I SA/Sz 556/20
Administrative courts2020-11-25
Case number
I SA/Sz 556/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Judgment date
2020-11-25
Type
Wyrok WSA w Szczecinie
Judges
Bolesław StachuraJolanta KwiecińskaKazimierz Maczewski
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek akcyzowy za marzec, kwiecień, czerwiec, październik 2008 r. oddala skargę.
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], którą określono B. P. wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek akcyzowy za: marzec 2008 r. w kwocie [...]zł, kwiecień 2008 r. w kwocie [...]zł, czerwiec 2008 r. w kwocie [...]zł, za październik 2008 r. w kwocie [...]zł.
Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 220 § 2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej: "O.p.".
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego są następujące:
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. określił B. P. (dalej: "Podatnik", "Skarżący" lub "Strona") wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek akcyzowy za miesiące: marzec, kwiecień, czerwiec i październik 2008 r. Decyzja ta ma walor decyzji ostatecznej.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r., skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy"), przekazanym następnie przez ten organ celem załatwienia zgodnie z właściwością rzeczową - Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji"), Podatnik wniósł m.in. o uchylenie decyzji ostatecznych w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, wskazując,
że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], został uniewinniony od zarzutów postawionych w akcie oskarżenia organu kontroli skarbowej, co zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy w S. w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...]. Do ww. pisma Podatnik załączył kserokopie ww. wyroków.
Postanowieniami z dnia [...] r., uznając, że uchyleniu decyzji ostatecznych określających zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec, kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2008 r. w trybie nadzwyczajnym sprzeciwia się przepis art. 253b pkt 1 O.p., Naczelnik UCS odmówił wszczęcia postępowań w tych sprawach.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., Podatnik wniósł zażalenia na ww. postanowienia, wskazując, że w jego ocenie zaistniały wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż pojawiły się okoliczności i dowody, które były nowe, istniały w dniu wydania decyzji, były istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Podatnika, skoro Sąd karny, którego wyrokiem są związane inne sądy i organy uznał, że Podatnik nie dopuścił się przestępstwa skarbowego, to nie może nienależnie płacić podatku ustalonego w prawomocnej decyzji.
Wobec tak sformułowanego zarzutu, organ I instancji powziął wątpliwość co do tego, czy zamiarem Podatnika było jedynie złożenie zażaleń na postanowienia z dnia
[...] r., czy też zarazem złożenie wniosku o wznowienie postępowań. Stąd, pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., organ wezwał Podatnika do udzielenia odpowiedzi na powstałą wątpliwość.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., Podatnik poinformował organ I instancji, że złożone przez niego zażalenie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowań.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., organ I instancji wznowił na żądanie Podatnika postępowania zakończone ostatecznymi decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., którymi określono Podatnikowi: podatek akcyzowy za marzec, kwiecień, czerwiec 2008 r. (decyzja nr [...]) oraz za sierpień i październik 2008 r. (decyzja nr [...]) z tytułu sprzedaży paliwa niewiadomego pochodzenia, od którego nie zapłacono akcyzy; wysokość odsetek za zwłokę podatkowych wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek akcyzowy za miesiące: marzec, kwiecień, czerwiec i październik 2008 r. (decyzja nr [...]).
Odpowiadając na zawiadomienie organu I instancji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Podatnik w piśmie z dnia
[...] grudnia 2019 r. wyraził swoje ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym i ponownie, powołując się na uniewinniające wyroki zapadłe w postępowaniu karnym, podtrzymał wniosek o uchylenie decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], organ I instancji odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r., dotyczącej odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w akcyzie wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na ten podatek (odnośnie decyzji w przedmiocie zobowiązań w podatku akcyzowym za marzec, kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2008 r. organ wydał dwie odrębne decyzje).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ I instancji wyjaśnił, że przedłożone przez Podatnika wyroki sądów powszechnych obu instancji odpowiednio: z dnia [...] lutego 2017 r. i z dnia [...] lipca 2018 r., mające w jego ocenie stanowić podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania, nie spełniały przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a to z tej przyczyny, że orzeczenia te nie były dowodami, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (decyzję wydano w dniu [...] grudnia 2012 r.), a ponadto wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym w odróżnieniu od skazującego, nie był wiążący dla innych sądów i organów z uwagi na brzmienie art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej: "P.p.s.a."), który to przepis moc wiążącą wyroków odnosi wyłącznie do wyroków skazujących. Ponadto celem postępowania wznowieniowego nie jest kontynuacja postępowania instancyjnego
i ponowna merytoryczna kontrola decyzji, a jedynie stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i ewentualne usunięcie tych wadliwości oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła
na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Z uwagi zatem na odrębność postępowań karnych i podatkowych, wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny w kontekście skutków podatkowych.
Jak dalej wskazał w uzasadnieniu decyzji, przedmiotem postępowania karnego
jest bowiem ustalenie winy podatnika, a nie wymiar zobowiązań podatkowych,
co należy do kompetencji organów podatkowych.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania Podatnika i analizie akt, uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy, stwierdził, że Podatnik we wniosku
o wznowienie postępowania, nie przywołał co prawda konkretnego przepisu prawa, który w jego ocenie stanowić powinien przesłankę wznowieniową, jednakże wskazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, które są istotne dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który ją wydał, na dowód czego przywołał uniewinniający wyrok sądowy zapadły wobec niego w sprawie karnej skarbowej. Tak sformułowana treść wniosku wskazywała, że zamiarem Podatnika było wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W ocenie organu odwoławczego, powołane przez Podatnika wyroki nie spełniały jednakże przesłanek (jako dowody), o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż ani nie istniały w dniu wydania decyzji przez organ I instancji (decyzja wydana w dniu
[...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.
Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu uzasadnień ww. wyroków, wskazał także, że sąd I instancji jedynie z uwagi na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, uniewinnił go od zarzucanego czynu uchylania się od opodatkowania w akcyzie. Nie oznaczało to jednakże, że na gruncie ustawy o podatku akcyzowym przestał on być podatnikiem, czemu Sąd dał wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność karna opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Sąd, orzekając karę lub uniewinniając, uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy, tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa. Organ I instancji nie mógł zatem przystąpić do merytorycznej weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.
Powołując się na treść art. 11 P.p.s.a., organ odwoławczy wskazał, że nie ma on mocy wiążącej dla sądów administracyjnych (pośrednio również dla organów podatkowych). Przepis ten wskazuje bowiem, że wyłącznie ustalenia wydanego
w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Tym samym wyrok uniewinniający nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej, pozostawiając w konsekwencji organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalania stanu faktycznego.
Ocena wyrażona w wyroku Sądu karnego nie oznacza, że nieprawidłowa jest ocena przyjęta przez organ podatkowy w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Wyrok karny uwalnia od odpowiedzialności karnej, stwierdzając brak podstaw do nałożenia odpowiedzialności. W sprawie podatkowej nie jest to jednak nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r. Tym samym za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r., Podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia tej decyzji w całości. Skarżący zarzucił organowi naruszenie zasady zaufania do organów państwowych, a przede wszystkim nierozpoznania istoty sprawy poprzez ogólne stwierdzenie, że postępowanie karne jest odrębne od podatkowego, w sytuacji, gdy postępowanie karne było wynikiem decyzji podatkowej i dotyczyło konkretnych sytuacji, które wywołały obowiązek podatkowy Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zasadniczym przedmiotem sporu jest to, czy załączone do wniosku Skarżącego kserokopie wyroków Sądu karnego, tj. Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...], stanowiące w jego ocenie przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., były wystarczającą podstawą do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], określającej Skarżącemu wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek akcyzowy za miesiące: marzec, kwiecień, czerwiec i październik 2008 r. - we wznowionym postępowaniu.
Organy stanęły na stanowisku, że ww. wyroki nie spełniały przesłanek art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem ani nie istniały w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej (decyzja wydana w dniu [...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.
Z kolei, w ocenie Skarżącego ww. dowody spełniały przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 O.p, albowiem - jako wydane po dniu podjęcia ww. ostatecznej decyzji podatkowej - stanowiły nowe dowody w sprawie. Ponadto w rozpoznawanej sprawie istnieje ścisły związek pomiędzy sprawą karną i podatkową, skutkujący koniecznością uchylenia ww. ostatecznej decyzji - skoro Sąd karny uznał, że Skarżący nie popełnił przestępstwa i nie uznał konieczności zapłaty przez Skarżącego podatku. Skarżący zaakcentował również związanie organów podatkowych i sądów ww. wyrokami Sądu karnego.
Mając na uwadze ww. istotę sporu, na wstępie Sąd poczyni ogólne uwagi dotyczące wznowienia postępowania podatkowego.
Sąd wskazuje zatem, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 O.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić
tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji.
Ustawodawca dopuszcza jednak możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w O.p. Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.).
Postępowanie wznowieniowe jest jednakże postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Sąd szczególnie podkreśla, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2367/01, niepubl., Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Ponadto Sąd podkreśla, że ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwyczajnym nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 933/08, LEX nr 579725).
Postępowanie to nie służy zatem do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest ono bowiem kontynuacją postępowania zwykłego. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym, a do takiego należy wznowienie postępowania, są odmiennie od postępowań zwykłych. Organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Natomiast uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek z art. 240 § 1 O.p., nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie. W związku z tym postępowanie w ww. trybie nadzwyczajnym nie może dotyczyć powtórnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd wskazuje zatem, że w pierwszym etapie po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, organ zobowiązany jest do dokonania czynności wstępnych polegających na zbadaniu, czy żądanie pochodzi od strony postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, czy strona ma zdolność do czynności prawnych, a żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, oraz czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia. Po spełnieniu ww. przesłanek formalnych, organ właściwy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera kolejny etap postępowania wznowionego.
W drugim zaś etapie postępowania organ właściwy bada, czy zaistniały wskazane przez stronę podstawy wznowienia i tylko w tym zakresie prowadzi postępowanie. W przypadku stwierdzenia przez organ, na skutek powyższego badania, że przesłanki te nie wystąpiły organ, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, nie przechodząc tym samym do merytorycznego rozpoznania sprawy przez pryzmat przesłanek wznowieniowych.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wniosek złożyła strona postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, mająca zdolność do czynności prawnych, jak i to, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, tj. decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr jw. określającą Skarżącemu wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynikających z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek akcyzowy za miesiące: marzec, kwiecień, czerwiec i październik 2008 r. Bezsporne jest i to, że Strona powołała się na podstawy wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wskazując na załączone kserokopie wyroków Sądu karnego.
Zasadne wobec tego było wydanie przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] września 2019 r. o wznowieniu postępowania w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z powyższymi rozważaniami, postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do istnienia wskazanych przez Skarżącego przyczyn wznowienia postępowania.
Przechodząc zatem do kontroli drugiego z etapów postępowania wznowieniowego, zważyć należało, że we wniosku Skarżący powołał podstawy wznowienia postępowania wynikające z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Odnosząc się do wskazanej przez Skarżącego przesłanki wznowienia postępowania, Sąd uznał, również w tym zakresie, stanowisko organów podatkowych za zgodne z prawem.
Sąd wskazuje, że z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wynika, że postępowanie zostanie wznowione, gdy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki:
- wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji;
- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Zwrot "wyjdą na jaw", oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi, zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (vide: wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2923/01, dostępny w CBOSA). Natomiast "nowe okoliczności lub dowody" to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Skarżący upatrywał spełnienia ww. przesłanki w wydaniu przez Sąd Rejonowy [...] w S. [...] wyroku z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], uniewinniającego Skarżącego od zarzucanego popełnienia czynów z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. oraz art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. a także utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...].
Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił, na co zasadnie wskazywał organ, że ww. dowody nie mają przymiotu nowych, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak bowiem jednoznacznie wynika z akt postępowania i co jest w rozpoznawanej sprawie bezsporne, ww. wyroki, na które powołuje się Skarżący, nie istniały w czasie wydania ww. ostatecznej decyzji z dnia z dnia [...] grudnia 2012 r. Wyroki te zapadły bowiem w dniach [...] lutego 2017 r. oraz [...] lipca 2018 r., a zatem po wydaniu ww. decyzji ostatecznej.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że brak spełnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w postaci nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu, uniemożliwia ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej.
Niezależnie jednak od kwalifikacji ww. wyroków jako dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zasadnie także rozważono, czy wskazane powyżej wyroki przywołują okoliczności faktyczne, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Również w tym zakresie organ uznał brak spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem jak zasadnie wskazano okoliczności powołane w ww. wyrokach nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.
W powyższym zakresie, dążąc do wyjaśnienia okoliczności faktycznych stwierdzonych w ww. wyrokach, organ odwoławczy pozyskał kserokopię wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], wraz z uzasadnieniem.
W wyniku analizy uzasadnienia ww. wyroku, organ prawidłowo stwierdził, że z jego treści nie wynika, aby Sąd karny orzekał na podstawie okoliczności faktycznych, które mogłyby być istotne dla postępowania podatkowego, a nie były znane organowi prowadzącemu to postępowanie. W ocenie Sądu, która jest w tym zakresie zbieżna z oceną organu, uzasadnienie ww. wyroku wskazuje, że Sąd karny jedynie z uwagi na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, uniewinnił Skarżącego od zarzucanych czynów. Sąd karny nie uznał jednak, wbrew temu co twierdzi Skarżący, że Skarżący przestał być podatnikiem, m.in. w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną, oraz że nie ponosi odpowiedzialności podatkowej. Przeciwnie, Sąd karny uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej a ponadto orzekał w okolicznościach braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej.
W powyższym zakresie zasadnie przytoczono treść ww. wyroku, w którym Sąd karny stwierdził, że: "Nie sposób kwestionować ustaleń kontroli, potwierdzonych w toku postępowania sądowego - w drodze przesłuchania świadków, że w ramach działalności stacji paliw wystawiono faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń. W sensie przedmiotowym dokumenty te, jak i cała działalność była prowadzona na rachunek oskarżonego, który dokonywał rozliczeń podatkowych, zatem odwoływanie się od odpowiedzialności podatkowej nie miałoby racji bytu. Oskarżony był podatnikiem, na jego rachunek prowadzona była działalność, za którą odpowiada podatkowo choćby w zakresie odpowiedzialności za osoby, które przybrał sobie do jej prowadzenia - za winę w wyborze tych osób".
Sąd zauważa również, że ww. wyroki zapadły wobec braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej w toku postępowania karnego, co wynika z treści uzasadnienia ww. wyroku, w którym Sąd karny wprost stwierdził: "przy dokonywaniu ustaleń faktycznych Sąd wykorzystał również dokumenty, których treść i forma nie były kwestionowane przez żadną ze stron – w tym oskarżonego, który podstaw swojej podatkowej odpowiedzialności nie zakwestionował." "(...) oczywistym jest, nie kwestionował tego także sam oskarżony, przyjmując odpowiedzialność podatkową wynikającą z decyzji, że przyczyną, dla której postawiono oskarżonemu zarzuty – są wyniki kontroli, w ramach której ustalono, że na stacji paliw handlowano paliwem niewiadomego pochodzenia – co skutkowało obowiązkiem uiszczenia akcyzy
oraz VAT-u".
Ponadto zasadnie wskazał organ odwoławczy, że jednocześnie w ww. wyroku podkreślono, iż: "(...) zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony w zakresie któregokolwiek z czynów działał ze świadomością, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, lub w jego imieniu wystawiane są fikcyjne faktury.(...) W związku z powyższym, wobec braku dowodów na wypełnienie strony podmiotowej w formie umyślności - w ocenie Sądu oskarżony żadnym czynem nie wypełnił wszystkich koniecznych znamion przestępstwa, co skutkowało jego uniewinnieniem (...)".
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania ww. wyroku Sądu karnego, tj. m.in. potwierdzenie prawidłowości ustaleń kontroli podatkowej i brak kwestionowania odpowiedzialności podatkowej przez Skarżącego jak i Sąd karny, organ podatkowy zasadnie stwierdził, że jedynie z uwagi na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, iż naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, Sąd karny uniewinnił go od zarzucanych czynów.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji zasadnie uznano, że okoliczności faktyczne wynikające z ww. wyroków nie spełniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie stanowiły one bowiem okoliczności faktycznych, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Uprawnione było przyjęcie, w świetle uzasadnienia ww. wyroku Sądu karnego, że okoliczności w nim powołane nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej. To z kolei zasadnym czyniło stanowisko organu co do braku podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której uchylenia w związku ze wznowieniem postępowania żądał Skarżący.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia twierdzeń Skarżącego w zakresie pokrywania się zakresów sprawy karnej i podatkowej w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem zasadnie wskazały organy, odpowiedzialność karna opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Sąd karny, orzekając karę lub uniewinniając, uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy, tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa podatkowego, którego to naruszenia Sąd karny w przedłożonych przez Skarżącego wyrokach nie zakwestionował. Przeciwnie Sąd ten wskazał, że ani Sąd, ani Skarżący nie kwestionują odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.
Odnosząc się z kolei do stanowiska Skarżącego w zakresie związania zarówno Sądu jak i organów ww. prawomocnym wyrokiem Sądu karnego na mocy art. 11 P.p.s.a., Sąd wskazuje, że zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie, załączone przez Skarżącego do wniosku wyroki nie spełniają przesłanek ww. art. 11 P.p.s.a., gdyż wobec Skarżącego został wydany wyrok uniewinniający.
Ponadto Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że prawidłowe było stanowisko organów, które wskazały na brak odpowiednika art. 11 P.p.s.a. w przepisach dotyczących postępowania podatkowego. Zasadnie przy tym wskazano, że z art. 194 § 1 i § 3 O.p. w związku z powołanym przepisem procedury sądowoadministracyjnej można również wyprowadzić moc wiążącą prawomocnych wyroków skazujących, co do popełnienia przestępstwa dla organów podatkowych. Skoro jednak wynikające z ww. przepisów związanie sądów oraz organów dotyczy wyłącznie prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, to tym samym ani art. 11 P.p.s.a., ani art. 194 § 1 i § 3 O.p. nie stanowią podstawy prawnej do związania Sądu i organów w rozpoznawanej sprawie ww. wyrokami uniewinniającymi (wskazywanymi przez Skarżącego jako podstawa do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r.). Zasadne zatem było uznanie organów, że organy podatkowe w tym zakresie mogą dokonywać odmiennych od sądu powszechnego ustaleń. Prawomocny wyrok uniewinniający jest w świetle art. 194 § 1 O.p. dokumentem urzędowym, co oznacza, że możliwe jest przeprowadzanie dowodów przeciwko takiemu dokumentowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1340/15, dostępny w CBOSA).
Sąd wskazuje ponadto, że z zasad ogólnych art. 121-125 O.p., jak i konkretyzujących te zasady norm art. 180, art. 181, art. 187, art. 188 i art. 191 O.p., wynika obowiązek wszechstronnego, obiektywnego zgromadzenia materiału dowodowego i takiej jego oceny, aby w sposób najbardziej oddający rzeczywistość ustalić stan faktyczny sprawy. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Zdaniem Sądu, w badanej sprawie organy podejmowały wszelkie próby, aby zadośćuczynić zasadzie prawdy obiektywnej określonej w tym przepisie. Ocena materiału dowodowego, zawarta w zaskarżonej decyzji nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 O.p. Ponadto w niniejszej sprawie podjęto wszelkie działania zmierzające do zebrania dowodów i wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, zgodnie
z art. 187 O.p. Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu,
nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Skarżący ma bowiem prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska, zaś
organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa oraz ich wykładni.
Podsumowując, Sąd ponownie podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym toczącym się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. Brak stwierdzenia powyższych okoliczności obliguje organy podatkowe do odmowy wzruszenia decyzji ostatecznej. W konsekwencji powyższego organy, zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2 O.p., prawidłowo odmówiły Skarżącemu uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.