XIII Ga 117/25

Common courts2025-09-22

Case number

XIII Ga 117/25

Judgment date

2025-09-22

Type

REASONS

Judges

Beata Matysik (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art. 4 ust. 6 i 6 ^1^ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych

Judgment text

Sygn. akt XIII Ga 117/25 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 roku, w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Ł. przeciwko K. Ś. i (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w punkcie 1. zasądził od K. Ś. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Ł. kwotę 3 121,87 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10.7.2024 roku do dnia zapłaty, w punkcie 2. zasądził od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Ł. kwotę 4 630,93 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10.7.2024 roku do dnia zapłaty, w punkcie 3. oddalił powództwo w pozostałej części, w punkcie 4. zasądził od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Ł. na rzecz: a. K. Ś. kwotę 246,84 zł, b. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 164,56 zł - tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w punkcie 5. stwierdził, że do wysokości kwoty zasądzonej w pkt. 1 K. Ś. odpowiada solidarnie z V. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., ponoszącą odpowiedzialność do kwoty 13 196,37 zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wydanym w dniu 22.7.2024 roku w sprawie o sygnaturze XII GC 836/22, prawomocnym od dnia 20.9.2024 roku, w punkcie 6. stwierdził, że do wysokości kwoty zasądzonej w pkt. 2 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. odpowiada solidarnie z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., ponoszącą odpowiedzialność do kwoty 13 196,37 zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wydanym w dniu 22.7.2024 roku w sprawie o sygnaturze XII GC 836/22, prawomocnym od dnia 20.9.2024 roku, w punkcie 7. nakazał zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Ł. kwotę 250 zł tytułem nadpłaconej opłaty od pozwu. (wyrok k. 178-178v, uzasadnienie k. 190-193) Apelację od opisanego powyżej wyroku złożyła powódka, zaskarżając wyrok Sądu I instancji części- co do punktu 3. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego: - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 6)">art 4 ust 6</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 6(1))">art. 4 ust 6 1 </a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 2;art. 4 ust. 4)">art. 4 ust. 1-2 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych</a> (zwanej dalej w skrócie u.s.m.), oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.c.</a>, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że pomimo wskazania w treści przepisu, że odpowiedzialność jest solidarna, pozwani ponoszą odpowiedzialność z tytułu opłat za korzystanie z lokalu tylko i wyłącznie proporcjonalnie do wielkości przysługującego im na mocy umów najmu i zgodnie z treścią tych umów, udziału w powierzchni przedmiotowego lokalu, natomiast nie ponoszą odpowiedzialności solidarnej z (...) Sp. z o.o., co do całego zadłużenia lokalu, pomimo tego, że z brzmienia naruszonego przepisu jednoznacznie wynika, że osoby, faktycznie korzystające z lokalu ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania w danym okresie czasu w zakresie pokrywania kosztów związanych eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokal oraz eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni - odpowiadając za całość długu w danym okresie. naruszenie przepisów prawa procesowego: - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art 233 § 2 k.p.c.</a> poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że „Lokal wynajęty przez K. Ś. zajmuje 65 m2 lokalu (...)." (k.2 uzasadnienia wyroku) oraz „Lokal wynajęty przez (...) zajmuje 96,42 m2 lokalu (...)." (k. 3 uzasadnienia wyroku), podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw (faktycznych jak i prawnych) do stwierdzenia, że część powierzchni lokalu (...) stanowi odrębne lokale, a zgodnie z zasadami logicznego rozumowania części lokali nie stanowią lokali. Mając na uwadze ww. zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości - w zakresie ponad uwzględnione w wyroku I instancji żądanie pozwu - co do należności głównej, odsetek i kosztów postępowania, w tym w zakresie wniosku o ustalenie solidarności (zgodnie z pismem z dnia 13 września 2024 r.) oraz zasądzenie od strony pozwanej solidarnie na rzecz powódki kosztów postępowania przed sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie dowodu z dokumentów - inwentaryzacji architektonicznej lokalu (...) z 2006 r. - rzut parteru i rzut piwnicy, na fakt rozkładu lokalu (...) położonego w Ł. przy ul. (...), braku innych lokali w lokalu (...), braku możliwości wykorzystania piwnicy w przypadku wynajęcia części lokalu znajdującej się na parterze. (apelacja k. 194-198) W odpowiedzi na apelację powódki pozwany K. Ś. wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych za postępowaniem przed Sądem II instancji. Ponadto w związku z przedłożeniem przez powódkę wraz z apelacją dowodu z dokumentu w postaci rzutów lokalu (...) - pozwany wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji zdjęciowej - 8 zdjęć przedstawiających zajmowany przez pozwanego lokal - faktycznie wykorzystywanej przez pozwanego K. Ś. części powierzchni lokalu (...), stanowiącej faktycznie wydzielony samodzielny lokal użytkowy o powierzchni 65 m2, bez połączenia z pozostałymi częściami lokalu (...) stanowiącego przedmiot spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przysługującego (...) Sp. z o.o. (odpowiedź na apelację k. 214-217) W odpowiedzi na apelację powódki, pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych w postępowaniu apelacyjnym. (odpowiedź na apelację k. 229-230) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powódki okazała się być zasadna. Na wstępie wskazania wymaga, że Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> pominął wnioski dowodowe zawarte w apelacji jako nieistotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z podniesionych w apelacji zarzutów, w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, gdyż poprawność zastosowania przepisów prawa materialnego może być oceniana jedynie w odniesieniu do stanu faktycznego ustalonego zgodnie z zasadami procedury cywilnej (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 2 lipca 2004 roku, w sprawie II CK 409/03, opubl. Lex nr 148384). W odniesieniu do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art. 233 § 2 k.p.c.</a> w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233 § 2)">§ 2</a> tego przepisu dotyczy sytuacji odmowy przedstawienia przez stronę dowodu, która w sprawie nie miała miejsca. Sąd Okręgowy odniósł zatem wskazany w apelacji zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233 § 1)">§ 1</a> tego przepisu, który stanowi, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Stosując zasadę swobodnej oceny dowodów według własnego przekonania, Sąd obowiązany jest przestrzegać zasad logicznego rozumowania, a więc może z zebranego materiału dowodowego wyciągnąć wnioski tylko logicznie uzasadnione. Sąd może dać wiarę tym lub innym świadkom, czyli swobodnie oceniać ich zeznania, nie może jednak na tle tych zeznań budować wniosków, które z nich nie wynikają. Przy ocenie dowodów tj. ich wiarygodności i mocy, istotną rolę odgrywają zasady doświadczenia życiowego. Wszechstronne rozważenie zebranego materiału oznacza uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2003 roku, V CKN 417/01, LEX nr 157326). Po pierwsze zauważyć należy, że Sąd I instancji nie poczynił błędnych ustaleń faktycznych w zakresie w jakim przyjął, że lokal wynajęty przez K. Ś. zajmuje 65 m2 oraz że lokal wynajęty przez (...) sp. z o.o. zajmuje 96,42 m2. Ustalenia te są bowiem zgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z przedłożonymi umowami najmu ( k. 88-92 oraz k. 106-112). Sąd I instancji błędnie natomiast ustalił odpowiedzialność pozwanych w świetle przepisów prawa materialnego biorąc za podstawę zajmowane przez nich powierzchnie, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym za zasadny Sąd Okręgowy przyjął zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 6)">art. 4 ust 6</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 6(1))">art. 4 ust 6 1 </a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 2;art. 4 ust. 4)">art. 4 ust. 1-2 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.c.</a> Wedle art. 4 ust. 6 u.s.m., wobec spółdzielni mieszkaniowej solidarną odpowiedzialność za opłaty eksploatacyjne ponoszą wraz z osobami posiadającymi tytuł prawny do lokalu także inne osoby - pełnoletnie osoby stale z nimi zamieszkujące w lokalu i osoby faktycznie korzystające z lokalu. Zamiast odpowiedzialności pro parte za zaległe opłaty, każdy z dłużników wymienionych w art. 4 ust. 6 u.s.m. odpowiada za całość długu. Każdy ze współdłużników solidarnych odpowiedzialny jest za całość długu. W powyższej sytuacji chodzi o solidarność bierną (solidarność dłużników), dającą wierzycielowi - spółdzielni mieszkaniowej, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366)">art. 366 k.c.</a> uprawnienia. Przy czym, jak zastrzega się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366 ust. 6(1))">ust. 6 1 </a>, odpowiedzialność osób, o których mowa w ust. 6 pkt 1, ogranicza się do wysokości opłat należnych za okres ich stałego zamieszkiwania lub faktycznego korzystania z lokalu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że ograniczenie odpowiedzialności określone w art. 4 ust. 6 1 u.s.m. ogranicza się do wysokości opłat należnych za okres stałego zamieszkiwania w lokalu lub za okres faktycznego korzystania z lokalu, brak jest innego ograniczenia odpowiedzialności, w tym odniesienia do faktycznie zajmowanej powierzchni lokalu. Sąd Okręgowy podziela przy tym stanowisko powódki zaprezentowane w apelacji, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że na mocy umowy pozwanym nie udostępniono piwnicy lokalu. Podobnie bez znaczenia pozostaje fizyczny podział lokalu użytkowego poprzez ustawienie w nim ścian wewnętrznych, gdyż z punktu widzenia prawa lokal pozostaje całością. Zasadnie również zwróciła uwagę powódka, że sam fakt wydzielenia ścianami działowymi pewnej powierzchni lokalu nie sprawia, że w zakresie instalacji doprowadzającej media – ciepło, wodę, energię elektryczną, czy odprowadzającej ścieki, stają się one odrębne – gdyż dotyczą jednego lokalu- P6. W tym miejscu warto przytoczyć wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2018 r. II Ca 707/18Z w uzasadnieniu którego wskazano, że z art. 4 ust. 6 1 ustawy wynika ograniczenie odpowiedzialności osób wywodzących swoje prawo do zajmowania lokalu od innych osób uprawnionych i odpowiadających z tymi ostatnimi solidarnie za opłaty należne za okres faktycznego korzystania z lokalu, a nie za korzystanie z określonej części lokalu. Sam zaś sposób i zakres korzystania z lokalu, jak również ustalenia dotyczące regulowania opłat należą do kwestii, które strony stosunku prawnego dotyczącego korzystania z lokalu mieszkalnego regulują między sobą, w sposób niezależny od Spółdzielni. Ustalenia takie nie są wiążące dla Spółdzielni, albowiem podstawę prawną solidarnego zobowiązania do wnoszenia opłat w należnej wysokości zarówno przez osoby uprawnione do lokalu z tytułu posiadanego prawa własności czy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">praw spółdzielczych</a>, jak i osoby uprawnione tylko do jego używania w oparciu o umowę cywilnoprawną stanowi art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Reasumując, każdy z dłużników wymienionych w art. 4 ust 6 u.s.m. odpowiada za całość długu w danym okresie, nie zaś w zależności od faktycznie zajmowanej powierzchni. Zatem pozwani jako faktycznie korzystający z lokalu (...) ponoszą solidarną odpowiedzialność ze sobą oraz z (...) sp. z o.o. jako podmiotem, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr (...). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy mając na uwadze konieczność sformułowania wyroku w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych zmienił całą treść wyroku bez wychodzenia poza zakres zaskarżenia. Pochodną zmiany wyroku jest korekta rozstrzygnięcia w zakresie kosztów procesu za I instancję, dla których podstawą będzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, Tym samym Sąd Okręgowy zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 4.350 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 września 2025 roku do dnia zapłaty. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> Apelacja powódki została uwzględniona w całości, dlatego też kosztami za postępowanie odwoławcze solidarnie Sąd Okręgowy obciążył pozwanych. Powódka poniosła koszty w łącznej kwocie 2.550,00 zł (750,00 zł opłata od apelacji, 1.800,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika), a więc kwotę tę pozwani mają zwrócić powódce tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki – radcy prawnego zostało określone zgodnie z § 2 pkt 5 oraz § 10 pkt 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w jego obecnym brzmieniu. Z/ Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki poprzez umieszczenie na portalu informacyjnym Sądu. 22.09.2025 r.w </div>