III C 797/24

Common courts2025-09-18

Case number

III C 797/24

Judgment date

2025-09-18

Type

SENTENCE

Judges

Justyna Pikulik (PRESIDING_JUDGE)

Judgment text

Sygn. akt III C 797/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 18 września 2025 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie następującym: <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="524"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> Sędzia Justyna Pikulik </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> Julia Krzyżaniak </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa M. N. przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w S. o ustalenie 1.oddala powództwo główne; 2.oddala powództwo ewentualne; 3.odstępuje od obciążania powoda M. N. kosztami procesu; 4. przyznaje pełnomocnikowi z urzędu powoda M. N. adw. M. R. od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie kwotę 811,80 zł (osiemset jedenaście złotych osiemdziesiąt groszy), w tym kwotę 151,80 zł (sto pięćdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi M. N. z urzędu; 5.nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt: III C 797/24 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Pozwem z dnia 4 grudnia 2023 r., po ostatecznej modyfikacji żądania pozwu przez pełnomocnika z urzędu, powód M. N. wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w S. o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją z dnia 31.10.2023 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w całości; ewentualnie, jako roszczenie ewentualnie, w przypadku oddalenia ww. roszczenia, powód wniósł o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w części ponad kwotę 100 zł. Jednocześnie powód wniósł o zwolnienie go kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając żądanie pozwu powód wskazał, że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 120;art. 120 § 2)">art. 120 § 2 k.k.w.</a> przysługuje mu wniesienie do sądu pozwu o ustalenie, że należność ustalona decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego nie istnieje w całości lub w części. Powód podał, że pozwany chce wyłudzić od niego pieniądze za rzekomo zniszczoną przez niego kamerę, której nie uszkodził. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 roku Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie zwolnił powoda M. N. od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. W odpowiedzi na pozew z 10 lutego 2025 roku pozwany- Skarb Państwa – Areszt Śledczy w S. reprezentowany przez Dyrektora wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma pozwany wskazał, że działania podejmowane wobec powoda były w pełni legalne i praworządne. Pozwany wskazał, że powód w dniu 19 października 2023 r. zniszczył w celi nr 5 w oddziale B-1 kamerę. Kamera posiadała uszkodzenia nie nadające się do naprawy. Fakt jej zniszczenia został uwidoczniony na nagraniu z drugiej kamery znajdującej się w celi Powód nie wyraził zgody na dobrowolne naprawienie szkody. Pozwany zaprzeczył, aby kamera wcześniej była uszkodzona, wskazał, że była ona sprawna. Wartość kamery potwierdza dowód jej zakupu. Pozwany wskazał, że powód za zniszczenie kamery został ukarany karą dyscyplinarką w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 14 dni. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. N. w październiku 2023 r. odbywał karę osadzenia w pozwanym Areszcie Śledczym w S. jako tymczasowo aresztowany. W trakcie tymczasowego aresztowania powód był osadzony w jednoosobowej celi monitorowanej z uwagi na sprawiane trudności wychowawcze. W międzyczasie, z uwagi na sprawiane trudności wychowawcze, powód odbywał karę umieszczenia w celi izolacyjnej. Powód prezentował zaburzenia w zachowaniu, był osobą agresywną werbalnie, roszczeniową miał też skłonności autoagresywne, był wspomagany farmakologicznie przez lekarzy psychiatrów i stosowano wobec niego wzmożone oddziaływania profilaktyczne i penitencjarne, gdyż posiadał aktywną karę osadzonego zagrożonego samobójstwem. Osoby osadzone w celi monitorowanej są całodobowo obserwowane przez wyznaczonego do tego funkcjonariusza przez trzy lub więcej kamer. Cela jest w całości monitorowana, za wyjątkiem miejsca toalety. Jeżeli któraś z kamer przestaje działać, jest podejmowana decyzja o przeniesieniu osadzonego do innej celi, a jeśli nie, to osadzony jest obserwowany przez funkcjonariusza stającego przy drzwiach celi. Awarie kamer są na bieżąco usuwane. Może się zdarzyć, że jedna z kamer w celi nie działa, ale zawsze musi być zachowana możliwość obserwacji osadzonego choć przez jedną z kamer. Dowód: -zeznania świadka J. K. k.192-193 -zeznania świadka T. R. k.193; -zeznania świadka M. K. k.226 Podczas osadzenia w Areszcie Śledczym w S. powód był wielokrotnie karany karami dyscyplinarnymi w związku z jego zachowaniem, w szczególności niewykonywania poleceń służby więziennej. Dowód: -zeznania świadka J. K. k. k.192-193 -zeznania świadka T. R. k.193. W dniu 19 października 2023 r. powód M. N. rozbił niezidentyfikowanym bliżej przedmiotem jedną z kamer w celi monitorowanej nr 5 na oddziale B 1 Aresztu Śledczego w S.. Powód dokonał tego wchodząc na łóżko i uderzając w kamerę. Zdarzenie zostało zarejestrowane przez inną z kamer. Uszkodzona przez powoda kamera była działająca i sprawna. Nie była nowa, była już używana. W związku z rozbiciem kamery i wyrządzeniem szkody w mieniu Aresztu Śledczego, został sporządzony protokół szkody nr 5/w/B1/23. Wartość zniszczonej przez powoda kamery opiewa na kwotę 918,20 zł Dowód: -protokół szkody nr 5/w/B1/23 z 19.10.2023 r.; k.149, k. 187, -faktura VAT nr (...) r. k. 151; -notatka służbowa z 19.10.2025 r. k. 154 -notatka służbowa z 19.10.2025 r. k. 155 -zeznania świadka M. K. k.226 -zeznania świadka W. R. k.226 -zeznania świadka M. P. k. 237; -płyta CD z 156. Decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. o obowiązku naprawienia szkody ustalono wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19 października 2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S. zgodnie z protokołem szkód na kwotę pieniężną w wysokości 918,20 zł, uznano odpowiedzialnym za ww. szkodę M. N. i zobowiązano go do zapłacenia odszkodowania w wysokości 918,20 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji w kasie Aresztu Śledczego w S. lub na wskazany nr rachunku bankowego w Areszcie Śledczym. Dowód: - Decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. k. 10, k. 148, k.184 -zeznania świadka M. K. k.226 Następnie, wezwaniem z dnia 31 października 2023 r. powód M. N. został przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. wezwany, na podstawie ww. decyzji, do zapłaty kwoty 918,20 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, przy czym wskazano, że ww. kwotę należy wpłacić w kasie Aresztu Śledczego w S. lub na wskazany nr rachunku bankowego w Areszcie Śledczym, pod rygorem egzekucji ww. kwoty. Wezwanie to zostało doręczone powodowi M. N. w dniu 7 listopada 2023 r. 14 listopada 2023 r. do Głównego Księgowego Aresztu Śledczego w S. skierowano wniosek o wszczęcie egzekucji obowiązku naprawienia szkody wynikającego z decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. Dowód: -wezwanie do zapłaty z 31 października 2023 r. k.9, k.150, k.185-186 wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 186; - wniosek o wszczęcie egzekucji z 14.11.2023 r. k. 188. Powód M. N. za zniszczenie kamery został ukarany karą dyscyplinarną w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 14 dni. Dowód: -wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej k. 152-153 Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne i jako takie należało je oddalić w całości. W przedmiotowej sprawie, po ostatecznej modyfikacji żądania pozwu, powód M. N. wniósł o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją z dnia 31.10.2023 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w całości; ewentualnie, jako roszczenie ewentualnie, w przypadku oddalenia ww. roszczenia, powód wniósł o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w części ponad kwotę 100 zł. Powód, jako podstawę powództwa wskazał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 120;art. 120 § 1;art. 120 § 2;art. 120 § 3)">art. 120 § 1-3 kodeksu karnego wykonawczego</a>, zgodnie z którym, razie wyrządzenia przez skazanego z jego winy szkody w mieniu zakładu karnego, nieprzekraczającej dwukrotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, dyrektor tego zakładu może zobowiązać skazanego do naprawienia tej szkody przez zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej; decyzję dyrektora wraz z uzasadnieniem doręcza się zainteresowanemu. ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 120 § 1)">§1</a>). Skazanemu przysługuje, w terminie 30 dni od otrzymania orzeczenia dyrektora, powództwo o ustalenie, że należność nie istnieje w całości lub w części( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 120 § 2)">§2</a>). Ściągnięcie należności następuje w trybie przewidzianym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( §3). W myśl zatem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 120;art. 120 § 2)">art. 120 § 2 k.k.w.</a> skazany, który nie zgadza się z decyzją dyrektora zakładu karnego, może w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji dyrektora wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>). Sądem właściwy do rozpoznania powództwa skazanego jest sąd ustalany na podstawie ogólnych zasad właściwości sądu określonych w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a>. Wedle swoich twierdzeń, powód M. N. decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. o obowiązku naprawienia szkody, którą ustalono wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19 października 2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S. i uznano odpowiedzialnym za ww. szkodę M. N. oraz zobowiązano go do zapłacenia odszkodowania w wysokości 918,20 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji, otrzymał w dniu 4 listopada 2023 r., zatem występując z powództwem o ustalenie w dniu 4 grudnia 2023 r. powód zachował termin do wystąpienia z takim powództwem. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes rozumieć należy jako "potrzebę", interes prawny zaś jako potrzebę prawną, wynikającą z sytuacji prawnej, w jakiej się powód znajduje. Jeżeli z prawa przedmiotowego nie wynika, że ma on potrzebę ustalenia, wyrok ustalający jest zbyteczny. Wydanie wyroku ustalającego ma sens wtedy, gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem stosunku prawnego lub powstała wątpliwość co do jego istnienia. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, aby uzasadniać żądanie ustalenia prawa lub stosunku prawnego. Jego istnienia jednak nie można traktować jako jedynej przesłanki decydującej o uwzględnieniu powództwa o ustalenie. Jest on warunkiem umożliwiającym dalsze badanie w zakresie istnienia lub nieistnienia ustalanego prawa lub stosunku prawnego. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż materialną podstawą ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest interes prawny powoda w ich ustaleniu. Ustalenie to może nastąpić jednak tylko wtedy, gdy stwierdzony stosunek prawny lub prawo rzeczywiście istnieje (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10.12.1996 r. I Acr 677/96, Prawo Gospodarcze z 1997 r. Nr 7, s. 56). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu powód posiada interes prawny w ustaleniu, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją z dnia 31.10.2023 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w całości; ewentualnie, że nie istnieje w części ponad kwotę 100 zł. Konieczność naprawienia szkody w kwocie 918,20 zł dotyczy bowiem interesów majątkowych powoda, zatem powód ma interes prawny w ustaleniu zasadności decyzji o obowiązku naprawienia szkody i konieczności uiszczenia należności wskazanej w ww. decyzji. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził jednak brak podstaw do ustalenia, że orzeczona wobec powoda należność wynikająca z decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. w wysokości 918,20 zł nie istnieje w całości lub w części. W ocenie bowiem Sądu zasadnie pozwany ustalił, że powód M. N. wyrządził szkodę w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S. w wysokości 918,20 zł i jest zobowiązany do jej naprawienia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci nagrania zapisu przebiegu zdarzenia z dnia 19 października 2023 r. oraz zeznań świadków M. K., W. R. M. P. jednoznacznie wskazują, że w dniu 19 października 2023 r. powód M. N. rozbił niezidentyfikowanym bliżej przedmiotem jedną z kamer w celi monitorowanej nr 5 na oddziale B 1 Aresztu Śledczego w S.. Powód dokonał tego wchodząc na łóżko i uderzając w kamerę. Zdarzenie zostało zarejestrowane przez inną z kamer. Wartość zniszczonej przez powoda kamery opiewała na kwotę 918,20 zł, co wynika z przedłożonej przez pozwanego faktury VAT nr (...) r. (k. 151), dokumentującej jej wartość. Twierdzenia powoda M. N., jakoby kamery nie zniszczył i jakoby nie działała ona już wcześniej, pozostają w całkowitej sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności z zapisem nagrania z przebiegu zdarzenia z dnia 19 października 2023 r., znajdującym się w aktach sprawy. Na nagraniu tym widać bowiem, jak powód uderza jakimś przedmiotem w kamerę, niszcząc ją. Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości Sądu zasadność nałożenie na powoda decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 31 października 2023 r. obowiązku naprawienia szkody w kwocie 918,20 zł, tj. równowartości kamery. Wartość ta nie została przez pozwanego zawyżona i jest udokumentowana fakturą. Z tych względów, nie zasługiwało na uwzględnienie ani powództwo główne- o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją z dnia 31.10.2023 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w całości, ani też powództwo ewentualne- o ustalenie, że należność w kwocie 918,20 zł ustalona jako odszkodowanie za wysokość szkody wyrządzonej w dniu 19.10.2023 r. w mieniu Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w S., zgodnie z protokołem szkód, decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o obowiązku naprawienia szkody przez powoda M. N. nie istnieje w części ponad kwotę 100 zł. Z tych też względów, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku, oddalając zarówno powództwo główne, jak i powództwo ewentualne. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, których wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała. Podstawą ustaleń faktycznych w sprawie stało się nagranie CD z zapisem zdarzenia z dnia 19 października 2023 r., na którym widać, jak powód uderza jakimś przedmiotem w kamerę, niszcząc ją. Sąd oparł się także na zeznaniach świadków J. K., T. R., M. K., T. R., W. R. i M. P., które to jako spójne, logiczne i korespondujące zarówno wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, Sąd uznał za w całości wiarygodne. Świadkowie J. K., T. R. i M. K. przedstawili przebieg zdarzenia zgodny z ww. nagraniem. Zeznania świadka P. H. nie wniosły nic do sprawy, albowiem świadek nie wiedział nic o okolicznościach zniszczenia kamery. Przesłuchanie zaś powoda M. N. w charakterze strony sprowadzały się jedynie do zaprzeczenia faktowi zniszczenia kamery i pozostawały w oczywistej sprzeczności z pozostałym wyżej ocenionym jako wiarygodny materiałem dowodowym. W związku z powyższym, Sąd zeznaniom powoda nie dał wiary. W pkt 3 wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu i odstąpił od obciążania nimi powoda M. N.. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 1)">art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.</a> sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. W zakresie orzekania o kosztach procesu obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik postępowania i zwrotu kosztów celowych wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> , zgodnie z treścią którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zasada ta doznaje jednakże wyjątków mających na celu zapewnienie sądom możliwości dostosowania orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu do zaistniałych w sprawie szczególnych okoliczności, w których orzeczenie w tym przedmiocie zgodnie z zasadami ogólnymi stałoby w sprzeczności z zasadami słuszności. Do takich wyjątkowych przepisów należy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zgodnie z treścią którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten nie wskazuje wprost przesłanek, jakimi winien kierować się Sąd, orzekając w myśl dyspozycji tego przepisu. Jednakże, jako stanowiący wyjątek od ogólnej zasady, nie może być interpretowany rozszerzająco. Do kręgu okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowanie tego przepisu należą zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i będące „na zewnątrz” procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Wyrażający zasadę słuszności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> nie konkretyzuje w żaden sposób pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”. Ocena, czy taki wypadek rzeczywiście zachodzi, pozostawiona została uznaniu Sądu, który musi mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Kryteria pomocne przy rozstrzyganiu o istnieniu, czy też nieistnieniu przesłanek zastosowania zasady słuszności, wskazane zostały w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Do wypadków „szczególnie uzasadnionych” należą zatem zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu, do których zalicza się sytuacje wynikające z charakteru żądania, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności żądania itp., jak również leżące poza procesem. Wchodzi tu w grę sytuacja majątkowa i rodzinna strony ( tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 sierpnia 2012r., sygn. akt II CZ 93/12 , Lex nr 1219500). Analizując okoliczności sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu należnymi pozwanemu. Sąd miał na względzie, że powód jest osobą pozbawioną wolności i odbywa długoletnią karę pozbawienia. Analiza sytuacji majątkowej powoda uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Powód nie posiada żadnego majątku, źródeł dochodu i utrzymania, ani żadnych wartościowych przedmiotów. Sąd miał też na względzie, że powód będzie zobowiązany do naprawienia szkody i zapłaty kwoty 918,20 wskazanej w decyzji pozwanego z 31 października 2023 r. Mając to na uwadze, ewentualna egzekucja kosztów procesu od powoda z wysokim prawdopodobieństwem okazałaby się nieskuteczna. Mając na względzie, że powód został postanowieniem Sądu zwolniony od kosztów sądowych w całości, Sąd w pkt 5 wyroku stwierdził, że nieuiszczone koszty sądowe, na które w niniejszej sprawie złożyła się nieuiszczona przez powoda opłata sądowa od pozwu, ponosi Skarb Państwa. W pkt 4 wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu powoda M. N. adw. M. R. od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie kwotę 811,80 zł w tym kwotę 151,80 zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi M. N. z urzędu Powyższa kwota została obliczona została stosownie do § 8 pkt 3, § 4 ust. 1-3 i § 16 pkt 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 z późn. zm.). Sąd, mając na względzie § 4 ust. 2 ww. Rozporządzenia, który stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600 % opłat określonych w rozdziałach 2-5 następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności ustalił wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powoda z urzędu w podwójnej stawce, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika, albowiem w sprawie zaistniały przesłanki opisane w ww. przepisie, zaś obliczone na podstawie § 8 ust. 2 ww. Rozporządzenia wynagrodzenie pełnomocnika powoda opiewałoby na kwotę 270 zł. Sąd zdecydował o przyznaniu ww. kwoty w podwójnej stawce, tj. w kwocie 540 zł, mając ma względzie nakład pracy i wkład adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Jednocześnie na wynagrodzenie pełnomocnika powoda składała się także kwota 120 zł, obliczona na podstawie § 16 pkt 2 ust. 1 ww. Rozporządzenia za reprezentowanie powoda w postępowaniu zażaleniowym. Łącznie dało to kwotę 660 zł, a wraz z należnym podatkiem VAT ( 151,80 zł ), kwotę 811,80 zł, którą to w pkt 4 wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu powoda M. N.- adw. M. R.. </div>