II Ca 1149/20
Common courts2020-11-30
Case number
II Ca 1149/20
Judgment date
2020-11-30
Type
SENTENCE
Judges
Małgorzata Wiśniewska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->II Ca 1149/20</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 30 listopada 2020 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Małgorzata Wiśniewska</p>
<p>po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>w dniu 30 listopada 2020 r. w Poznaniu</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. M.</span>
</p>
<p>przeciwko Miastu <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu</p>
<p>z dnia 4 sierpnia 2020 r.</p>
<p>sygn. akt I C 3542/18</p>
<p>1.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1. w ten tylko sposób, że zasądzoną na rzecz powoda kwotę obniża do 7.812 (siedem tysięcy osiemset dwanaście) złotych, oddalając powództwo w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 50,38 zł wraz z odsetkami;</p>
<p>2.
oddala apelację w pozostałej części;</p>
<p>3.
kosztami postępowania apelacyjnego obciąża w całości pozwanego.</p>
<p>Małgorzata Wiśniewska</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W pozwie złożonym w dniu 21 grudnia 2018 r. powód <span class="anon-block">J. M.</span> wniósł o zasądzenie od <span class="anon-block">gminy M.</span> <span class="anon-block">P.</span> kwoty 8.232,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7 lipca 2016 r. do dnia zapłaty z tytułu odszkodowania obejmującego czynsz i opłaty dodatkowe za wywóz śmieci, domofon i energię na klatce schodowej za okres pierwszej połowy 2016 r., wskazując, że pozwana gmina nie złożyła oferty najmu lokalu socjalnego byłym najemcom <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, którego powód jest właścicielem.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Zakwestionował stawkę czynszu przyjętą przez powoda, uznając że powinna odzwierciedlać stan techniczny lokalu w okresie żądania, a nie stan hipotetyczny po generalnym remoncie. Zakwestionował też co do zasady roszczenie w zakresie opłat niezależnych i zamiar wynajęcia lokalu przez powoda na wolnym rynku. Podniósł zarzut przedawnienia oraz zakwestionował roszczenie odsetkowe.</p>
<p>Wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r. sygn.akt I C 3542/18 Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu,:</p>
<p>1.
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.862,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty,</p>
<p>2.
w pozostałym zakresie powództwo oddalił,</p>
<p>3.
kosztami procesu obciążył powoda w 4% a pozwanego w 96% i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.131,97 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu,</p>
<p>4.
zwrócił powodowi kwotę 157,86 zł z tytułu niewykorzystanej zaliczki.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, że powodowi <span class="anon-block">J. M.</span> przysługuje prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym znajduje się m.in. <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> o powierzchni 40,37 m<sup>
<!-- -->2</sup> oraz że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009 r. (sygn. akt I C 1216/09) nakazano <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">D. G. (1)</span> i małoletnim <span class="anon-block">D. G. (2)</span> i <span class="anon-block">K. G.</span> opróżnienie, opuszczenie i wydanie powodowi <span class="anon-block">J. M.</span> tego lokalu, przyznając byłym lokatorom uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i orzeczono o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez <span class="anon-block">gminę M.</span> <span class="anon-block">P.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.</p>
<p>Pismem z dnia 1 lipca 2016 r. powód wezwał Zarząd <span class="anon-block">(...)</span> do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 7.751,04 zł z tytułu odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłym lokatorom <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, za pierwszą połowę 2016 r. Pismo z wezwaniem do zapłaty doręczono <span class="anon-block"> Zakładowi (...) Sp. z o.o.</span> w dniu 1 lipca 2016 r.</p>
<p>W <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonym w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. mieszkał <span class="anon-block">M. G.</span> wraz z dwoma synami. Nie płacili czynszu ani żadnych innych opłat za korzystanie z lokalu. Nie otrzymywali dodatku mieszkaniowego. Powód nie występował przeciwko nim o zapłatę.</p>
<p>Powód sukcesywnie remontuje lokale w budynku położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i części wspólne nieruchomości, pod koniec 2019 r. planował rozpocząć ocieplanie budynku. Ma podpisaną umowę z architektem na przebudowę budynku. W lokalach powód wykonywał takie remonty, jak: powiększanie kuchni, zmiana miejsca położenia łazienki, wymiana płytek, paneli, tynkowanie, malowanie. Z całego budynku usunięto cieplik miejski, wszyscy mieszkańcy mają ogrzewanie elektryczne i rozliczają się bezpośrednio z dostawcą energii elektrycznej. Powód zainstalował monitoring wewnątrz i na zewnątrz budynku. Po opuszczeniu poszczególnych lokali przez byłych najemców powód przeprowadza ich generalne remonty, a następnie wynajmuje nowym najemcom. Powód zajmuje się wynajmem lokali. W umowach, poza czynszem i opłatami niezależnymi od właściciela (wywóz śmieci) powód uwzględnia koszty domofonu i energii na klatce schodowej, obciążając tymi kosztami najemców.</p>
<p>
<span class="anon-block">Lokal nr (...)</span> nie jest wyremontowany. Konieczna jest w nim zmiana funkcjonalności - rozkładu pomieszczeń. Przed wprowadzeniem się <span class="anon-block">M. G.</span> powód wyremontował wszystkie piony instalacyjne, wymienił bojler i okna. Większy remont nie był możliwy z powodu konfliktu z poprzednim lokatorem, który to utrudniał.</p>
<p>Za okres objęty pozwem czynsz możliwy do uzyskania za wynajem przedmiotowego lokalu na wolnym rynku wynosił 7.452 zł (30,77 zł/m2 x 40,37 m2), przy uwzględnieniu stanu po przeprowadzeniu remontu lokalu.</p>
<p>Opłaty niezależne od właściciela związane z użytkowaniem przedmiotowego lokalu, tj. z wywozem odpadów komunalnych, za okres pierwszego półrocza 2016 r. wynosiły 410,38 zł, w tym kwota 360 zł z tytułu wywozu odpadów komunalnych (3 os. x 20 zł x 6 m-cy), kwota 39,46 zł z tytułu oświetlenia klatki schodowej i kwota 10,92 zł z tytułu kosztów serwisu domofonu.</p>
<p>Powód poniósł te koszty w całości.</p>
<p>Pozwany nie przyznał lokalu socjalnego byłym lokatorom ani nie zapłacił żądanego w pozwie odszkodowania.</p>
<p>Sąd Rejonowy uznał na gruncie powyższych ustaleń powództwo za zasadne w przeważającej części, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 ze zm., zwana dalej uopl) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2)">art. 361 § 1 i § 2 k.c.</a>
</p>
<p>Czynsz rynkowy możliwy do uzyskania z wynajmu przedmiotowego lokalu w okresie objętym pozwem Sąd określił na podstawie opinii biegłego sądowego sporządzonej w procesie, przyjmując stawkę czynszu z uwzględnieniem stanu lokalu po remoncie, kierując się tym, że w postępowaniu zostało wykazane, iż powód sukcesywnie remontuje lokale po ich opuszczeniu przez byłych najemców i ponownie wynajmuje je na wolnym rynku (częściowo wyremontował sporny lokal jeszcze w trakcie zajmowania go przez poprzedniego najemcę). Powód zajmuje się wynajmem lokali w swoich dwóch kamienicach od dłuższego czasu, określając siebie jako przedsiębiorcę; okoliczności te znane były Sądowi orzekającemu również z urzędu, ponieważ powód prowadzi szereg spraw przeciwko Miastu <span class="anon-block">P.</span> o odszkodowania za niedostarczenie lokali socjalnych byłych najemcom (np. I C 2499/14, I C 5398/17, I C 5396/17). Istota przyznania odszkodowania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> sprowadza się do oceny sytuacji hipotetycznej - gdyby pozwany dostarczył lokal socjalny, to powód mógłby nim dysponować, wówczas przeprowadziłby remont i wynajął lokal za wyższą kwotę. Byłby to typowy, w odniesieniu do powoda, skutek wywiązania się przez pozwanego z nałożonego obowiązku.</p>
<p>Sąd Rejonowy uwzględnił roszczenie również w zakresie kosztów wywozu odpadów komunalnych oraz kosztów zużycia energii elektrycznej na oświetlenie klatki schodowej i kosztów eksploatacji domofonu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 9;art. 9 ust. 5)">art. 9 ust. 5</a> u.o.p.l., z którego wynika obowiązek byłego lokatora, zajmującego lokal w oczekiwaniu na ofertę zawarcia umowy lokalu socjalnego, uiszczania również opłat niezależnych od właściciela, skoro nadal korzysta z lokalu. Przez opłaty niezależne od właściciela należy rozumieć opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 pkt. 8)">art. 2 pkt 8</a> u.o.p.l.). Natomiast opłaty za domofon, oświetlenie klatki schodowej i podwórza, monitoring nie są opłatami niezależnymi od właściciela w rozumieniu powołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 pkt. 8)">art. 2 pkt 8</a> u.o.p.l., tylko wydatkami związanymi z utrzymaniem lokalu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 ust. 8 a)">art. 2 ust. 8a</a> u.o.p.l.). Co do zasady, koszty utrzymania lokalu powinny zostać pokryte przez właściciela z należności czynszowej, przy czym strony stosunku najmu mogą uregulować tę kwestię inaczej, i tak też dzieje się najczęściej, że właściciel przerzuca pokrycie tych kosztów na najemcę. Taką praktykę stosuje również powód. Okoliczność ta została wykazana i wynika z przedłożonych, przykładowych umów najmu (k. 96-97) i zeznań powoda (k. 164). Pozwala to na przyjęcie, że również byli lokatorzy, o których mowa w pozwie – powinni taką opłatę uiszczać (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a>). W tym zakresie Miasto <span class="anon-block">P.</span> swoim zaniechaniem w dostarczeniu lokalu socjalnego wyrządziło powodowi uszczerbek majątkowy – szkodę. Zasądzając roszczenie w zakresie opłat niezależnych, Sąd Rejonowy oparł się na wyliczeniu tych kosztów przez biegłą: wywóz śmieci - 360 zł, energia elektryczna - 39,46 zł i domofon - 10,92 zł. Koszty korzystania z domofonu zostały przyjęte zgodnie z szacunkowym wyliczeniem biegłej - 1,82 zł/lokal na miesiąc, ponieważ powód nie udokumentował wysokości dochodzonego roszczenia w tym zakresie. Sąd zasądził zatem na rzecz powoda łącznie kwotę 410,38 zł z tego tytułu.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy przyjął, że odszkodowanie należne powodowi za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. wyniosło łącznie 7.862,38 zł.</p>
<p>Sąd stwierdził, że roszczenie nie było przedawnione. Wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> trzyletni termin przedawnienia roszczenia za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. został przerwany wniesieniem pozwu w dniu 21 grudnia 2018 r.</p>
<p>Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> Wezwanie do zapłaty wystosowane do Zarządu <span class="anon-block">(...)</span> i złożone w siedzibie <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> nie mogło odnieść skutku wobec pozwanej gminy i należało przyjąć, że wezwanie to zostało doręczone skutecznie pozwanemu dopiero wraz z odpisem pozwu w dniu 8 kwietnia 2019 r. Z tej przyczyny Sąd zasądził odsetki od dnia 16 kwietnia 2019 r.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd I instancji rozstrzygnął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, a podstawą rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 4. wyroku był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 84;art. 84 ust. 2)">art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U.10.90.594 j.t., ze zm.).</p>
<p>
<em>
<!-- -->Apelację od wyroku wniósł pozwany.</em>
</p>
<p>Zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie zasądzającym od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.728,38 zł tytułem należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami od 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty, tj. ponad kwotę 4.134 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty, a także w zakresie orzekającym o kosztach procesu.</p>
<p>Apelujący wniósł o zmianę orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 4.134 zł tytułem należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty, a pozostałym zakresie oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obydwie instancje.</p>
<p>Apelujący zarzucił Sądowi I instancji:</p>
<p>1.
naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18)">art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (tj. Dz. U. 2005, nr 31, poz. 266 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że strona powodowa w pełni udowodniła wysokość i zasadność szkody w zakresie utraconych korzyści oraz zasądzenie żądanej przez powoda z tego tytułu kwoty w całości, przyjmując stan techniczny lokalu jak po hipotetycznym remoncie, pomimo że pomiędzy rzekomą szkodą po stronie powoda a działaniem pozwanego brak związku przyczynowego, a ponadto powód nie wykazał rzeczywistej wysokości rzekomej szkody w zakresie utraconych korzyści,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18)">art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> poprzez przyjęcie, że strona powodowa w pełni udowodniła wysokość i zasadność szkody w zakresie straty (opłaty eksploatacyjne za oświetlenie części wspólnej nieruchomości oraz konserwacja domofonu) oraz zasądzenie żądanej przez powoda z tego tytułu kwoty w całości, pomimo że powód nie wykazał rzeczywistej wysokości rzekomej szkody w zakresie opłat eksploatacyjnych,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 8;art. 2 ust. 1 pkt. 8 a)">art. 2 ust. 1 pkt 8 i 8a</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 9;art. 9 ust. 5)">art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że opłaty z tytułu utrzymania części wspólnych nieruchomości (tj. domofon, oświetlenie klatki schodowej, monitoring) nie obciążają właściciela lokalu;</p>
</dd>
</dl>
<p>2.
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia:</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a> poprzez zasądzenie kwoty 410,38 zł tytułem opłat eksploatacyjnych, w tym kwoty 50,38 zł przekraczającej żądanie pozwu obejmujące łącznie kwotę 360 zł tytułem opłat eksploatacyjnych,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, iż powód wykazał wysokość poniesionej przez stronę powodową szkody w postaci straty w zakresie opłat eksploatacyjnych (tj. domofon, oświetlenie klatki schodowej), podczas gdy okoliczność poniesienia przez powoda szkody w tym zakresie w żaden sposób nie została udowodniona,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, iż powód wykazał okoliczność poniesionej przez stronę powodową szkody z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, podczas gdy okoliczność poniesienia przez powoda szkody w tym zakresie w żaden sposób nie została udowodniona.</p>
</dd>
</dl>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja okazała się zasadna jedynie w części.</p>
<p>Z uwagi na okoliczność, iż sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, a sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505<sup>
<!-- -->13</sup> §2 k.p.c.</a> uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego sprowadza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku sądu drugiej instancji z przytoczeniem przepisów prawa, w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 2)">art. 387 § 2<sup>
<!-- -->1</sup> pkt 2 k.p.c.</a> Uzasadnienie sprowadza się zatem do oceny poszczególnych zarzutów apelacyjnych.</p>
<p>Powód wskazał w pozwie [k.6], że „koszty konserwacji domofonu oraz oświetlenia klatek schodowych, podwórza i monitoringu posesji zawarte są w czynszu”, przy czym w toku procesu złożył pismo, w którym podał, że „stawką czynszu 32,50 zł/m.kw. powód objął również koszty domofonu i energii elektrycznej na oświetlenie klatki schodowej, podwórza i monitoringu, które zawsze oddzielnie dodaje najemcom do czynszu”. Wskazanie w pozwie należy zatem rozumieć w ten sposób, że powód te opłaty uwzględnił, szacując w pozwie stawkę czynszu na 32,50 zł/m.kw., jednak w istocie powód domagał się tych opłat poza właściwym czynszem najmu („dodał” je do właściwego czynszu). Należność w wysokości łącznej 7.872,15 zł [k. 6] obejmowała więc zarówno właściwy czynsz najmu, jak i ww. opłaty [przy których uwzględnieniu stawka czynszu została określona na 32,50 zł/m.kw.]. Z wyliczenia kwoty dochodzonego roszczenia w pozwie wynikało, że do czynszu w tak sposób obliczonego powód doliczył koszty wywozu śmieci w wysokości 360 zł.</p>
<p>Nie można zatem, uwzględniając treść roszczenia powoda, przyjąć – jak uczynił to apelujący – że powód nie dochodził odszkodowania obejmującego ww. opłaty i że Sąd Rejonowy wyszedł ponad żądanie powoda, dokonując ich zasądzenia i naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a> Powód takiego odszkodowania niewątpliwie dochodził, tylko specyficznie je wyliczył, obejmując wskazaną w pozwie stawką czynszu najmu także te opłaty.</p>
<p>Biegła odrębnie wyliczyła w opinii, którą Sąd Rejonowy uczynił podstawą rozstrzygnięcia, odszkodowanie obejmujące czynsz najmu możliwy do uzyskania za okres objęty żądaniem pozwu [7.452 zł – po remoncie lokalu] oraz ww. należność, zatem nie wliczyła opłat za konserwację domofonu i oświetlenie części wspólnych nieruchomości do właściwego czynszu najmu. Skoro powód domagał się właściwego czynszu wraz z ww. opłatami w wysokości 7.872,15 zł, to w granicach tego żądania mieści się cała kwota zasądzona przez Sąd Rejonowy [wbrew zarzutowi pozwanego]. Z uzasadnienia k. 273 wynika, że Sąd Rejonowy ww. należności wynikające z kosztów konserwacji domofonu i oświetlenia części wspólnych wyliczone przez biegłą na 39,46 zł i 10,92 zł uwzględnił ponad czynsz w wysokości 7.452 zł.</p>
<p>Należało więc rozważyć, czy zaistniała podstawa, by należność wynikającą z kosztów konserwacji domofonu i oświetlenia części wspólnych wyliczoną przez biegłą na 39,46 zł i 10,92 zł uwzględnić w odszkodowaniu, które pozwany powinien zapłacić powodowi. Uwzględnienie roszczenia powoda związanego z opłatami za wywóz śmieci [360 zł] nie było w apelacji kwestionowane.</p>
<p>Sąd Okręgowy podziela w tej kwestii pogląd wyrażony w sprawie II Ca 1503/18 przywołanej w odpowiedzi na apelację, zgodnie z którym odpowiedzi na pytanie o zakres odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej gminy należało poszukiwać w art. 18 ust. 5 uopl. Na gruncie tego przepisu niesporne jest obecnie w orzecznictwie i w doktrynie, że przewiduje on dla właściciela roszczenie odszkodowawcze na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, wobec czego ustawa nie limituje szkody, której naprawienia może się domagać właściciel. Odszkodowanie powinno więc objąć szkodę w pełnej wysokości, wg jej definicji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, przy czym, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 16 maja 2012 r., III CZP 12/12, szkoda, o której mowa w art. 18 ust. 5 ustawy, może obejmować także „opłaty związane z korzystaniem z lokalu”, ale powinno być kwestią konkretnych ustaleń, czy na określonym rynku najmu lokali jego właściciel - przy uwzględnieniu określonej rynkowej stawki czynszu - może uzyskać dodatkowo od najemcy także należności pokrywające w całości lub w części wysokość opłat związanych z korzystaniem z lokalu. Praktyka rynkowa wskazuje, że wysokość czynszu najmu jest często kształtowana z uwzględnieniem tego rodzaju dodatkowych kosztów, stanowiących wydatki związane z utrzymaniem lokalu obciążające zasadniczo właściciela (art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy) i nie ma podstaw, również przy uwzględnieniu przepisu art. 9 ust. 5 ustawy, by taką możliwość wykluczyć. Właściciel może tak określić wysokość czynszu najmu, by rekompensował on także ponoszone przez niego wydatki na utrzymanie lokalu określone w art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy.</p>
<p>Powód podał w rozpoznawanej sprawie, że ww. opłaty „oddzielnie dodaje najemcom do czynszu”. Z art. 9 ust. 5 uopl. wynika jednak, że oprócz czynszu wynajmujący może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela, zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy, w których nie mieszczą się ww. opłaty, stanowiące składnik wydatków związanych z utrzymaniem lokalu według definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy. W kategorii opłat niezależnych od właściciela lokalu, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy, mieszczą się jedynie opłaty za wywóz śmieci, które Sąd Rejonowy na rzecz powoda zasądził. Pozostałe opłaty żądane przez powoda, o ile nie zostały wkalkulowane w czynsz najmu, nie mogą być pobierane oprócz czynszu najmu („oddzielnie” doliczone), bo zakazuje tego art. 9 ust. 5 ustawy. Nie można uznać tych kosztów za składnik odszkodowania należny na podstawie art. 18 ust. 5 uopl., skoro analizowane odszkodowanie, zgodnie z art. 18 ust. 3 uopl., mogło być ustalone tylko jako czynsz i opłaty niezależne od właściciela. Nie było podstaw, by – wbrew przepisem uopl – obciążyć takim pozaczynszowym kosztem, nieprzewidzianym przez ustawę najemców, a w konsekwencji przerzucić je na pozwanego. Sąd Rejonowy tylko dlatego te koszty uwzględnił, że powód stosuje praktykę obciążania nimi najemców – na tej podstawie przyjął, że powinni taką opłatę uiszczać także najemcy <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, ale nie jest to wystarczające przy uwzględnieniu przepisów ustawy.</p>
<p>W konsekwencji należało zasądzoną kwotę obniżyć o 39,46 zł i 10,92 zł [zwrotu kosztów wywozu odpadów pozwany w apelacji nie kwestionował], tj. łącznie 50,38 zł, w tym zakresie zmieniając zaskarżony wyrok na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> Trafnie w tym zakresie pozwany zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 8;art. 2 ust. 1 pkt. 8 a)">art. 2 ust. 1 pkt 8 i 8a</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 9;art. 9 ust. 5;art. 18)">art. 9 ust. 5 i art. 18</a> uopl oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> Chybione były natomiast zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 232)">art. 233 i art. 232 k.p.c.</a>
</p>
<p>W zakresie wysokości odszkodowania będącego pochodną czynszu najmu apelacja była natomiast niezasadna. Prawidłowe było jego określenie na podstawie stawki czynszu dla lokalu po remoncie. Sąd Okręgowy w całości podziela w tej kwestii stanowisko Sądu I instancji przytoczone wyżej. Wykazane przez powoda okoliczności i poczynione w sprawie ustalenia uprawniały bowiem do przyjęcia domniemania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a>), że także przedmiotowy lokal zostałby poddany remontowi przed okresem objętym pozwem, gdyby pozwany wywiązał się ze swojego obowiązku. Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. uopl był więc bezpodstawny w odniesieniu do uwzględnienia roszczenia o odszkodowanie będące pochodną czynszu najmu w rozmiarze wynikającym z zaskarżonego wyroku. W tej części apelacja okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>Z uwagi na zmianę zaskarżonego orzeczenia tylko w nieznacznym zakresie koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji pozostawiono bez zmian, nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu dokonanego przez Sąd Rejonowy, polegającego na obciążeniu tymi kosztami powoda w 4%, a pozwanego w 96%; również w tym zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a>, obciążając tymi kosztami w całości pozwanego, mając na względzie to, że apelacja okazała się zasadna jedynie w zakresie żądania obniżenia zasądzonej kwoty o 50,38 zł.</p>
<p>Małgorzata Wiśniewska</p>
</div>