II GSK 2275/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.S.T. Spółki z o.o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1533/11 w sprawie ze skargi B.S.T. Spółki z o.o. w G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1533/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę B. S. T. Spółki z o.o. w G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że po otrzymaniu pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r., informującego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy strona skarżąca pismem z dnia [...] marca 2011 r. (data nadania pocztowego) wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie zostało przez organ rozpatrzone pismem z dnia [...] maja 2011 r. i doręczone stronie skarżącej [...] czerwca 2011 r. Wobec udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia ([...]czerwca 2011 r.) Sąd przyjął, że termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., upływał z dniem 30 maja 2011 r. W tej sytuacji wniesienie skargi w dniu [...] czerwca 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 986/06 Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie taką odpowiedź udzielił, ale została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. B. S. T. Spółka z o.o. w G. zaskarżyła powyższe postanowienie skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. z 2009 r., Nr 72, poz. 619 ze zm.), polegające na przyjęciu przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał drugi ze wskazanych w art. 53 §2 w/w ustawy terminów na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie termin 60 dni liczony od daty wniesienia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podczas, gdy powinien mieć zastosowanie inny termin wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a. tj. termin 30 dni liczony od daty doręczenia skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie skarżącej; 2. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi skarżącej, pomimo, iż skarga została wniesiona w przewidzianym przez ustawę terminie; 3. art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w rozważaniach sądu do kwestii skutecznego doręczenia skarżącej odpowiedzi organu z dnia [...] maja 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na adres siedziby skarżącej w dniu [...] maja 2011 r., pominięcie tego przy ustalaniu rzeczywistego stanu faktycznego i brak rozstrzygnięcia dlaczego wskazana data została pominięta przez sąd pierwszej instancji przy ocenie zachowania terminu do wniesienia skargi przez skarżącą. Jak podnosi skarga kasacyjna nieuzasadnione i nieprawidłowe jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że organ nie doręczył skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w terminie sześćdziesięciu dni od daty wniesienia wezwania. Sąd bowiem pominął fakt, że ww. odpowiedź została doręczona skarżącej dwukrotnie tj. w dniu [...] maja 2011 r. oraz w dniu [...] czerwca 2011 r. Nieprawidłowo zatem WSA zastosował w zaskarżonym postanowieniu art. 53 § 2 p.p.s.a. w zakresie przyjęcia drugiego z wymienionych w tym przepisie terminów na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kasator kwestionuje, by można uznać w przedmiotowym postępowaniu wyłącznie drugie (późniejsze) doręczenie skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, doręczone w dniu [...] czerwca 2011 r. na adres prezesa zarządu skarżącej spółki. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72, poz. 619), przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego informacji o odmowie przyznania pomocy na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Należy zwrócić uwagę, że w art. 53 § 1 p.p.s.a. został określony termin do wniesienia skargi w przypadku zaskarżania aktów (rozstrzygnięć), które są doręczane skarżącemu. Termin ten wynosi trzydzieści dni i został powiązany z dniem doręczenia skarżącemu zaskarżanego aktu. Oznacza to, że termin ten ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest jakiekolwiek rozstrzygnięcie (akt) organu administracji publicznej, które podlega doręczeniu skarżącemu, i może być zaskarżane do sądu administracyjnego. W art. 53 § 2 p.p.s.a. zostały wprowadzone natomiast terminy do wniesienia skargi na akty (rozstrzygnięcia), które nie są doręczane skarżącemu. Chodzi tu o takie akty, które mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i w tych przypadkach terminy do wniesienia skargi zostały powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skoro bowiem zaskarżany do sądu akt nie jest wydany w postępowaniu administracyjnym, które przewiduje środki zaskarżenia, to skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i z tym wezwaniem związane są terminy do wniesienia skargi w tych przypadkach. Po pierwsze, jest to termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie on od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Po drugie, jest to termin sześćdziesięciu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Zasadniczą kwestią jest wyjaśnienie relacji między dwoma terminami, o których mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Z analizy tego przepisu wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07). W rozpoznawanej sprawie, jak to już wyżej wskazano, skarżąca spółka skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] marca 2011 r. Odpowiedzią na to wezwanie było pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r., które według Sądu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącej w dniu [...] czerwca 2011 r. W związku z tym w ocenie WSA, organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia, a skarżąca wnosząc w dniu [...] czerwca 2011 r. skargę na odmowę przyznania pomocy finansowej - wniosła ją z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela powyższej oceny Sądu pierwszej instancji. Z przedstawionej przez kasatora argumentacji, która znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy wynika, że odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącej dwukrotnie tj. w dniu [...] maja 2011 r. na adres siedziby skarżącej oraz w dniu [...] czerwca 2011 r. na adres prywatny prezesa zarządu skarżącej Ł. O. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taki sposób doręczenia ww. odpowiedzi, w rozpoznawanej sprawie należało uznać za skuteczny w rozumieniu art. 53 § 2 p.p.s.a. już w dniu [...] maja 2011 r. - tym bardziej, że we wniosku o dofinansowanie w polu 1.6 "Dane osoby upoważnionej do reprezentowania Wnioskodawcy/pełnomocnika" zostały ujawnione dane prezesa zarządu skarżącej spółki Ł. O. Wprawdzie wskazany w tym polu adres osoby reprezentującej spółkę jest inny niż adres siedziby spółki, niemniej jednak należy mieć na uwadze okoliczność, że wskazany we wniosku o dofinansowanie pełnomocnik skarżącej Ł. O. pełni równocześnie funkcję prezesa jednoosobowego zarządu B. S. T. Spółki z o.o. w G., tj. organu uprawnionego do jej reprezentacji. Zatem doręczenie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w pierwszej kolejności na adres siedziby skarżącej było w rzeczywistości doręczeniem tej odpowiedzi pełnomocnikowi spółki i spowodowało, że to właśnie w tym dniu pełnomocnik mógł formalnie zapoznać się z jej treścią. Dlatego też, zasadnie skarga kasacyjna wywodzi, że od tego dnia dalszy bieg sześćdziesięciodniowego terminu stał się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni na złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Inna wykładnia przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., tj. na niekorzyść skarżącej, wydaje się w rozpoznawanym stanie faktycznym niczym nieuzasadniona. W związku z tym należało uznać, że skarżąca wnosząc w dniu [...] czerwca 2011 r. skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej – zachowała wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin liczony od dnia doręczenia jej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 w związku z art.182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.