I Ns 97/18
Common courts2020-11-13
Case number
I Ns 97/18
Judgment date
2020-11-13
Type
REASONS
Judges
Anna Kurzynowska-Drzażdzewska
Legal basis
Judgment text
<table>
<colgroup>
<col width="711"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 97/18</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- --> Dnia 13 listopada 2020 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">S. G.</span> I Wydział Cywilny</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie następującym:</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSR Anna Kurzynowska-Drzażdzewska</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant: starszy sekretarz sądowy Elwira Stopińska </strong>
</p>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
</tr>
</table>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. w Giżycku na rozprawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku</strong> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">R. S.</span> i <span class="anon-block">S. S. (1)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zasiedzenie służebności przesyłu</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
Stwierdzić, że wnioskodawca <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> z dniem 19 września 2006 r. zasiedział służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu polegającej na prawie przebiegu na działce:</p>
<p>a/ nr <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> fragmentu elektroenergetycznej linii napowietrznej Wn 110 kV relacji <span class="anon-block">G.</span> – <span class="anon-block">K.</span> zaznaczonej kolorem czerwonym na mapie sytuacyjnej z dnia 14.XII.2019r. sporządzonej przez biegłego sądowego <span class="anon-block">R. N. (1)</span>, stanowiącej integralną część tego orzeczenia (k. 308) oraz prawie nieodpłatnego korzystania z nieruchomości w granicach wyznaczonych na wyżej określonej mapie sytuacyjnej kolorem niebieskim oraz punktami <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie niezbędnym do eksploatacji linii, usunięcia awarii, dokonywania konserwacji, remontu, modernizacji i przebudowy a także prawie wjazdu i wejścia w tym celu na nieruchomość obciążoną w tym przy użyciu odpowiedniego sprzętu.</p>
<p>b/ nr <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span> ,zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> fragmentu elektroenergetycznej linii napowietrznej Wn 110 kV relacji <span class="anon-block">G.</span>- <span class="anon-block">K.</span> zaznaczonej kolorem czerwonym na mapie sytuacyjnej z dnia 14.XII.2019 r. sporządzonej przez biegłego sądowego <span class="anon-block">R. N. (1)</span> , stanowiącej integralną część niniejszego orzeczenia ( k.309) oraz prawie nieodpłatnego korzystania z nieruchomości w granicach wyznaczonych na wyżej powołanej mapie sytuacyjnej kolorem niebieskim oraz punktami <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie niezbędnym do eksploatacji linii, usunięcia awarii, dokonywania konserwacji , remontu ,modernizacji i przebudowy a także prawie wjazdu i wejścia w tym celu na nieruchomość obciążoną w tym przy użyciu odpowiedniego sprzętu.</p>
<p>2.
Ustalić , iż koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie strony ponoszą we własnym zakresie.</p>
<p>SSR <span class="anon-block">A. K.</span>-<span class="anon-block">D.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 97/18</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">L.</span>
</strong> w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu domagała się stwierdzenia, że jako przedsiębiorca, do którego należą urządzenia służące do przesyłu energii elektrycznej z dniem 18.09.2006 r. nabyła wskutek zasiedzenia w dobrej wierze (zaś z dniem 18.09.2016 r. w przypadku ustalenia złej wiary) służebność gruntową o treści służebności przesyłu wykonywaną w całości nieodpłatnie polegającą na prawie korzystania z nieruchomości oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> stanowiącej własność uczestników postępowania <span class="anon-block">R. S.</span> i <span class="anon-block">S. S. (1)</span> w zakresie posadowienia na niej odcinka napowietrznej linii WN 110 kV, prawie nieodpłatnego korzystania w zakresie niezbędnym do eksploatacji linii, usunięcia awarii, dokonania konserwacji, wycinki drzew, remontów, modernizacji oraz przebudowy urządzenia, jak też prawie nieograniczonego i nieodpłatnego dostępu do urządzeń elektroenergetycznych poprzez prawo wjazdu sprzętem i wejścia na nieruchomość. Nadto wniosła o zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wyjaśniła, że linia energetyczna na <span class="anon-block">działkach (...)</span> jest częścią napowietrznej linii WN 110kV <span class="anon-block">G.</span> – <span class="anon-block">K.</span> i została wybudowana zgodnie z przepisami ustawy o elektryfikacji wsi i osiedli. Od momentu posadowienia urządzeń wnioskodawczyni oraz jej poprzednicy prawni korzystają z nich w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. W szczególności z dniem wybudowania i przyłączenia do sieci wybudowanych linii elektroenergetycznych Skarb Państwa, w którego imieniu i na którego rzecz działało w dacie budowy urządzeń przedsiębiorstwo państwowe – <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> poprzednicy prawni wnioskodawczyni bez żadnych przeszkód konserwowali linię i przeprowadzali przeglądy oraz naprawy, wchodząc między innymi na nieruchomość nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, należącą do uczestników postępowania, a także nieprzerwanie od chwili wybudowania linii przysłana była z jej wykorzystaniem energia elektryczna. Powyższe w ocenie wnioskodawczyni z uwagi na upływ terminów ustawowych doprowadziło do zasiedzenia służebności.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">R. S.</span>, <span class="anon-block">S. S. (1)</span> </strong>wnieśli o oddalenie wniosku, argumentując, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do spełnienia przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie na swoją rzecz od wnioskodawczyni kosztów procesu według norm przepisanych. W szczególności zdaniem uczestników postępowania wnioskodawczyni nie wykazała nabycia posiadania w oznaczonej dacie i trwania tegoż posiadania przez zastrzeżony przez ustawodawcę termin zasiedzenia, a także dobrej wiary w korzystaniu ze służebności. Dodali przy tym, że to na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania momentu rozpoczęcia wykonywania władztwa faktycznego nad cudzą nieruchomością w zakresie odpowiadającym służebności, a także przedstawienia dowodów dotyczących przeniesienia na przedsiębiorstwo posiadania tych skonkretyzowanych urządzeń i linii przesyłowych. Uczestnicy postępowania zaakcentowali, że sprzeciwili się użytkowaniu urządzeń elektroenergetycznych bowiem wzywali <span class="anon-block"> Zakład (...) S.A.</span> do usunięcia słupa energetycznego w 1999 r., 2015 r. i 2016 r. a każde wejście na nieruchomość było poprzedzane zapytaniem o zgodę właściciela nieruchomości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">R. S.</span> i <span class="anon-block">S. S. (1)</span> nabyli na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 18.09.1986 r. ze Skarbem Państwa własność niezabudowanej nieruchomości rolnej składającej się z działki o nr geod. <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> (poprzednio <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) opisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr KW (...)</span> prowadzonej przez <span class="anon-block">S. G.</span> VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Poprzednim właścicielem w/w nieruchomości była Gmina <span class="anon-block">G.</span>, która wyraziła zgodę na nabycie nieruchomości przez uczestnika postępowania <span class="anon-block">S. S. (1)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> (dowód: z akt księgi wieczystej <span class="anon-block">(...)</span>: umowa sprzedaży- k. 11-12,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> treść <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> – k. 65-69 )</em>
</strong>
</p>
<p>Przez w/w działki przebiega napowietrzna linia energetyczna WN 110kV <span class="anon-block">G.</span>- <span class="anon-block">K.</span>, która została posadowiona w latach powojennych na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 16.08.1961 r., znak AB VIIa/99/61, decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 2.09.1964 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>/78/64, a także na mocy zgody udzielonej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 4.02.1968 r. <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19610070047" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 47 ()">ustawy z dnia 31.01.1961 r. o planowaniu przestrzennym</a>. Budowa linii została zakończona w 1971 r., a dokładny przebieg linii wyznacza dokumentacja techniczna i karta montażowo-inwentarzowa linii.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> (dowód: dokumentacja techniczna, w tym karta montażowo-inwentarzowa linii k.71-87)</em>
</strong>
</p>
<p>Od czasu wybudowania w/w linii jest ona wykorzystywana do przesyłu energii elektrycznej, a jej przebieg nie został zmieniony. Od momentu posadowienia urządzeń poprzednicy prawni wnioskodawczyni oraz wnioskodawczyni regularnie, raz do roku dokonują oględzin urządzeń elektroenergetycznych, w tym znajdujących się na nieruchomości uczestników. Polegają one na wizualnej ocenie stanu urządzeń bez potrzeby wjazdu ciężkiego sprzętu. W razie potrzeby wykonywane są prace remontowe. Uczestnicy postępowania nie sprzeciwiali się ani posadowieniu urządzeń, ani nie zakazywali wstępu na nieruchomość.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> (dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. S.</span> – k.122v,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">J. K.</span> – k. 122v,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">Z. C.</span> – k. 123,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">A. P.</span> – k. 123-123v,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">Z. F.</span>- k. 151-151v,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> zeznania uczestnika <span class="anon-block">S. S.</span> – k. 240-240v)</em>
</strong>
</p>
<p>Przewody linii w przebiegu przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> (obecnie zabudowana) wpływają na ograniczenia w gospodarowaniu działką w pasie wyznaczonym przez rzut skrajnych przewodów linii. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się słup linii, w miejscu zaś jego posadowienia występuje obszar całkowicie wyłączony z użytkowania o kształcie prostokąta o wymiarach boków a= 10m, b=10m. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się stanowisko słupa kratownicowego przelotowego, zaś obszar wyłączony z użytkowania ma kształt prostokąta o wymiarach boków a= 10m, b=10m.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: opinia biegłego z zakresu sieci i instalacji elektrycznych <span class="anon-block">R. J.</span>- k. 249-258)</em>
</strong>
</p>
<p>Uczestnicy postępowania w 1999 r. domagali się by <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> usunął słup energetyczny z nieruchomości stanowiącej ich własność. W grudniu 2017r. złożyli do Sądu Rejonowego w Giżycku pozew o wydanie nieruchomości poprzez demontaż słupa elektroenergetycznego oraz napowietrznej linii energetycznej 110kV biegnącej przez <span class="anon-block">działki (...)</span>. Postanowieniem z dnia 28.02.2018 r. <span class="anon-block">S. G.</span> zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na wszczęcie niniejszego postępowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: pismo z dnia 26.11.1999 r. – k. 114, akta I C 1706/17 Sądu Rejonowego w Giżycku)</em>
</strong>
</p>
<p>Linia 110 kV <span class="anon-block">K.</span>- <span class="anon-block">G.</span> wchodziła w skład przedsiębiorstwa państwowego – <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 9.07.1993 r. zostało przekształcone w <span class="anon-block"> Zakład (...) Spółkę Akcyjną</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span>. Następnie w dniu 30.06.2007 r. ze struktury tej spółki wydzielono <span class="anon-block"> przedsiębiorstwo Zakład (...) S.A.</span> Operator Systemu Dystrybucyjnego <span class="anon-block"> – Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, które wniesiono aportem do <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span>. W skład tego przedsiębiorstwa wchodziły m.in. prawo własności nieruchomości, budynków i budowli oraz ruchomy majątek sieci sieciowy obejmujący w szczególności urządzenia służące do doprowadzania i odprowadzania prądu elektrycznego. W 2008 r. <span class="anon-block"> Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span> zmieniła firmę na <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span>. W dniu 31.08.2010 r. nastąpiło połączenie <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">L.</span> z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> przez przejecie przez pierwszą ze spółek majątku drugiej z nich. Z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 494)">art. 494 kodeksu spółek handlowych</a> wnioskodawczyni wstąpiła więc we wszystkie prawa i obowiązki <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> (dowód: zarządzenie nr 184/<span class="anon-block">O.</span>/93 Ministra Przemysłu i Handlu z 9.07.1993r. w sprawie podziału <span class="anon-block"> przedsiębiorstwa Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, protokół zdawczo-odbiorczy z załącznikami, akt notarialny z 12.07.1993r rep A 2413/93 w sprawie przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną , akt notarialny z 30.06.2007r. rep A 5516/2007 w sprawie aportowego zbycia przedsiębiorstwa, postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 11.09.2008r. k. 22-63)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Bezspornym w sprawie jest posadowienie na działce należącej do uczestników postępowania urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznej linii WN 110 kV jeszcze przed formalnym nabyciem tejże nieruchomości przez uczestników postępowania od Skarbu Państwa. Wynika to wprost z twierdzeń samych stron, choć dopiero sporządzenie opinii w niniejszej sprawie przez biegłego z zakresu geodezji <span class="anon-block">R. N.</span> pozwoliło na precyzyjne określenie umiejscowienia poszczególnych słupów na nieruchomości <span class="anon-block">R. S.</span> i <span class="anon-block">S. S. (1)</span>. Opinia ta w omawianym zakresie nie była kwestionowana przez zainteresowanych, stąd Sąd przyznał jej przymiot fachowości, bezstronności i rzetelności.</p>
<p>W kontekście powyższego istotną i jednocześnie sporną okazała się być kwestia daty budowy spornych linii energetycznych, zachowania ciągłości posiadania służebności a także kwestia pozostawania w dobrej bądź złej wierze wnioskodawczyni w kontekście jej wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu oraz służebności przesyłu.</p>
<p>W pierwszej kolejności dostrzegł, że wprowadzona do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> od dnia 3.08.2008 r. regulacja służebności przesyłu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305<sup>
<!-- --> 1</sup>
</a> - 305<sup>
<!-- --> 4</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc</a>) przesądziła jednoznacznie o dopuszczalności zasiedzenia przez przedsiębiorcę, w skład którego wchodzą urządzenia przesyłowe w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1 k.c.</a>, służebności polegającej na możliwości korzystania w oznaczonym zakresie z określonej nieruchomości w sposób niezbędny do korzystania z tych urządzeń, zgodnie z ich przeznaczeniem. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(4))">art. 305<sup>
<!-- --> 4</sup> k.c.</a>, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych, a więc także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> Przepis ten stanowi, że służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami o zasiedzeniu nieruchomości, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Już jednak przed wprowadzeniem wspomnianych uregulowań (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305<sup>
<!-- --> 1</sup>
</a> - 305<sup>
<!-- --> 4</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) orzecznictwo dopuszczało możliwość zasiedzenia przez przedsiębiorstwo przesyłowe służebności przesyłu – a to na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, stosowanego w drodze analogii (vide: orzeczenia SN: 11.03.2005r. CK 489/04, 08.09.2006r., IICSK 112/06, 04.10.2006r., CSK 119/06, 07.10.2008r., III CZP 89/08).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">Art. 172 k.c.</a> stanowi, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172 § 1)">§ 1</a>), po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172 § 2)">§2</a>).</p>
<p>Odnosząc się do pierwszej zdiagnozowanej kwestii spornych wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie ustalenie dokładnej daty wybudowania linii <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span>- <span class="anon-block">K.</span> i poprowadzenia przewodów elektrycznych przez <span class="anon-block">działkę o numerze (...)</span> nie jest możliwe. Dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie nie pozwoliły na ustalenie konkretnej daty. Z analizy twierdzeń wnioskodawczyni a także zeznań świadków <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">Z. C.</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> wynika, że linia istniała na pewno od 1971 r. i wnioskodawczyni oraz jej poprzednicy prawni od tego czasu korzystali z linii do przesyłu prądu. Wskazani świadkowie wskazali również zgodnie, że regularnie przeprowadzane są oględziny urządzeń elektroenergetycznych, a także przeglądy i stosownie do okoliczności konieczne naprawy. Mając na uwadze, że zeznania wskazanych świadków były spójne i wzajemnie korespondowały ze sobą, Sąd dał owym zeznaniom przymiot wiarygodności i uznał w konsekwencji, że posiadanie nieruchomości uczestników postępowania przez wnioskodawczynię i jej poprzedników prawnych we wskazany sposób odpowiada posiadaniu w granicach służebności przesyłu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 352;art. 352 § 1)">art. 352 § 1 k.c.</a>) oraz polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia jakim są przewody elektryczne za pomocą których następuje przesyłanie energii elektrycznej oraz dwa słupy energetyczne. Niewątpliwie bowiem wnioskodawczyni a także jej poprzednicy prawni korzystali z nieruchomości uczestników w celu zapewnienia należytego działania urządzeń przesyłowych zgodnie z ich przeznaczeniem. Nie ulega również wątpliwości, że <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> (poprzednik prawny <span class="anon-block"> (...)</span>) sam wybudował słupy i sieć energetyczną, będąca przedmiotem sprawy. Bez wątpienia także <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> (a potem jego następcy) mieli – w ramach korzystania ze zbudowanych własnym sumptem urządzeń i linii energetycznych – zupełną dowolność w korzystaniu z nieruchomości należącej obecnie do uczestników postępowania. Prowadzi to do wniosku, że przedsiębiorstwa przesyłowe nie tylko były posiadaczami nieruchomości uczestników postępowania w tym zakresie, ale też demonstrowały wolę zasiadywania służebności przesyłu. W konkluzji w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie posiadanie urządzeń instalacji przesyłowych przez <span class="anon-block"> przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)</span> miało charakter posiadania, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> Zaakcentować przy tym należy, że już samo posadowienie oraz podłączenie urządzeń przesyłowych stanowiących elementy sieci energetycznej i wchodzących w skład przedsiębiorstwa czynnie prowadzącego działalność gospodarczą jest korzystaniem z urządzeń prowadzącym do zasiedzenia (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 218/12, Legalis nr 667394). Skoro zatem przedsiębiorstwo prowadzone przez wnioskodawczynię i jej poprzedników prawnych funkcjonowało i wykonywało działalność w zakresie przesyłu energii przy użyciu urządzeń posadowionych na nieruchomości uczestników postępowania to korzystało z tych urządzeń w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>
</p>
<p>Przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, iż w dobrej wierze jest ten, kto bezzasadnie tkwi w przekonaniu, że przysługuje mu określone prawo. Zwrócić uwagę trzeba przy tym na pogląd wyrażony w tej materii przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14.11.2012 r. sygn. II CSK 120/12 (LEX nr 1267161), gdzie stwierdzono, że <span class="anon-block"> Państwowe</span> osoby prawne, które w okresie przed dniem 31 stycznia 1989 r., w wyniku realizacji inwestycji przesyłowych, przebiegających przez nieruchomości nie należące do przedsiębiorstwa przesyłowego, co do których wydane były decyzje administracyjne o przebiegu linii przesyłowej i pozwolenia budowlane, objęły w dobrej wierze posiadanie służebności, jako korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści tej służebności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292;art. 352)">art. 292 i art. 352 k.c.</a>)”. Podobnie wypowiedział się Sąd Okręgowy w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31.01.2013 r. sygn. IX Ca 748/12 (niepubl). Zwrócić uwagę trzeba też na domniemanie dobrej wiary (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7)">art. 7 k.c.</a>), które to domniemanie na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340)">art. 340 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 352;art. 352 § 2)">art. 352 § 2 k.c.</a> wiąże sąd, i brak obowiązku po stronie wnioskodawcy dowodzenia owej dobrej wiary. To na uczestnikach postępowania ciążył ewentualny obowiązek obalenia powyższego domniemania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>), a owi uczestnicy nie przedstawili w tej mierze żadnych wniosków dowodowych, nie wspominając o dowodach. Nie wykazali w szczególności, aby poprzednicy prawni wnioskodawczyni objęli posiadanie w okolicznościach, z których wynikałoby, że powinni mieć świadomość, że nie mają podstawy prawnej do korzystania w tym zakresie z nieruchomości. Sąd miał przy tym na uwadze, że do działki aktualnie oznaczone numerami <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> do dnia 18.09.1986 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, który był także właścicielem wybudowanej linii energetycznej wraz z urządzeniami przesyłowymi. Niewątpliwie zatem linia została wybudowana za zgodą w/w właściciela z poszanowaniem prawa własności do <span class="anon-block">działek (...)</span>, dalsze zaś korzystanie nie wymagało zgody kolejnych właścicieli działek. W konsekwencji Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podzielił stanowisko wnioskodawczyni, iż posiadanie służebności było posiadaniem w dobrej wierze. Momentem istotnym dla przyjęcia dobrej lub złej wiary jest chwila objęcia rzeczy w posiadanie. Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do tego pierwotnego sposobu nabycia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>. (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2016 r., II CSK 512/15, Lex nr 1472304).</p>
<p>Przedmiotem dalszych rozważań tut. Sądu było ustalenie daty, w której mógł rozpocząć bieg termin zasiedzenia służebności. W ocenie Sądu rozpoczęcie biegu terminu zasiedzenia możliwe jest najwcześniej od momentu nabycia nieruchomości przez uczestników postępowania, tj. od 18.09.1986 r. Co do zasady bowiem przedsiębiorca posiada nieruchomość w zakresie przesyłu od chwili wejścia na grunt w celu wybudowania urządzenia służącego do przesyłania energii elektrycznej (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 24.05.2013r., V CSK 287/12). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy urządzenia państwowej osoby prawnej posadowione były na nieruchomości państwowej, a więc w sytuacji gdy ze względu na zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej jak i posiadaczem służebności gruntowej przesyłu oraz właścicielem nieruchomości władnącej był Skarb Państwa. Zaakcentować należy, że do dnia 18.09.1986 r. właścicielem działek obecnie oznaczonych numerami <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> w momencie wybudowania na niej linii energetycznej był Skarb Państwa, a zatem termin zasiedzenia nie mógł rozpocząć biegu przed tym dniem. Z akt sprawy jednocześnie nie wynika by w okresie tym nastąpiło przerwanie biegu terminu zasiedzenia. Przy założeniu dobrej wiary poprzedników prawnych wnioskodawczyni w sprawie zastosowanie znajdzie 20-letni termin zasiedzenia służebności zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> (Dz. U. Nr 55, poz. 321 ze zm.).</p>
<p>O zakresie, w jakim następuje zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu decyduje zakres faktycznego władztwa, które dało podstawę do stwierdzenia zasiedzenia, oceniany z uwzględnieniem tego, że korzystanie zgodne z przeznaczeniem z urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości wiąże się z potrzebą wkraczania na nieruchomość w celu utrzymywania ich w zdatności do użytku, chociażby potrzeba taka aktualizowała się rzadko. W szczególności zakres, w jakim następuje zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu, nie musi ograniczać się w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> do pasa gruntu biegnącego pod linią elektroenergetyczną i wokół słupów. (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r., IV CSK 542/17). W przedmiotowej sprawie ów zakres czynności koniecznych i niezbędnych do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii energetycznej na działkach był przedmiotem analizy biegłego sądowego, która znalazła odzwierciedlenie w opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki <span class="anon-block">R. J.</span>. Jak wskazał biegły sądowy przewody linii w przebiegu przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> (obecnie zabudowana) wpływają na ograniczenia w gospodarowaniu działką w pasie wyznaczonym przez rzut skrajnych przewodów linii. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się słup linii, w miejscu zaś jego posadowienia występuje obszar całkowicie wyłączony z użytkowania o kształcie prostokąta o wymiarach boków a= 10m, b=10m. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się stanowisko słupa kratownicowego przelotowego, zaś obszar wyłączony z użytkowania ma kształt prostokąta o wymiarach boków a= 10m, b=10m. Biegły sądowy wskazał, że do prawidłowej pracy linii niezbędny jest swobodny dostęp do stanowisk słupowych dla kontroli odchyleń słupa oraz skuteczności uziemienia. Jednocześnie <span class="anon-block">R. J.</span> zaakcentował, że obecnie stosowane technologie pozwalają przedsiębiorstwu energetycznemu na kontrolę stanu technicznego linii zdalnie, jak i bezpośrednio na miejscu z wykorzystaniem lornetki, kamery termowizyjnej, czy drona, bez konieczności wchodzenia na działkę. Zdaniem biegłego dla bezpiecznej, nieprzerwanej pracy linii nie jest wymagane „bycie pod linią”. Opinia biegłego jest fachowa, a wnioski w niej zawarte należycie uzasadnione. Nie kwestionując przy tym owych wniosków (zwłaszcza, że świadkowie <span class="anon-block">J. Z.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span> i J.<span class="anon-block">S.</span> nie potwierdzili wykonywania prac za pomocą dronów, czy helikoptera) należy przywołać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt V CSK 468/14, wedle którego „wykonywanie służebności przesyłu wiąże się z założeniem i utrzymywaniem urządzeń przesyłowych w zdatności do użytku, a ich usytuowanie na powierzchni gruntu, pod powierzchnią i nad gruntem w sposób nieunikniony wiąże się z potrzebą wkroczenia na ten grunt, chociażby potrzeba taka występowała sporadycznie. Przestrzeń zatem w jakiej przedsiębiorca przesyłowy może poruszać się realizując przysługującą służebność musi być oznaczona, przy tym jest to też przestrzeń, w której właściciel nieruchomości obciążonej nie może podejmować działań, które przedsiębiorcy przesyłowemu utrudniłyby lub uniemożliwiłyby wykonywanie służebności”. Wobec powyższego Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie uznał, uwzględniając oczywiście powinność wykonywania służebności z jak najmniejszym utrudnieniem dla nieruchomości obciążonej, że zakres korzystania z nieruchomości uczestników postępowania w ramach wykonywanej służebności powinien być zgodny z wytycznymi <span class="anon-block"> (...) Towarzystwa (...)</span> z k. 345-351.</p>
<p>Z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji <span class="anon-block">R. N.</span> wynikają granice na <span class="anon-block">działkach (...)</span> ograniczonego użytkowania umożliwiające eksploatację linii, usunięcie awarii, wykonanie konserwacji, remontu, modernizacji i ewentualnej przebudowy. Biegły sądowy wskazał przebieg powierzchni gruntu ograniczonego i wyłączonego z użytkowania i podał, że powierzchnię owych obszarów. Mając na uwadze, że zainteresowani nie kwestionowali wniosków płynących z w/w opinii Sąd uznał ją za ostoję dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.</p>
<p>Sumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż wnioskodawczyni <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> nabyła służebność przesyłu z dniem 19.09.2006 r. na <span class="anon-block">działkach nr (...)</span>. Ustalając treść służebności Sąd miał na uwadze zarówno żądanie sformułowane we wniosku przez wnioskodawczynię, jak i specyfikę prowadzonej przez nią działalności, a także rodzaj i umiejscowienie linii przesyłowej. Jednocześnie Sąd uwzględnił to, aby służebność w jak najmniejszym stopniu stanowiła uciążliwość dla nieruchomości obciążonej.</p>
<p>Odnosząc się w tym miejscu do zastrzeżenia złożonego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a> do protokołu przez uczestników postępowania wskazać należy, że w sprawie brak było podstaw do wezwania do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania <span class="anon-block">K. W.</span>. Wniosek w tym zakresie był pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych, albowiem wniosek złożony w przedmiotowej sprawie przez wnioskodawczynię dotyczy konkretnej nieruchomości, której właścicielami są uczestnicy postępowania, nie zaś <span class="anon-block">K. W.</span>. <span class="anon-block">K. W.</span> jest właścicielką sąsiadującej nieruchomości, a zatem nie ma interesu prawnego w stanowiącego merytoryczną przesłankę do udziału w przedmiotowym postępowaniu.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>
</p>
</div>