Ppolska.starec← UrzadnikLog in

VIII Ua 55/20

Common courts2020-11-23
Case number
VIII Ua 55/20
Judgment date
2020-11-23
Type
REGULATION

Judges

Agnieszka Gocek (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt VIII Ua 55/20</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z wniosku <span class="anon-block">M. Z.</span> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> o zasiłek chorobowy i zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">M. Z.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od 30 listopada 2019 roku do 18 grudnia 2019 roku i ustalił, że <span class="anon-block">M. Z.</span> nie ma obowiązki zwrotu zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 30 listopada 2019 roku do 18 grudnia 2019 roku w kwocie 1.279,- zł wraz z odsetkami.</p> <p>Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne.</p> <p>Decyzją z dnia 7 lutego 2020 roku numer <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 3;art. 17)">art. 66 ust 1 i 3 i art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 870) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2)">art. 84 ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) odmówił <span class="anon-block">M. Z.</span> prawa do zasiłku chorobowego za okres od 30 listopada 2019 roku do dnia 18 grudnia 2019 roku i zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za wskazany okres w kwocie 1.279,27 złotych z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że wnioskodawczyni nie przekazała lekarzowi, który wystawił zaświadczenie o niezdolności do pracy, informacji o miejscu swojego pobytu w czasie zwolnienia lekarskiego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 3 dni od zmiany miejsca pobytu, wobec czego osoby kontrolujące nie zastały jej pod adresem wskazanym w zaświadczeniu lekarskim. W związku z tym organ rentowy ocenił, że wnioskodawczyni niewłaściwie wykorzystywała zwolnienie lekarskie, a zatem nie ma prawa do zasiłku chorobowego w okresie objętym decyzją, a pobrany zasiłek chorobowy jest świadczeniem nienależnym.</p> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. Z.</span> w spornym okresie podlegała ubezpieczeniu społecznemu, w tym ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia u płatnika <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> oraz u płatnika <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">M.</span>.</p> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. Z.</span> byłą niezdolna do pracy w okresie od dnia 30 listopada 2019 roku do dnia 18 grudnia 2019 roku. Lekarz prowadzący wystawił wnioskodawczyni zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy seria i numer <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. W zaświadczeniach lekarskich wystawionych wnioskodawczyni, wskazano jako adres pobytu w okresie niezdolności do pracy adres <span class="anon-block">Ł.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> wypłacił wnioskodawczyni zasiłek chorobowy za okres od dnia 30 listopada 2019 roku do dnia 18 grudnia 2019 roku w wysokości 1.279,27 złotych.</p> <p>W dniu 10 grudnia 2019 roku o godzinie 10:45 Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy przez wnioskodawczynię pod adresem <span class="anon-block">Ł.</span>, 91-364, <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W protokole/notatce z kontroli zamieszczono adnotację: ”domownik poinformował, że wyżej wymienionej nie ma w domu”.</p> <p>Wnioskodawczyni wezwana została w związku z powyższym przez organ rentowy do złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.</p> <p>Wnioskodawczyni poinformowała, iż w dniu i godzinie odbycia kontroli przebywała w lokalu położonym w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> pod numerem 28/30, które jest wynajmowane przez odwołującą się wraz z narzeczonym. Wnioskodawczyni wskazała również, że <span class="anon-block">lokal numer (...)</span> położony w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> pod numer 5 jest adresem korespondencyjnym z powodu trudnej sytuacji mieszkaniowej. Podniosła również, że zalecenia wynikające ze zwolnienia lekarskiego pozwalają jej na opuszczanie mieszkania i uczęszczanie na terapię z psychologiem, która została wnioskodawczyni zalecona przez lekarza z Komisji ZUS.</p> <p>W okresie orzeczonej niezdolności do pracy wnioskodawczyni wraz z dziećmi przebywała w <span class="anon-block">Ł.</span> w wynajmowanym mieszkaniu położonym w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Na <span class="anon-block">ulicy (...)</span> mieszkają teściowie wnioskodawczyni. Odwołująca się nie mieszka przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> od 2014 roku.</p> <p>Wnioskodawczyni w sprawach urzędowych wskazywała jako adres do korespondencji mieszkanie usytuowane przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, ze względu na trudności mieszkaniowe i brak pewności pod jakim adresem odwołująca się będzie zamieszkiwać w danym okresie czasu.</p> <p>Wnioskodawczyni nie ukrywała adresu swojego pobytu i nie miała świadomości, że w zaświadczeniu lekarskim winien być podany adres pobytu, a nie korespondencyjny.</p> <p>Wnioskodawczyni w spornym okresie przebywała w wynajmowanym mieszkaniu. Nie podejmowała żadnych czynności sprzecznych z udzielonym zwolnieniem lekarskim.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, opierając się na załączonych do akt dokumentach oraz dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni. Zgromadzony materiał dowodowy okazał się w pełni wiarygodny. Sąd Rejonowy podkreślił, że w zakresie okoliczności, co do których dowód z przesłuchania wnioskodawczyni stanowił jedyny materiał dowodowy, strona przeciwna nie zaoferowała jakiegokolwiek innego dowodu, ani też nie zaprzeczyła tym twierdzeniom.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, iż odwołanie okazało się zasadne i podlegało uwzględnieniu.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu rentowego, w świetle której winna zostać dokonana ocena zasadności argumentów obu stron procesu na gruncie ustalonego stanu faktycznego, stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 870 ze zm., dalej: ustawa zasiłkowa). W myśl wskazanego przepisu, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.</p> <p>Organ rentowy w zaskarżonej decyzji wskazał, że wyłączną przyczyną odmowy <span class="anon-block">M. Z.</span> prawa do zasiłku chorobowego był fakt wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z jego celem, poprzez nie podanie faktycznego miejsca pobytu w okresie niezdolności do pracy. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy, wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia jest zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy. Celem zwolnienia od pracy jest zaś odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, stąd w jego osiągnięciu przeszkodą mogą być wszelkie zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338).</p> <p>W piśmiennictwie wskazuje się, że zachowania niezgodne z celem zwolnienia to nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, na przykład nakazu leżenia w łóżku, zakazu wykonywania różnych prac domowych, praca w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym - a także wręcz wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie (<span class="anon-block">Z. S.</span>, <span class="anon-block">N.</span> przepisy o zasiłkach chorobowych, <span class="anon-block"> (...)</span> 1999, nr 9, s. 16). Natomiast za zachowania niezgodne z celem zwolnienia nie zostało uznane zachowanie polegające na wyjeździe na okres leczenia do rodziny, wykonywanie, nawet przez obłożnie chorego, czynności niezbędnych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (<span class="anon-block">H. P.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, Postępowanie kontrolne dotyczące korzystania ze zwolnień lekarskich, Służba <span class="anon-block"> (...)</span> 2001, nr 4, s. 1). Mogą również zdarzyć się sytuacje, w których ubezpieczonemu, który formalnie postępuje sprzecznie z zaleceniami lekarskimi, nie będzie można postawić zarzutu, że wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem. Tak będzie przykładowo wówczas, gdy ubezpieczony, który zgodnie z zaleceniami lekarza "powinien leżeć", mieszkający sam, udaje się do sklepu po niezbędne artykuły żywnościowe. Stąd w piśmiennictwie podnosi się, że przy badaniu wystąpienia tej przesłanki utraty prawa do zasiłku, z uwagi na to, że została określona bardzo ogólnie, należy wziąć pod uwagę okoliczności konkretnego przypadku (<span class="anon-block">A. M.</span>, Kiedy pracownik traci prawo do zasiłku chorobowego, Gazeta Prawna 2006, nr 7).</p> <p>Sąd I instancji zauważył, że w przedmiotowej sprawie organ rentowy nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by <span class="anon-block">M. Z.</span> w czasie niezdolności do pracy wykorzystywała zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Nie sposób jest przyjąć, że przebywanie poza miejscem zameldowania (a w miejscu faktycznego pobytu) jest wykonywaniem czynności mogących przedłużyć okres zwolnienia od pracy. Należy zauważyć, że wnioskodawczyni z uwagi na swoją sytuację mieszkaniową: brak własnego mieszkania i konieczność jego wynajmowania, co wiązało się z koniecznością częstych przeprowadzek, prawidłowo według zasad logiki i życiowego doświadczenia wskazała swój adres korespondencyjny gwarantujący możliwość kontaktu z wnioskodawczynią i po uzyskaniu jej wyjaśnień przeprowadzenie kontroli, co nie było by możliwe w razie wskazania przez odwołującą się adresu, który w chwili dokonywania kontroli mógłby być zupełnie nieaktualny i nie pozwalałby na jakikolwiek kontakt wnioskodawczyni z organem rentowym. Dodatkowo wskazać należy, iż wnioskodawczyni pismem z dnia 30 grudnia 2019 roku, w odpowiedzi na pismo organu rentowego dotyczące konieczności wyjaśnienia przyczyn nieobecności w trakcie przeprowadzonej kontroli, poinformowała organ rentowy, że adres: <span class="anon-block">Ł.</span>, <span class="anon-block">ulica (...)</span> jest jedynie jej adresem korespondencyjnym oraz wskazała adres pod którym przebywa.</p> <p>W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy twierdzenie o wykorzystywaniu zwolnienia od pracy niezgodnie z jego celem wywiódł z okoliczności niezastania wnioskodawczyni w miejscu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim jako miejsce jej pobytu, to jest pod wskazanym adresem zameldowania. Argumentacji organu rentowego nie może także wspierać przepisie art. 59 ustawy zasiłkowej, który w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 roku nakłada na ubezpieczonego m.in. obowiązek podania przez ubezpieczonego wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy (art. 59 ust. 5d). Ubezpieczony jest również zobowiązany poinformować płatnika składek oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu, w trakcie niezdolności do pracy, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności (art. 59 ust. 5e). Podkreślić przy tym należy, że ustawa przewiduje sankcję za naruszenie tego obowiązku i nie jest nią, jak zdaje się twierdzić organ rentowy, pozbawienie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Art. 59 ust. 5f ustawy zasiłkowej jednoznacznie stanowi, że razie niedopełnienia tego obowiązku, przyjmuje się, że zawiadomienie o terminie badania wysłane na adres pobytu wskazany w zaświadczeniu lekarskim zostało doręczone skutecznie. Wnioskodawczyni, co było niekwestionowane w toku procesu, nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku podania wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jednak nie wykazano by w spornym okresie wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z przeznaczeniem.</p> <p>Sąd Rejonowy podkreślił, że omawiane powyżej przepisy stanowią spójne systemowo rozwiązanie umożliwiające organowi rentowemu kontrolę w zakresie orzekania o niezdolności do pracy i wystawiania zaświadczeń lekarskich. Tymczasem zauważyć należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ rentowy nie podjął próby zawiadomienia wnioskodawczyni o terminie badania kontrolującego zasadność wystawionego zaświadczenia lekarskiego. Osoby kontrolujące poprzestały na stwierdzeniu w protokole, że nie zastały wnioskodawczyni. Zgromadzony materiał nie dowodzi, by badanie kontrolne w ogóle zostało wyznaczone. Wobec tego przepisy art. 59 ust. 5d-f ustawy zasiłkowej nie mogły znaleźć zastosowania w sprawie.</p> <p>Odmienna interpretacja powołanych przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego ograniczenia wolności osób korzystających ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, które – według oczekiwań organu rentowego – nie mogłyby opuszczać swojego miejsca pobytu na okres powyżej 3 dni bez informowania o tym fakcie organu rentowego. Bezwzględną sankcją byłoby pozbawienie ich prawa do świadczeń. W ocenie Sądu tego rodzaju wykładnia nie daje się obronić w świetle wzorców konstytucyjnych opartych na normach prawnych usankcjonowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2</a> (zasada demokratycznego państwa prawnego i wynikająca z niej zasada proporcjonalności) i 41 (gwarancje wolności osobistej) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>. W rezultacie omawianą regulację prawną należy wykładać w sposób możliwy do pogodzenia z elementarnymi zasadami konstytucyjnymi, przy czym – jak wskazano wcześniej – nie wymaga to wychodzenia poza ramy wykładni literalnej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Rejonowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 <sup> <!-- -->14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał <span class="anon-block">M. Z.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 30 listopada 2019 roku do dnia 18 grudnia 2019 roku i ustalił, że wnioskodawczyni nie ma obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za wskazany okres.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył pełnomocnik organu rentowego i wskazał, iż zaskarża wyrok w całości i zarzuca mu naruszenie :</p> <p>1.  prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 68)">art. 17 oraz art. 68 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (tj. z dnia 4 maja 2020 r. (Qz.U. z 2020 r. poz. 870) poprzez przyznanie prawa do zasiłku chorobowego osobie uniemożliwiającej przeprowadzenie kontroli wykorzystywania zwolnienia lekarskiego i art. 84 ust. 1 i 2 ustawy poprzez bezpodstawne zwolnienie wnioskodawczyni ze zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego;</p> <p>2.  naruszenie prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez wydanie wyroku bez wyjaśnienia istotnej okoliczności w sprawie tj. czy wnioskodawczyni w spornym okresie wykorzystywała zwolnienie niezgodnie z jego przeznaczeniem.</p> <p>Wskazując na te zarzuty, pełnomocnik wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 07.02.2020 r.</p> <p>W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja podlega oddaleniu.</p> <p>Sąd pierwszej instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie znajdujące oparcie zarówno w obowiązujących przepisach prawa, jak i w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.</p> <p>Sąd II instancji w pełni aprobując i przyjmując zarówno ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego jak i jego rozważania, jako własne, jednocześnie stwierdził, że nie zachodzi obecnie potrzeba powielania w tym miejscu tych ustaleń (por. wyrok SN z 5.11.1998r., I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999/24/).</p> <p>Wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd II instancji nie dopatrzył się żadnego naruszenia prawa materialnego, skutkujących koniecznością - zgodnie z żądaniem apelacji - zmiany tegoż orzeczenia.</p> <p>Sąd Rejonowy nie naruszył także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, który stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd dokonuje oceny wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (tak np. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu orzeczenia z 11 lipca 2002 roku, IV CKN 1218/00, LEX nr 80266).</p> <p>Ramy swobodnej oceny dowodów są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnym poziomem świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (tak też Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach, np. z dnia 19 czerwca 2001 roku, II UKN 423/00, OSNP 2003/5/137). Poprawność rozumowania sądu powinna być możliwa do skontrolowania, z czym wiąże się obowiązek prawidłowego uzasadniania orzeczeń (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a>).</p> <p>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga zatem wykazania, iż sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Natomiast zarzut dowolnego i fragmentarycznego rozważenia materiału dowodowego wymaga dla swej skuteczności konkretyzacji, i to nie tylko przez wskazanie przepisów procesowych, z naruszeniem których apelujący łączy taki skutek, lecz również przez określenie, jakich dowodów lub jakiej części materiału zarzut dotyczy, a ponadto podania przesłanek dyskwalifikacji postępowania sądu pierwszej instancji w zakresie oceny poszczególnych dowodów na tle znaczenia całokształtu materiału dowodowego oraz w zakresie przyjętej podstawy orzeczenia.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego jest – wbrew twierdzeniom apelującego –prawidłowa. Sąd dokonał właściwych ustaleń faktycznych i doszedł do trafnego wniosku.</p> <p>Zarzuty skarżącego sprowadzają się zaś w zasadzie do polemiki ze stanowiskiem Sądu i interpretacją dowodów dokonaną przez ten Sąd i jako takie nie mogą się ostać.</p> <p>Organ rentowy wskazuje, iż Sąd I instancji nie ustalił czy wnioskodawczyni wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z przeznaczeniem. Sam jednak nie wskazał na czym to wykorzystywanie miałoby polegać. Zarzut sprowadzał się bowiem jedynie do tego, iż wnioskodawczyni nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania wskazanym na zwolnieniu lekarskim. Podkreślić należy, iż rolą sądu nie jest wyręczanie organu rentowego. To organ ubezpieczeniowy winien wskazać a co więcej udowodnić naruszenia zasad wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, skoro oparł o ten argument decyzję o pozbawieniu prawa do zasiłku.</p> <p>Przepis, który dotyczy obowiązku podania miejsca pobytu w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie przewiduje takich konsekwencji.</p> <p>W myśl art. 59 ust. 5d. cytowanej ustawy ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.</p> <p>5e. Ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu, o którym mowa w ust. 5c, w trakcie niezdolności do pracy, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności.</p> <p>5f. <span class="underline"> <!-- -->w razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 5d i 5e, przyjmuje się, że zawiadomienie o terminie badania wysłane na adres pobytu, o którym mowa w ust. 5c, zostało doręczone skutecznie.</span> </p> <p>Przepis ten nie daje podstaw do automatycznego uznania, iż w przypadku niepodania faktycznego adresu pobytu, ubezpieczony traci prawo do zasiłku. Jedyną konsekwencją jest uznanie wezwania na badanie wysłanego na ten adres za skutecznie doręczone. Oczywiście w konsekwencji dalszych działań organu rentowego i w przypadku niestawienia się na badanie, ubezpieczony może stracić prawo do zasiłku, ale nie będzie to skutkiem podania niewłaściwego adresu a niestawienia się na wyznaczone badanie.</p> <p>W spornej sprawie organ rentowy nie wzywał odwołującej na badanie. Podkreślić zresztą należy, iż akurat w tym wypadku wezwanie prawdopodobnie zostałoby skutecznie doręczone, bowiem, jak wynika z wyjaśnień ubezpieczonej – właśnie dlatego podała ten adres. Sama przebywa w mieszkaniu wynajmowanym i często się przeprowadza.</p> <p>Organ rentowy nie ma zatem prawa stosować wykładni rozszerzającej i uznawać, iż automatycznie nieprzebywanie pod adresem podanym na zwolnieniu jest wykorzystywaniem zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem. Te okoliczności musi wykazać.</p> <p>Nie bez znaczenia w sprawie jest również fakt, iż zwolnienie wnioskodawczyni nie wymagało leżenia. Miała ona zatem pełne prawo poruszać się i podejmować różne czynności o ile nie byłyby objęte dyspozycją cytowanego art. 17 ust. 1. Tych okoliczność organ rentowy nie tylko nie udowodnił, ale nawet nie wskazał.</p> <p>Nie sposób zatem przyjąć, jak chciałby apelujący, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia tak przepisów proceduralnych.</p> <p>Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy, po samodzielnym zapoznaniu się i przeanalizowaniu całego materiału dowodowego w sprawie oraz pisemnych motywów skarżonego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, doszedł do wniosku, że zarzuty strony skarżącej sprowadzają się w zasadzie do polemiki z niewadliwym stanowiskiem Sądu I instancji i interpretacją przezeń dokonaną a jako takie, nie mogą się ostać.</p> <p>Apelujący ograniczył zarzuty apelacyjne do zarzutu związanego z niewłaściwą wykładnią wspomnianego art. 17 i 68 ustawy zasiłkowej, bez przytoczenia konkretnego ustępu tego przepisu, podczas, gdy odnosi się on do kilku odmiennych sytuacji.</p> <p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 68;art. 68 ust. 1)">art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 870) Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnicy składek, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 61;art. 61 ust. 1;art. 61 ust. 1 pkt. 1)">art. 61 ust. 1 pkt 1</a>, są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 870) ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.</p> <p>2. Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane.</p> <p>Analiza cytowanego przepisu wskazuje, iż dotyczy on trzech rożnych sytuacji: wykonywania pracy zarobkowej w okresie zwolnienia lekarskiego, wykorzystania zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem i sfałszowania zwolnienia lekarskiego.</p> <p>Z uzasadnienia apelacji wynika, iż organ rentowy skupił się na tym drugim argumencie.</p> <p>Truizmem jest stwierdzenie, że celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie zdolności do pracy. Pracownik nieświadczący pracy z powodu choroby powinien dążyć do odzyskania zdolności do pracy, z jednej strony stosując zaordynowane leczenie i rehabilitację, a z drugiej strony unikając zachowań niepożądanych z punktu widzenia procesu zdrowienia. Zarówno wskazania, jak i przeciwwskazania lecznicze nie mają charakteru abstrakcyjnego, ale w każdym przypadku skonkretyzowany – uwzględniający jednostkę chorobową, ogólny stan zdrowia pacjenta, jego predyspozycje, tryb życia.</p> <p>Sąd Najwyższy wypowiadał się w zakresie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem często w sprawach dotyczących oceny zasadności rozwiązania umowy o pracę jednak rozważania te mają charakter na tyle ogólny, iż wykładnia ta znajduje zastosowanie także w sprawie o prawo do zasiłku. Sąd Najwyższy słusznie zauważył, iż przykładowo nie można uznać za wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem w sytuacji: jednorazowego wyjazdu na pielgrzymkę chorej pracownicy, po uzyskaniu uprzedniej zgody lekarza prowadzącego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I PKN 308/99, <span class="anon-block">L.</span>), udziału pracownika we własnym ślubie w czasie zwolnienia lekarskiego zawierającego adnotację "chory może chodzić" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., I PKN 14/98, OSNAPiUS 1999 Nr 6, poz. 210) oraz uczestniczenie pracownika w zajęciach szkolnych w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, niesprzeczne z zaleceniami lekarza (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1999 r., I PKN 613/98, OSNAPiUS 2000 Nr 8, poz. 309).</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd rejonowy nie mógł ocenić czy zachowanie wnioskodawczyni stanowiło niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie zwolnienia lekarskiego bowiem nie wskazał takiego zachowania. Ubezpieczona zaś wyjaśniła przyczynę, dla której podała inny adres niż adres faktycznego pobytu, a nadto z jej wyjaśnień nie sposób wnieść, iż zwolnienie w taki wykorzystywała.</p> <p>Dodatkowo podnieść należy, iż wbrew twierdzeniom organu rentowego Sąd I instancji nie oparł swojego rozstrzygnięcia na przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>, a jedynie podkreślił ważkość argumentów, wywiedzionych z interpretacji przepisów ustawy zasiłkowej ich Konstytucyjną podstawą.</p> <p>Podzielając zatem w całej rozciągłości trafność rozstrzygnięcia i motywów Sądu Rejonowego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy apelację organu rentowego oddalił, o czym orzekł jak w sentencji.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego.</p> </div>