyznawane na podstawie odrębnego dokumentu.</p>
<p>Praca <span class="anon-block">M. P.</span> zarówno w czasie, gdy prowadziła młodsze grupy przedszkolne, jak i gdy prowadziła grupę zero, polegała na prowadzeniu zajęć dydaktyczno – wychowawczych i zajęć opiekuńczych. Do obowiązków <span class="anon-block">M. P.</span> należało wypełnianie dziennika zajęć lekcyjnych, prowadzenie teczki wychowawcy, w której znajdowały się najważniejsze informacje o grupie – plany miesięczne pracy, plany wychowawcze wynikające z programu profilaktyczno – wychowawczego i odnoszące się do dzieci w grupie, nabytych przez nie umiejętności i kontaktów z rodzicami w tym zakresie. <span class="anon-block">M. P.</span> prowadziła spotkania z rodzicami, organizowała wycieczki i uroczystości. Współpracowała ze specjalistami, pisała opinie o dzieciach, np. do poradni pedagogicznych.</p>
<p>Szkoła nie wypłacała <span class="anon-block">M. P.</span> dodatku za wychowawstwo, gdy prowadziła młodsze grupy przedszkolne, kierując się regulacjami zawartymi w uchwałach Rady Miasta.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - zaświadczenie o zatrudnieniu – k. 13,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - przyznanie dodatku za wychowawstwo za okres od 1 listopada 2016 r. do 31 sierpnia </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> 2018 r. – k. 75;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - zeznania powódki – protokół skrócony – k. 127-128,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - zeznania <span class="anon-block">S. K.</span> za stronę pozwaną – k. 128-129, </em>
</p>
<p>Uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">S.</span> nr II/N/848/09 z dnia 15 kwietnia 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz nagród i warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw ustalono regulamin określający wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków, w tym dodatku funkcyjnego. Regulamin stanowił załącznik do ww. uchwały, a w jego § 12 wskazano, że dodatek funkcyjny, w wysokości określonej w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do Regulaminu, przysługuje nauczycielowi, któremu powierzono wychowawstwo klasy lub wychowawstwo oddziału, w którym odbywa się roczne przygotowanie przedszkolne. W załączniku nr 1 do Regulaminu, a konkretnie w pkt 17 wskazano, iż w przypadku wychowawcy klasy, w tym wychowawcy oddziału, w którym odbywa się roczne przygotowanie przedszkolne dodatek funkcyjny wynosi od 4,7% do 6,3% stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela stażysty magistra z przygotowaniem pedagogicznym.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód: </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- uchwała Rady Miasta <span class="anon-block">S.</span> nr II/N/848/09 z dnia 15 kwietnia 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz nagród i warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw – k. 16-21, Załącznik nr 1 do Regulaminu – k. 63-64;</em>
</p>
<p>Dnia 5 lipca 2018 r. Rada Miasta <span class="anon-block">S.</span> podjęła uchwałę nr XLIII/1126/18 o tożsamym tytule jak ww. uchwała, a stanowiący załącznik do tej uchwały Regulamin wskazywał w § 11 że nauczycielowi, któremu powierzono wychowawstwo klasy przysługuje dodatek funkcyjny w wysokości określonej w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do Regulaminu. W załączniku tym wskazano, że w przypadku wychowawcy klasy dodatek funkcyjny przysługuje w wysokości od 5,5% do 7,5% stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela stażysty magistra z przygotowaniem pedagogicznym. Uchwała uchylała poprzednią uchwałę z dnia 15 kwietnia 2009 r., a weszła w życie z dniem 1 września 2018 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód: </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- uchwała Rady Miasta <span class="anon-block">S.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 5 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz nagród i warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw – k. 22-28;</em>
</p>
<p>Dnia 26 lutego 2019 r. Rada Miasta <span class="anon-block">S.</span> podjęła uchwałę nr IV/105/19 zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz nagród i warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw poprzez zmianę ww. §11 Regulaminu i odpowiednio Załącznika do niego poprzez ustalenie, iż dodatek funkcyjny przysługuje w wysokości od 5,5% do 7,5% stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela stażysty magistra z przygotowaniem pedagogicznym także nauczycielom, którym powierzono wychowawstwo oddziałów przedszkolnych w przedszkolu i szkole. Uchwała weszła w życie z mocą obowiązującą od 1 września 2018 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód: </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- uchwała Rady Miasta <span class="anon-block">S.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 26 lutego 2019 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz nagród i warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw – k. 29;</em>
</p>
<p>Za okres od 1 września 2018 r. <span class="anon-block">M. P.</span> otrzymywała dodatek wychowawczy w kwocie 142 zł miesięcznie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - lista wynagrodzeń okresowych – k. 15, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- przyznanie dodatku za wychowawstwo za okres od 1 listopada 2016 r. do 31 sierpnia </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> 2018 r. – k. 80;</em>
</p>
<p>Wynagrodzenie zasadnicze <span class="anon-block">M. P.</span> wynosi 2.611 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Niesporne, a nadto dowód:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z dnia 12 lutego 2019 r. – k. 35 cz. B akt osobowych powódki;</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Przedstawione w pierwszej części uzasadnienia ustalenia faktyczne pozostawały w całości bezsporne, a Sąd dokonał ich w oparciu o dowody z dokumentów (szczegółowo wymienione powyżej), których prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a nadto na podstawie zgodnych zeznań stron odnośnie rodzaju i charakteru pracy świadczonej przez powódkę w spornym okresie.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050220181" title="Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy - Dz. U. z 2005 r. Nr 22, poz. 181 (§ 5;§ 5 pkt. 2;§ 5 pkt. 2 lit. a)">§ 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy</a> (Dz.U. Nr 22, poz. 181 ze zm.) do uzyskania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy.</p>
<p>Istotą sporu między stronami pozostaje ustalenie, czy użyty w ww. przepisie termin „wychowawca klasy” obejmuje także nauczyciela, który sprawuje funkcję wychowawcy oddziału w przedszkolu, czy też odnosi się wyłącznie do wychowawcy oddziału w szkole.</p>
<p>Samo ww. rozporządzenie, jak i ustawa z dnia z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty</a> (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie definiuje pojęcia „klasa”.</p>
<p>W celu zdefiniowania tego pojęcia należy zatem sięgnąć do metod wykładni historycznej, systemowej i funkcjonalnej (brak ustawowej definicji uniemożliwia przeprowadzenie wykładni językowej).</p>
<p>Określeniem „wychowawca klasy” zajmował się już Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 lipca 2008 r. (I PZP 3/08), w którym doszedł do przekonania, iż określenie to obejmuje zarówno nauczyciela, któremu powierzono sprawowanie opieki na oddziałem w szkole (klasą), jak też nauczyciela, któremu powierzono sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym.</p>
<p>Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację zawartą w ww. uchwale, która zostanie przedstawiona w poniższych rozważaniach, przy jednoczesnym uwzględnieniu trzech ww. rodzajów wykładni. Na marginesie wskazać można również, iż taki sam sposób wykładni ww. pojęcia „klasa” został już przedstawiony w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu w sprawie o analogicznym przedmiocie, prowadzonej pod sygn. akt IX P 253/19, w której zasądzono na rzecz powódki pracującej w oddziale przedszkolnym dodatek za wychowawstwo. Taki sposób wykładni został również w całości podzielony przez Sąd Okręgowy, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">S.</span>, który wyrokiem z dnia 7 lutego 2020 r., w sprawie VI Pa 102/19, oddalił apelację od ww. wyroku Sądu Rejonowego.</p>
<p>Odwołując się zatem do ww. uchwały Sądu Najwyższego, i nawiązując w pierwszej kolejności do wykładani historycznej, należy zwrócić uwagę, iż zasady wynagradzania nauczycieli publicznych przedszkoli, szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych są uregulowane w ustawie z dnia z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.</p>
<p>Zgodnie z art. 3 pkt 1 tej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych, a zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o szkołach bez bliższego określenia - rozumie się przez to przedszkola, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze.</p>
<p>W myśl art. 30 ust. 1 Karty, w brzmieniu tego przepisu ustalonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000190239" title="Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 ()">ustawą z 18.2.2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw</a> (Dz.U. Nr 19, poz. 239), wynagrodzenie nauczycieli składa się z:</p>
<p>1) wynagrodzenia zasadniczego;</p>
<p>2) dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy;</p>
<p>3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw;</p>
<p>4) nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54 Karty Nauczyciela.</p>
<p>W Karcie Nauczyciela nie zostały określone stanowiska i funkcje, które uprawniają do dodatku funkcyjnego. To zagadnienie zostało pozostawione do uregulowania w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.</p>
<p>Zgodnie z art. 30 ust. 5 Karty Nauczyciela, w brzmieniu tego przepisu ustalonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791845" title="Ustawa z dnia 15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1845 ()">ustawą z 15.7.2004 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw</a> (Dz.U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1845), minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze rozporządzenia między innymi „wykaz stanowisk oraz sprawowanych funkcji uprawniających nauczyciela do dodatku funkcyjnego oraz ogólne warunki przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego” (art. 30 ust. 5 pkt 3 Karty Nauczyciela). Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze rozporządzenia również wysokość stawek dodatków, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, oraz szczegółowe zasady przyznawania tych dodatków dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej (art. 30 ust. 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu tego przepisu ustalonym przez ustawę zmieniającą z 15.7.2004 r.). Natomiast dla nauczycieli szkół prowadzonych przez organy administracji samorządowej wysokość stawek dodatków, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków określa corocznie organ prowadzący szkołę w drodze regulaminu obowiązującego od 1 stycznia do 31 grudnia (art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela w brzmieniu tego przepisu ustalonym przez ustawę zmieniającą z 15.7.2004 r.).</p>
<p>W art. 30 ust. 5, 6 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu poprzednio obowiązującym, ustalonym wyżej wymienioną ustawą zmieniającą z 18 lutego 2000 r., była zawarta regulacja zasadniczo zbieżna z regulacją obecnie obowiązującą. Poprzednio obowiązujące <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000390455" title="Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 maja 2000 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości stawki wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową, wykazu stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego, ogólnych warunków przyznawania dodatku motywacyjnego, wykazu trudnych i uciążliwych warunków pracy stanowiących podstawę przyznania dodatku za warunki pracy oraz szczególnych przypadków zaliczania okresów zatrudnienia i innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat - Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 455 ()">rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 11 maja 2000 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości stawki wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową, wykazu stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego, ogólnych warunków przyznawania dodatku motywacyjnego, wykazu trudnych i uciążliwych warunków pracy stanowiących podstawę przyznania dodatku za warunki pracy oraz szczególnych przypadków zaliczania okresów zatrudnienia i innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat</a> (Dz.U. Nr 39, poz. 455 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 11 maja 2000 r.) stanowiło w § 3 pkt 2, że do uzyskania dodatku funkcyjnego są uprawnieni nauczyciele, którym powierzono „wychowawstwo klasy”. Obowiązujące przed wyżej wymienionym rozporządzeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970290160" title="Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 1997 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli - Dz. U. z 1997 r. Nr 29, poz. 160 ()">rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 19 marca 1997 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli</a> (Dz.U. Nr 29, poz. 160 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 19 marca 1997 r.) przewidywało w § 20 ust. 1 pkt 1 dodatkowe wynagrodzenie „za wychowawstwo klasy” z podaniem odrębnie stawek tego wynagrodzenia w przedszkolach (lit. a) oraz w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadpodstawowych (lit. b). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem Karty Nauczyciela (t. jedn.: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357), wynagrodzenie nauczyciela składało się z wynagrodzenia zasadniczego i dodatków (art. 30 ust. 1 Karty), przy czym dodatki funkcyjne przysługiwały tylko z tytułu pełnienia funkcji kierowniczych (art. 32 Karty Nauczyciela). Obecny dodatek funkcyjny za sprawowanie funkcji wychowawcy klasy oraz dawne dodatkowe wynagrodzenie za wychowawstwo klasy są więc tożsamymi rodzajowo dodatkowymi składnikami wynagrodzenia nauczyciela.</p>
<p>Skoro zatem rozporządzenie z 19 marca 1997 r. wyraźnie wyodrębniało stawkę dodatku za wychowawstwo w przedszkolach, a kolejne rozporządzenia stanowiły o prawie do dodatku, bez dzielenia jego wysokości na szkoły i przedszkola, to należałoby uznać, że intencją ustawodawcy przy poszczególnych zmianach nie było wyłączenie nauczycieli przedszkolnych z prawa do tego składnika, lecz zrównanie jego wysokości pomiędzy szkołami i przedszkolami.</p>
<p>Podobne wyniki daje także wykładnia systemowa. W wyżej wymienionych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970290160" title="Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 1997 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli - Dz. U. z 1997 r. Nr 29, poz. 160 ()">rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej z 19 marca 1997 r.</a>, z 11 maja 2000 r. i z 31 stycznia 2005 r., regulujących wynagrodzenia nauczycieli, nie zostały zdefiniowane określenia „wychowawca klasy” i „klasa”. Definicji tych określeń nie zawierają również Karta Nauczyciela oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawa o systemie oświaty</a>. W przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a> występuje natomiast wielokrotnie pojęcie „oddział”, które jest używane w celu określenia podstawowej jednostki organizacyjnej zarówno szkoły, jak i przedszkola, w ramach której jest realizowany proces oświatowo-wychowawczy. W przepisach tej ustawy występuje również określenie „klasa”, z tym że jest ono używane w celu określenia poziomów nauczania w poszczególnych typach szkół (zob.: art. 16 ust. 8, art. 17 ust. 2, art. 61 ust. 1 i 2, art. 90g ust. 4, 5 i 8, art. 94a ust. 6 pkt 1). Pojęcie „klasa” w omawianym tutaj znaczeniu odnosi się tylko do szkół. Wychowanie przedszkolne, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1 ustawy o systemie oświaty</a>, jest bowiem realizowane „w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego”. Ustalenie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawie o systemie oświaty</a>, że w szkole podstawowej są oddziały przedszkolne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1</a>) i klasy od I do VI (art. 61 ust. 1) przemawia jednak raczej za uznaniem, że pojęcie „oddział” i „klasa” są synonimami, gdy chodzi o jednostkę organizacyjną, w ramach której jest realizowany proces oświatowo-wychowawczy, a nie za uznaniem, że pojęcia „klasa” i „oddział” mają odmienne znaczenie i sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym nie uprawnia do dodatku funkcyjnego z tego tytułu.</p>
<p>Wreszcie należy wskazać na wynik wykładni funkcjonalnej. Obowiązki spoczywające na nauczycielu, któremu powierzono funkcję wychowawcy klasy w szkole oraz obowiązki spoczywające na nauczycielu, któremu powierzono sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym, nie są na tyle różne, aby upoważniały do różnicowania tych nauczycieli, gdy chodzi o prawo do dodatku funkcyjnego (wyrok NSA z 10.10.2007 r., I OSK 1194/07). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie jest uzasadniony pogląd reprezentowany przez organy nadzoru, że funkcja wychowawcy klasy w szkole jest ściśle związana z wykraczającym poza realizację programu nauczania zakresem zadań i obowiązków nauczyciela, natomiast zadania i obowiązki opiekuńczo-wychowawcze nauczyciela w przedszkolu nie należą do jego zajęć i obowiązków dodatkowych, lecz stanowią część zadań i obowiązków wynikających z charakteru pracy nauczyciela przedszkolnego. Analiza zadań wychowawcy oddziału przedszkolnego dowodzi, że ma on dodatkowe obowiązki. Są nimi, między innymi, utrzymywanie kontaktów z rodzicami, współdziałanie z poradniami specjalistycznymi, prowadzenie kart obserwacji dzieci, prowadzenie dziennika obecności, organizowanie wycieczek, zebrań. Są to zadania analogiczne do tych, jakie wykonują wychowawcy klas.</p>
<p>Przedstawione powyżej wyniki wykładni znajdują także potwierdzenie w orzecznictwie. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wykładni § 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 31.1.2005 r. jest stosunkowo obszerne i może być uznane za utrwalone. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 29.2.2006 r., I OSK 1287/06, niepubl., z 10.10.2007 r., I OSK 1194/07, z 12.10.2007 r., I OSK 1235/07 i z 19.10.2007 r., I OSK 1366/07 (opublikowanych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zajął stanowisko, że § 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 31.1.2005 r. nie uprawnia do wyłączenia z kręgu adresatów tej normy nauczycieli przedszkoli, którym powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy, a tym samym przyznanie w uchwale rady gminy dodatku funkcyjnego nauczycielowi w przedszkolu za sprawowanie funkcji wychowawcy oddziału przedszkolnego nie narusza art. 30 ust. 6 Karty i § 5 pkt 2 lit. a) tego rozporządzenia.</p>
<p>W istocie w późniejszym wyroku z 12.3.2008 r., I OSK 19/08, NSA zajął odmienne stanowisko i orzekł, że § 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia nie obejmuje nauczycieli przedszkoli, którym powierzono sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym. W uzasadnieniu tego wyroku NSA w ogóle nie odwołał się jednak do wcześniejszych (licznych przecież) wyroków tego sądu, w których został sformułowany odmienny pogląd oraz nie przedstawił argumentów prawnych, które spowodowały odejście od utrwalonego już w orzecznictwie NSA stanowiska, że nauczyciele przedszkolni, którym powierzono sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym, są objęci zakresem zastosowania § 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 31.1.2005 r. W uzasadnieniu wyroku z 12.3.2008 r. NSA ograniczył się jedynie do następującego stwierdzenia: „Przepis § 5 rozporządzenia z 31.1.2005 r. nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że do uzyskania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono:</p>
<p>1) stanowisko dyrektora lub wicedyrektora przedszkola, szkoły, placówki lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 1 i 1 a Karty, zwanej dalej "szkołą", albo inne stanowisko kierownicze przewidziane w statucie szkoły;</p>
<p>2) sprawowanie funkcji: a) wychowawcy klasy, b) doradcy metodycznego lub nauczyciela-konsultanta, c) opiekuna stażu, ponieważ zawarte w nim wyliczenie ma charakter wyczerpujący, a nie przykładowy. Oznacza to, że nie można przyznać dodatku funkcyjnego nauczycielom zajmującym inne stanowiska lub sprawującym inne funkcje niż wymienione w cytowanym przepisie rozporządzenia”.</p>
<p>Z przytoczonego stwierdzenia wynikałoby, że NSA uznał w omawianym wyroku, iż określenie „wychowawca klasy” jest jednoznaczne i niebudzące żadnych wątpliwości na płaszczyźnie wykładni językowej i obejmuje tylko nauczyciela pełniącego funkcję wychowawcy klasy w szkole, a nie obejmuje nauczyciela przedszkola, któremu powierzono sprawowanie opieki nad oddziałem przedszkolnym. W ocenie Sądu Najwyższego jest to pogląd nietrafny, a ww. wyrok, stanowiący widoczne odstępstwo od utrwalonej wcześniej linii orzecznictwa tego sądu i powodujący powstanie rozbieżności w tym orzecznictwie, nie zawiera tego rodzaju argumentów merytorycznych, które przemawiałyby za słusznością odstąpienia od wcześniej prezentowanych poglądów oraz podważałyby argumenty, którymi NSA w wyrokach z 29.11.2006 r., I OSK 1287/06, z 10.10.2007 r., I OSK 1194/07, z 12.10.2007 r., I OSK 1235/07 i z 19.10.2007 r., I OSK 1366/07 uzasadnił stanowisko, że nauczyciele przedszkolni, którym powierzono sprawowanie opieki wychowawczej nad oddziałem przedszkolnym, są objęci zakresem zastosowania § 5 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 31.1.2005 r.</p>
<p>Powyższej oceny nie mogą zmieniać uchwały prawa miejscowego podjęte przez Radę Miasta <span class="anon-block">S.</span>, wydawane przez organ prowadzący na podstawie art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela (zgodnie z art. 91 d pkt 1 Karty Nauczyciela są to odpowiednio rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa).</p>
<p>W myśl delegacji wskazanej w treści art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela regulamin określa szczegółowe warunki i wysokość stawek dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach. Podkreślenia wymaga jednak, iż regulamin wynagradzania nauczycieli nie może modyfikować ustawy, regulować odmiennie niż ustawa zasad dotyczących dokonywania czynności z zakresu prawa pracy, czy też odmiennie określać podmioty uprawnione do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w imieniu pracodawcy (wyr. WSA we Wrocławiu z 5.9.2006 r., IV SA/Wr 396/05, Legalis). Z tego względu nie można przyjąć, że uchwała Rady Miasta <span class="anon-block">S.</span> mogła skutecznie ograniczyć uprawnienie do dodatku za wychowawstwo wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w randze ustawy oraz rozporządzenia.</p>
<p>W konsekwencji Sąd zasądził na rzecz powódki dochodzone przez nią kwoty, których wysokość pozostawała między stronami bezsporna (dodatek za wychowawstwo w wysokości 142 zł miesięcznie powódka otrzymywała w okresie od 1 listopada 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r., a także od 1 września 2018 r.), a ponadto mieściła się w widełkach określonych w ww. Załącznikach do Regulaminu.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o ustawowych odsetkach oparto na treści art. art. 39 ust. 3 Karty Nauczyciela, w myśl którego wynagrodzenie wypłacane jest nauczycielowi miesięcznie z góry w pierwszym dniu miesiąca. Jeżeli pierwszy dzień miesiąca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, wynagrodzenia wypłacane jest w dniu następnym. Zgodnie zaś z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 §1 i 2 k.c.</a> (mającego zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>) jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, a jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona należą się odsetki za opóźnienie.</p>
<p>Mając na względzie powyższe Sąd zasądził dochodzone przez powódkę kwoty z ustawowymi odsetkami za opóźnienie zgodnie z treścią pozwu z wyjątkiem tych dni, kiedy pierwszy dzień miesiąca był dniem ustawowo wolnym od pracy (tego też dotyczyło oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, o czym orzeczono w punkcie II wyroku).</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Powódka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wygrała niniejszy proces, a stawka kosztów zastępstwa procesowego wynosiła 675 zł - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 9;art. 98 § 9 ust. 1;art. 98 § 9 ust. 1 pkt. 2)">§ 9 ust. 1 pkt 2</a> w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).</p>
<p>Ponadto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 13)">art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w <span class="anon-block">S.</span> kwotę 121 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, tj. 5% opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była ustawowo zwolniona.</p>
<p>Rygor natychmiastowej wykonalności nadano na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(2);art. 477(2) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->2 </sup>§1 k.p.c.</a> na całość wyroku, gdyż zasądzona na rzecz powódki kwota nie przekracza jej miesięcznego wynagrodzenia.</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>1.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>2.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>3.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> </strong>
</p>
</div>