I C 235/19

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 235/19</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Uzasadnienie wyroku z dnia 2 lipca 2020 r.</strong> </p> <p>Przedmiotem sprawy niniejszej wszczętej z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block">T. D.</span> było żądanie zasądzenia kwoty 7.220,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych. Podstawę powództwa stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 57;art. 57 ust. 1;art. 57 ust. 1 pkt. 1)">art. 57 ust. 1 pkt 1 Prawa energetycznego</a> ze względu na nielegalny pobór paliwa gazowego stwierdzony w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 20 listopada 2015 r. na posesji <span class="anon-block">T. D.</span> w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym <span class="anon-block">T. D.</span> żądała oddalenia powództwa.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Za podstawę wyroku Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia i wnioski.</span> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 57;art. 57 ust. 1;art. 57 ust. 1 pkt. 1)">art. 57 ust. 1 pkt 1 Prawa energetycznego</a> w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może pobierać od odbiorcy,<br/>a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej<br/>w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności.</p> <p>Według ust. 2 tego przepisu należności z tytułu opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu podlegają ściągnięciu w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego</a>.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 3;art. 3 pkt. 18)">art. 3 pkt 18 Prawa energetycznego</a> przez nielegalne pobieranie paliw lub energii należy rozumieć pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy.</p> <p>Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że przedsiębiorstwo energetyczne może obciążyć odbiorcę energii elektrycznej opłatami określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 57;art. 57 ust. 1)">art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego</a> <span class="underline"> <!-- -->tylko wtedy, gdy taka energia została rzeczywiście pobrana</span>. Niedopuszczalne jest natomiast odpowiednie stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 484;art. 484 § 1;art. 484 § 1 zd. 1)">art. 484 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego</a>, zgodnie z którym kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody, co oznaczałoby, że przedsiębiorstwo energetyczne jest zwolnione z obowiązku dowodzenia szkody i jej wysokości. Pozostawałoby to w sprzeczności z wykładnią gramatyczną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 57;art. 57 ust. 1)">art. 57 ust. 1</a> w zw.<br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 3;art. 3 pkt. 18)">art. 3 pkt 18 Prawa energetycznego</a>. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że obowiązek wniesienia opłaty powstaje w wypadku nielegalnego "pobierania" energii, a więc faktycznego, a nie tylko potencjalnego, jej odbierania i korzystania z niej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 107/09, OSNC 2010/5/77, Lex nr 531131).</p> <p>Wobec powyższego dla ustalenia odpowiedzialności za nielegalny pobór energii prawnie nie jest wystarczające ustalenie ingerencji w układ pomiarowy, która stwarza potencjalną możliwość zafałszowania pomiarów. Jedynie bowiem stwierdzenie ingerencji<br/>w układ pomiarowy nie jest wystarczające do uznania, że doszło do nielegalnego poboru energii (por. Małgorzata Sieradzka, Glosa do uchwały SN z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 107/09, opublikowano: LEX/el. 2010).</p> <p>W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej brak było dowodów wystarczających do ustalenia, aby na posesji <span class="anon-block">T. D.</span> <br/>w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> do dnia 20 listopada 2015 r. rzeczywiście doszło do poboru paliwa gazowego w związku z pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub ingerencją w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. Okoliczności taka nie wynikała z dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy niniejszej, a nieistotne z punktu widzenia tej okoliczności okazały się zaproponowane dowody z zeznań świadków oraz z dokumentów wskazane w pkt 1. i 3. pisma adw. <span class="anon-block">K. R.</span> z dnia 5 września 2019 r. Natomiast okoliczność przeciwna wynikała z dowodów z dokumentów przedstawionych przez <span class="anon-block">T. D.</span> w postaci faktur obrazujących rozliczenie zużytego paliwa gazowego za okres poprzedzający kontrolę w dniu 20 listopada 2015 r. oraz za okres następujący po tej kontroli. W okresie od dnia 17 listopada 2014 r. do dnia 20 listopada 2015 r. zużycie wyniosło <span class="underline"> <!-- -->5765 m^{<!-- -->3} </span> (58263 m^{<!-- -->3} ustalone w wyniku kontroli w dniu 20 listopada 2015 r., k. 10, 12, 17 akt sprawy, pomniejszone o 52498 m^{<!-- -->3} stwierdzone fakturą z dnia 19 listopada 2014 r., k. 109). Natomiast w okresie od dnia 20 listopada 2015 r. do dnia 14 listopada 2016 r. zużycie wyniosło <span class="underline"> <!-- -->6030 m^{<!-- -->3} </span> (stwierdzone fakturą z dnia 17 listopada 2016 r., k. 72). Z kolei w okresie od dnia 14 listopada 2016 r. do dnia 25 listopada 2017 r. zużycie wyniosło <span class="underline"> <!-- -->5689 m^{<!-- -->3} </span> (11719 m^{<!-- -->3} stwierdzone fakturą z dnia 29 listopada 2017 r., k. 78, pomniejszone o 6030 m^{<!-- -->3} stwierdzone fakturą z dnia 17 listopada 2016 r., k. 72). Pozwalało to na przyjęcie, że zużycie paliwa gazowego przez <span class="anon-block">T. D.</span> w podobnych okresach poprzedzających kontrolę w dniu 20 listopada 2015 r. oraz następujących po tej kontroli było podobne. To z kolei nie pozwalało na ustalenie, aby do dnia 20 listopada 2015 r. rzeczywiście doszło do poboru paliwa gazowego przez <span class="anon-block">T. D.</span> w związku z pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub ingerencją w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy.</p> <p>Okoliczność, że doszło do ingerencji w układ pomiarowo-rozliczeniowy pozostawała poza sporem (nie zachodziła zatem potrzeba przeprowadzania dowodu z opinii biegłego sądowego na tę okoliczność), niemniej nie stanowiła wystarczającej podstawy do przypisania <span class="anon-block">T. D.</span> odpowiedzialności na podstawie art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 57;art. 57 ust. 1)">art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego</a>.</p> <p>Z tych względów Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji</p> <p>Sędzia Robert Bełczącki</p>