II AKz 1300/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKz 1300/20 </strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 1 grudnia 2020 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale II Karnym </strong>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia SA Małgorzata Niementowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: Damian Krzywda</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w sprawie <span class="anon-block">I. I.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->podejrzanego o popełnienie przestępstw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 k.k.</a> i inne</strong> </p> <p>zażalenia obrońcy podejrzanego</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej</p> <p>z dnia 2 listopada 2020 roku, sygn. akt III Kp 448/20 (IX WZ Ds.74/20)</p> <p>w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Bielsku - Białej, postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 roku, sygn. akt III Kp 448/20, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> przedłużył tymczasowe aresztowanie wobec podejrzanego <span class="anon-block">I. I.</span> zastosowane postanowieniem Sądu Rejonowego w Żywcu z dnia 9 sierpnia 2020 roku, sygn. akt II Kp 283/20, na dalszy czas oznaczony, tj. do 3 lutego 2021 roku, do godz. 22:30.</p> <p>Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł obrońca podejrzanego, który zarzucił orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a> i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, alternatywnie jego zmianę poprzez zastosowanie w miejsce tymczasowego aresztowania środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Zażalenie obrońcy podejrzanego nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Dokonana przez sąd odwoławczy kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia nie wykazała aby Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy wskazanych w zażaleniu przepisów postępowania, która miałaby wpływ na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że spełnione są tak ogólna jak i szczególne przesłanki stosowania środków zapobiegawczych, a dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania przygotowawczego, konieczne i celowe jest dalsze stosowanie wobec podejrzanego najsurowszego środka zapobiegawczego jakim jest tymczasowe aresztowanie.</p> <p>Wobec tego, że skarżący nie kwestionuje ustaleń sądu I instancji w zakresie istnienia ogólnej, materialnej przesłanki stosowania środków zapobiegawczych, o jakiej mowa w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a>, a podstawa dowodowa stosowania środków zapobiegawczych została szczegółowo wykazana w zaskarżonym postanowieniu, nie ma potrzeby szczegółowego jej omawiania przez sąd odwoławczy, który w całości aprobuje ocenę dokonana przez Sąd Okręgowy w tym zakresie, przyjmując, że dowody te stwarzają stan prawdopodobieństwa, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> </p> <p>Słusznie również uznał Sąd Okręgowy, że potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, na obecnym jego etapie, uzasadniona jest występującymi w sprawie przesłankami szczególnymi, wskazanymi w 258 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 1;§ 1 pkt. 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 1 i 2 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> </p> <p>Przede wszystkim, czego skarżący nie kwestionuje, ilość, rodzaj i charakter czynów, których popełnienie przez podejrzanego zostało uprawdopodobnione w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ich ustawowe zagrożenie oraz działanie w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej, pozwala na przyjęcie, że realne jest wymierzenie mu surowej kary pozbawienia wolności - o ile zostanie uznany za winnego popełnienia zarzucanych czynów. Niemniej jednak to nie surowość hipotetycznie grożącej podejrzanemu kary przemawia za koniecznością stosowania wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania- jak zarzuca skarżący - ale wynikająca właśnie z możliwości wymierzenia surowej kary obawa, że podejrzany, w celu jej uniknięcia będzie bezprawnie utrudniał postępowanie karne. W doktrynie i orzecznictwie zasadnie bowiem przyjmuje się, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> wprowadza taki szczególny rodzaj domniemania prawnego, co stanowi samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania. Nie jest też konieczne dowodowe wykazywanie, aby podejmował on wcześniej działania w kierunku zakłócenia prawidłowego toku postępowania. Natomiast podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a>, przy spełnieniu przesłanek wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a> (a taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do podejrzanego), oraz przy braku przesłanek negatywnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259;art. 259 § 1;art. 259 § 2)">art. 259 § 1 i 2 k.p.k.</a>, stanowią bowiem samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego (<em> <!-- -->zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1</em>).</p> <p>Niezależnie jednak od powyższego, aktualne pozostają także przesłanki szczególne, uzasadniające przedłużenie wobec podejrzanego najsurowszego ze środków zapobiegawczych, wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.</a> Słusznie bowiem Sąd I instancji wskazał, że obawę ucieczki i ukrycia się podejrzanego uzasadnia, zarówno fakt, że jest on obywatelem tureckim, który nie tylko nie ma w Polsce stałego miejsca zamieszkania, ale znajdował się tu jedynie tymczasowo, jak i deklaracja samego podejrzanego, że po uchyleniu tymczasowego aresztowania chciałby wyjechać do Turcji. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że wolnościowe środki zapobiegawcze, np. w postaci zakazu opuszczania kraju z zatrzymaniem dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy będą w stanie powstrzymać podejrzanego od próby podjęcia takich działań, jeśli wziąć pod uwagę, że podejrzany miał organizować nielegalne przekraczanie granicy innym osobom, a także i to, że miał się dopuszczać tego procederu w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, której wszyscy członkowie nie zostali dotychczas ustaleni. Wobec tego w ocenie Sądu Apelacyjnego, podejrzany przebywając na wolności mógłby bez problemu zbiec poza granice kraju, w czym nie przeszkodziłoby mu zatrzymanie dokumentów uprawniających do przekroczenia jej w legalny sposób.</p> <p>Na aprobatę zasługuje stanowisko, że obawa matactwa wynika z charakteru zarzuconego podejrzanemu czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 k.k.</a>, tj. udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Sąd Apelacyjny podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że uczestnictwo w strukturze zorganizowanej uzasadnia wystarczająco obawę matactwa, a to ze względu na znajomość jej uczestników, ich wzajemne powiązanie, istnienie dróg przepływu informacji, solidarność grupową bądź także inne środki wywierania wpływu od gróźb po przekazywanie środków do życia ich rodzinom (por. <em> <!-- -->postanowienie SA Kraków z dnia 7 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II AKz 118/09 Krakowskie Zeszyty Sądowe 2009/5/). </em>Podkreślić w tym miejscu należy, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie oparty jest w dużej mierze na osobowych źródłach dowodowych, a czynności procesowe zaplanowane przez prokuratora w dalszym śledztwie, winny być dokonane w sposób uniemożliwiający podejrzanemu wpływanie na treść zeznań i wyjaśnień innych osób. Powyższa obawa wbrew wywodom skarżącego pozostaje realna, jeśli wziąć pod uwagę, że dotychczas część osób biorących udział w przestępczym procederze nie została zidentyfikowana, a nadto trwa ustalanie pełnego zakresu działalności grupy przestępczej o międzynarodowym charakterze, w której miał uczestniczyć podejrzany. Dodać przy tym trzeba, że złożenie przez podejrzanego wyjaśnień, nawet wówczas, gdy zawierają one przyznanie się do winy, samo w sobie nie wyklucza niebezpieczeństwa utrudnienia postępowania i nie nakazuje uchylenia zastosowanego środka zapobiegawczego (<em> <!-- -->por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lipca 2001 roku, sygn. akt II AKz 488/01, Prok. i Pr.-wkł. 2002/5, poz. 33</em>). Funkcja tymczasowego aresztowania jako środka zapobiegawczego nie jest bowiem ograniczona jedynie do zabezpieczenia dowodów, zatem dla stosowania tego środka nie jest istotny określony etap procesu, chodzi bowiem o zabezpieczenie prawidłowego toku całego postępowania (<em> <!-- -->por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie - II Wydział Karny z dnia 10 kwietnia 2013 r. II AKz 116/13</em>). Przedstawiona w środku odwoławczym argumentacja nie jest wystarczająca do podważenia prawidłowych ustaleń sądu I instancji w tym zakresie.</p> <p>Przy uwzględnieniu stopnia nasilenia wskazanych wyżej obaw, Sąd Okręgowy właściwie uznał, że w dalszym ciągu jedynie izolacyjny środek zapobiegawczy jest w stanie zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania. Stosowanie łagodniejszych, nieizolacyjnych środków zapobiegawczych, nawet kumulatywnie, wobec intensywności ww. zagrożeń nie jest obecnie możliwe, bowiem nie spełniłoby celu wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> Nie można bowiem tracić z pola widzenia charakteru i zakresu czynności, które pozostają do przeprowadzenia w toku śledztwa, wymagających pełnej dyspozycyjności podejrzanego na potrzeby postępowania. Dlatego podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a> nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Na aprobatę zasługuje także stanowisko Sądu Okręgowego, że w niniejszej sprawie, zaistniały szczególne okoliczności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 k.p.k.</a>, których istnienie skarżący kwestionuje jedynie w uzasadnieniu środka odwoławczego. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem procederu przestępczego o charakterze międzynarodowym, w który zaangażowanych było wiele osób i wymaga przeprowadzenia także czynności w drodze międzynarodowej pomocy prawnej. W tej sytuacji fakt, iż czynności przesłuchania podejrzanego odbywały się w długich odstępach czasu, nie może świadczyć o braku przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 k.p.k.</a> Postępowanie przygotowawcze nie mogło zostać ukończone w terminie, na jaki uprzednio przedłużono wobec podejrzanego tymczasowe aresztowania, ze względu na wielość i charakter dokonywanych czynności, co zdaniem Sądu Apelacyjnego przemawia za zaistnieniem w sprawie szczególnych okoliczności w rozumieniu powołanego przepisu.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie podziela także argumentacji skarżącego, także podniesionej dopiero w uzasadnieniu środka odwoławczego, jakoby po stronie podejrzanego zaistniały negatywne przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259;art. 259 § 1)">art. 259 § 1 k.p.k.</a> Za takie nie można uznać twierdzeń skarżącego, że podejrzany źle znosi pobyt w areszcie, czy ma problemy z komunikacją z uwagi na nieznajomość języka.</p> <p>Podniesione w środku odwoławczym zarzuty i argumentacja przedstawiona na ich poparcie, nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia czy zmiany kwestionowanego orzeczenia, zgodnie z intencją skarżącego. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>odpis postanowienia doręczyć podejrzanemu z pouczeniem o prawomocności po przetłumaczeniu na j. turecki i prokuratorowi,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>zwrócić akta sprawy.</p> </dd> </dl> <p>Katowice, dnia 1 grudnia 2020 roku</p> </div>