I C 272/25

<p>Sygn. I C 272/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>12 września 2025 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim Wydział I Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący – SSR Izabela Gluza</p> <p>po rozpoznaniu 12 września 2025 r. w Nowym Dworze Mazowieckim</p> <p>na posiedzeniu niejawnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1))">art. 148^{<!-- -->1} k.p.c.</a>)</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Banku (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">J. M. (1)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala wniosek powoda o zawieszenie postępowania;</p> <p>II.  oddala powództwo;</p> <p>III.  zasądza od <span class="anon-block"> Banku (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. M. (1)</span> na 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim</p> <p>z dnia 12 września 2025 r.</p> <p>Powód <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w pozwie z dnia 22 kwietnia 2025 r. (data nadania w UP), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zażądał zapłaty od pozwanej <span class="anon-block">J. M. (1)</span> kwoty 46.000,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem zwrotu kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 7 listopada 2005 r. Genezą był pozew, który w związku z kredytem indeksowanym CHF złożył w sądzie kredytobiorca, żądając unieważnienia umowy, a toczący się przed Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span> (obecnie sprawa jest na etapie postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie i toczy się pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>). Wraz z pozwem powód złożył wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy toczącej się między stronami przed sądem okręgowym).</p> <p>Pozwana w odpowiedzi na pozew (k. 60-65), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa z uwagi na jego przedwczesność. Wskazała, że brak jest podstawy faktycznej żądania banku, a samo żądanie zostało sformułowane w sposób warunkowy tj. na wypadek gdyby w sprawie z powództwa kredytobiorcy umowa kredytu została uznana za nieważną. Podniosła także zarzut wygaśnięcia roszczenia o zwrot kapitału wypłaconego na podstawie przedmiotowej umowy z uwagi na skutecznie złożone oświadczenie o potrąceniu.</p> <p>Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały niezmienne.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>W dniu 7 listopada 2005 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> (obecnie <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>) zawarł z pozwaną umowę kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> na kwotę 36.796,32 zł waloryzowaną kursem franka szwajcarskiego. Kredyt został udzielony na 30 lat (umowa na k. 14-19). W dniu 8 listopada 2007 r. strony zawarły aneks do powyższej umowy, na mocy którego kwota przyznanego kredytu została podwyższona do 46.946,32 zł (aneks na k. 21-22).</p> <p>Na podstawie wniosku o wypłatę z dnia 15 listopada 2005 r. została wypłacona pozwanej kwota 36.000,02 zł, zaś na podstawie wniosku o wypłatę z dnia 16 listopada 2007 r. kwota 10.000 zł (wnioski na k. 40-42).</p> <p>W dniu 2 listopada 2020 r. <span class="anon-block">J. M. (2)</span> dokonała spłaty całkowitej przedmiotowego zobowiązania, uiszczając na rzecz powoda łącznie 95.440,75 zł (zestawienie na k. 44-47).</p> <p> <span class="anon-block">J. M. (1)</span> pozwem z dnia 13 lipca 2022 r. złożonym do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie wniosła o zasądzenie od <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> 76.766,94 zł tytułem zwrotu świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej umowy kredytowej jako świadczenia nienależnego (pozew na k. 24-33). Pismem z 12 listopada 2022 r. <span class="anon-block">J. M. (1)</span> rozszerzyła powództwo do kwoty 95.440,75 zł (pismo na k. 35-38).</p> <p>Wyrokiem z dnia 4 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> zasądził na rzecz <span class="anon-block">J. M. (1)</span> od <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> 95.440,75 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu (kopia wyroku wraz z uzasadnieniem na k. 71-98). Od powyższego wyroku apelację złożył <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> i sprawa toczy się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Pismem datowanym na 18 marca 2025 r. powód wezwał pozwaną od zapłaty na swoją rzecz kwoty 46.000,02 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania (pismo na k. 51). Wezwanie zostało doręczone w dniu 27 marca 2025 r. (potwierdzenie odbioru na k. 53).</p> <p> <span class="anon-block">J. M. (1)</span> pismem datowanym na 1 kwietnia 2025 r. złożyła bankowi oświadczenie o potrąceniu (oświadczenie na k. 67). Pismo zostało odebrane w dniu 7 kwietnia 2024 r. (potwierdzenie nadania i odbioru na k. 68-69).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty (w tym w formie kserokopii) przedłożone przez obie strony postępowania. Zasadniczo okoliczności faktyczne sprawy nie były wyraźnie negowane przez którąkolwiek ze stron, a spór między nimi w całości dotyczy sfery prawnej. Przedłożone dowody Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Sąd postanowieniem z dnia 19 lipca 2025 r. pominął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c.</a> wniosek dowody o przesłuchanie pozwanej w charakterze strony, gdyż okoliczności na jakie wniosek został złożony wynikają z przedłożonych dokumentów.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Powód w przedmiotowym pozwie wnosił o zasądzenie od strony pozwanej kwoty stanowiącej zwrot kapitału udostępnionego jej na podstawie zawartej umowy kredytowej indeksowanej kursem franka szwajcarskiego. Jednocześnie podkreślając, że kwestia uznania łączącej strony umowy kredytu za bezskuteczną nie została jeszcze prawomocnie przesądzona, a właściwym w tej sytuacji winno być zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej nieważności umowy. Bank sformułował zatem żądanie o zasądzenie roszczenia według niego przyszłego i niepewnego jednocześnie wnosząc o zawieszenie zainicjowanego postępowania do czasu, kiedy okaże się, czy dochodzone przez niego roszczenie powstanie, czy też nie.</p> <p>W ocenie Sądu tak sformułowane żądanie uznać należy za przedwczesne, albowiem w dniu wniesienia pozwu nie istniała podstawa faktyczna żądania banku. Stanowisko procesowe strony powodowej na obecnym etapie jest pozbawione podstaw prawnych oraz sprzeczne z zasadami słuszności, a same żądania zostały sformułowane warunkowo, na wypadek gdyby w sprawie z powództwa kredytobiorców umowa kredytu została uznana za nieważną. W tym zakresie Sąd w całości popiera stanowisko przytoczone przez pozwaną w odpowiedzi na pozew. Po części należy zgodzić się przy tym z samym powodem, który dowodził tej samej tezy, choć usiłując wykazać brak przedawnienia swoich roszczeń.</p> <p>Niezależnie od oceny prawnej powództwa - w odniesieniu do oparcia w przepisach, kwestii dotyczących klauzul abuzywnych w łączącej strony umowie itp. - trzeba mieć na względzie, że jakiekolwiek roszczenie wynikające z rozliczeń finansowych pomiędzy stronami umowy, której ważność jest kwestionowana, mogą ziścić się dopiero w momencie prawomocnego przesądzenia, że dany kontrakt jest nieważny (uchwała SN z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie III CZP 6/21). W trakcie trwania procesu o stwierdzenie nieważności (bezskuteczności) umowy kredytowej umowa ta pozostaje w mocy. Tym samym nie istnieją jeszcze wzajemne roszczenia stron o zwrot świadczeń - kapitału i rat. Sprawa tocząca się między stronami przed sądem okręgowym nadal jest w toku, obecnie na skutek złożonej przez bank apelacji jest rozpoznawana w sądzie apelacyjnym i samo roszczenie banku na obecnym etapie jest nie tylko nie wymagalne ale także nie istnieje.</p> <p>Stanowisko powoda zdaje się być też niespójne. Z jednej strony Bank wskazuje, że występuje z przedmiotowym pozwem jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy z powództwa pozwanej z daleko posuniętej ostrożności procesowej oraz, żeby odeprzeć ewentualny zarzut przedawnienia swoich roszczeń, który mógłby w późniejszym czasie zostać podniesiony przez pozwaną, z drugiej zaś strony podnosi, że został niejako zmuszony do złożenia przedmiotowego pozwu, jednocześnie kwestionując założenia dotyczące rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia swoich roszczeń.</p> <p>Powód wywodził, że jego roszczenie powstaje z chwilą prawomocnego orzeczenia sądu o nieważności umowy i wówczas dopiero rozpoczyna się bieg przedawnienia. Trudno zatem znaleźć podstawy dla skierowania sprawy na drogę sądową w oczekiwaniu na powstanie roszczenia, jednocześnie z powołaniem się na przerwanie biegu przedawnienia. W ocenie sądu takie działanie stanowi nadużycie prawa procesowego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 41)">art. 41 k.p.c.</a>, a nawet nadużycie prawa do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd nie tylko oddalił przedmiotowe powództwo jako przedwczesne ale także w pkt I wyroku nie uwzględnił wniosku powoda o zawieszenie postępowania, albowiem w obecnym etapie sprawy jest on bezcelowy.</p> <p>Już jedynie z tego powodu powództwo w odniesieniu do kwoty 46.000.02 zł należało uznać za niezasadne. Aby móc żądać od pozwanej zwrotu kapitału musi istnieć między stronami stan nieważnej obecnie choć wykonanej (choćby częściowo) umowy. Jeżeli Bank przyznaje, że umowa kredytowa jest nieważna, winien zastosować się do wszelkich konsekwencji tego faktu – czyli zwrócić pozwanej dokonane przez nią wpłaty. Wówczas także pozwana byłaby zobowiązana zwrotnie do przekazania powodowi kwoty kapitału. Jeżeli jednak Bank kwestionuje twierdzenia o nieważności (bezskuteczności) umowy pożyczki hipotecznej i nie realizuje obowiązków wzajemnego zwrotu świadczeń, nie sposób przyjąć, by obowiązek rozliczenia ciążył na pozwanej (kredytobiorcy). Zwrot świadczeń stron ma charakter samoistny w odniesieniu do każdej z nich, ale jednak są to czynności równoczesne, mające tożsame źródło w unieważnieniu umowy.</p> <p>Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że powództwo było w pełni niezasadne, przede wszystkim z uwagi na brak spełnienia przesłanki wymagalności, ale też częściowo brak dostatecznej podstawy prawnej, tym samym podlegało oddaleniu w całości bez konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy. Wniesienie powództwa w obecnym stanie sprawy stanowiło niezależną decyzję strony powodowej i to ona winna ponieść idące za nią ryzyko procesowe.</p> <p>Jednocześnie poczynając ustalenia jak powyżej Sąd nie znalazł podstaw ani konieczności badania złożonego przez stronę pozwaną w tym postępowaniu oświadczenia o potrąceniu, albowiem rozliczenia między stronami winny nastąpić dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzenie nieważności umowy kredytu. Dodatkowo należy podkreślić, że Bank miał możliwość wytoczenia powództwa wzajemnego czy też złożenia zarzutu potrącenia przed sądem okręgowym, gdy zawisła sprawa o zapłatę <span class="anon-block">(...)</span>. Z uzasadnienia wyroku z 4 listopada 2024 r. zapadłego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> nie wynika, aby bank podjął próbę obrony stosując wskazane wyżej instytucje uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 204)">art. 203^{<!-- -->( 1)} i 204 k.p.c.</a> Wytaczanie oddzielnego powództwa przed tutejszym sądem jest mnożeniem postepowań sprzecznym z zasadą ekonomiki procesowej i nadużyciem prawa procesowego.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym powód jako strona przegrywająca sprawę powinien zwrócić pozwanej koszty postępowania, na które złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (3.600 zł zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).</p> </div>