I OZ 560/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 928/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 11 maja 2021 r. nr WPS.I.8640.32.2021.AP w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 9 czerwca 2021 r. M. L. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 11 maja 2021 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r., II SA/Bd 928/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie uzasadnił przedmiotowego wniosku, domagając się jedynie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec tego skarżący nie wykazał występowania w sprawie jakichkolwiek przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z całkowitym pominięciem materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania, a co za tym idzie, organ wydający to postanowienie zupełnie nie wziął pod uwagę bardzo złej, wręcz tragicznej sytuacji majątkowej, w jakiej znalazł się skarżący. Skarżący podkreślił, że jest osobą schorowaną i często korzysta z opieki zdrowotnej. Wielokrotnie korzystał też z rehabilitacji i ten koszt został pokryty ze składek zdrowotnych opłacanych przez urząd pracy. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powoduje, że zostanie pozbawiony możliwości leczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w postępowaniu zażaleniowym zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I instancji, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, w jakich postanowienie to zapadło. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności, popartych stosownymi twierdzeniami i dokumentami, pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie ma obowiązku uwzględnienia innych okoliczności uzasadniających spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji niż te, które zostały wskazane (uprawdopodobnione) przez skarżącego w znajdującym się w aktach sprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (I. Makaruk, Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, ZNSA 2016/3, s. 77–88). Zgodnie ze stanem faktycznym, wniosek skarżącego pozbawiony był uzasadnienia i wskazania na jakiekolwiek okoliczności wskazujące na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym stanowiska wyrażonego w piśmiennictwie, że jeśli wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również niewskazaniu jakiegokolwiek uzasadnienia, skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnienia wniosku, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. (tak H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 61). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. dotyczy braków formalnych pisma, bez zachowania których nie można mu nadać biegu. Warunki formalne pisma w postępowaniu sądowym określa art. 46 p.p.s.a., powinno ono w szczególności zawierać osnowę wniosku lub oświadczenia, nie jest natomiast warunkiem formalnym jego uzasadnienie. Brak uzasadnienia wniosku nie stanowi przeszkody w nadaniu mu biegu, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stanowi natomiast przeszkodę do jego uwzględnienia. Wobec powyższego Sąd I instancji zasadnie uznał, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem samodzielne ustalanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FZ 223/10 oraz z 15 lutego 2011 r., II OZ 73/11). Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wykazanie takiej zmiany okoliczności obciąża jednak wnioskodawcę. W odniesieniu zaś do podniesionej dopiero w zażaleniu okoliczności, że skarżący jest osobą schorowaną i często korzysta z opieki zdrowotnej, zaś brak wstrzymania zaskarżonej decyzji pozbawi go możliwości leczenia wskazać należy, że zaprzestanie przez właściwy powiatowy urząd pracy wpłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne jest normalnym następstwem wykonania decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i samo w sobie nie stanowi automatycznej przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Także w takim przypadku konieczne jest wykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie przedstawiono wymaganej argumentacji w tym zakresie. Skarżący nie wskazał w szczególności, aby pozostawał w toku leczenia, którego zaprzestanie groziłoby wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków zdrowotnych. Mając jednak na uwadze podniesioną przez skarżącego kwestię, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że osoba nieubezpieczona o niskich dochodach może starać się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1285). Utrata statusu osoby bezrobotnej nie jest zatem równoznaczna z pozbawieniem możliwości korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Osoby nieubezpieczone, będące w trudnej sytuacji finansowej mają możliwość uzyskania dostępu do finansowanej ze środków publicznych opieki lekarskiej na mocy decyzji właściwego organu samorządu terytorialnego w miejscu zamieszkania. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.