II C 306/17

<p>Sygn. akt II C 306/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 18 grudnia 2020 roku</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie Wydział II Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Dubinowicz – Motyk</p> <p>Protokolant: Szymon Zapała</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 roku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. S. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>o zapłatę kwoty 625 000zł</p> <p>oraz sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">E. S. (1)</span> </p> <p>o wydanie nieruchomości</p> <p>I zasądza od pozwanej <span class="anon-block">M. M.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">E. S. (1)</span> kwotę 340 753,50zł (trzysta czterdzieści tysięcy siedemset pięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt groszy), rozkładając płatność tej kwoty na dwie raty:</p> <p>- pierwsza w wysokości 25 753,50zł (dwadzieścia pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt groszy) płatna do dnia 31 stycznia 2021 roku,</p> <p>- druga w wysokości 315 000zł (trzysta piętnaście tysięcy złotych) płatna do dnia 30 czerwca 2021 roku;</p> <p>II oddala powództwo <span class="anon-block">E. S. (1)</span> w pozostałym zakresie;</p> <p>III znosi koszty procesu między stronami;</p> <p>IV nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda <span class="anon-block">E. S. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa – tut. Sądu kwotę 930zł (dziewięćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa;</p> <p>V odstępuje od obciążania pozwanej <span class="anon-block">M. M.</span> nieuiszczonymi kosztami sądowymi;</p> <p>VI nakazuje pozwanemu <span class="anon-block">E. S. (1)</span> opuszczenie i wydanie powódce <span class="anon-block">M. M.</span> zabudowanej nieruchomości gruntowej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy – <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>;</p> <p>VII oddala wniosek pozwanego <span class="anon-block">E. S. (1)</span> o wyznaczenie terminu do wydania nieruchomości;</p> <p>VIII zasądza od pozwanego <span class="anon-block">E. S. (1)</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. M.</span> kwotę 2017zł (dwa tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt II C 306/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 10 listopada 2012 roku <span class="anon-block">E. S. (1)</span> wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wniosek o dokonanie podziału majątku wspólnego pomiędzy nim a <span class="anon-block">G. S.</span> oraz o rozliczenie nakładów dokonanych z jego majątku osobistego na majątek osobisty <span class="anon-block">G. S.</span> (<em> <!-- -->k. 1-4</em>).</p> <p>Postanowieniem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, sygn. akt II Ns 1207/12 umorzył postępowanie w zakresie podziału majątku wspólnego stron, zaś w zakresie rozliczenia nakładów między nimi umorzył postępowanie w trybie nieprocesowym i podjął je w trybie procesowym – pod sygn. akt II C 796/14 (<em> <!-- --> k. 113</em>).</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> podtrzymał żądanie rozliczenia nakładów pomiędzy stronami, a także wniósł o obciążenie pozwanej kosztami procesu (<em> <!-- -->protokół z dnia 20 czerwca 2016 roku, sygn. akt II C 796/14, k. 353</em>). Precyzując swoje żądanie wskazał, iż domaga się aby na jego rzecz została zasądzona połowa majątku stron (<em> <!-- -->protokół z dnia 8 września 2016 roku, sygn. akt II C 796/14, k. 523</em>). W piśmie procesowym z dnia 22 września 2016 roku powód ponownie sprecyzował swoje żądanie, wnosząc o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kwoty 625.000zł tytułem zwrotu ½ nakładów poniesionych przez niego na majątek osobisty pozwanej, a ewentualnie - kwoty ok. 1.260.000zł tytułem zwrotu całych nakładów, o zobowiązanie pozwanej do zapłaty ww. kwot w terminie 2 lat, upoważnienie go do zamieszkiwania w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w okresie do 2 miesięcy od daty całkowitej spłaty ww. należności przez pozwaną, a także o obciążenie pozwanej kosztami postępowania (<em> <!-- -->k. 529-530</em>). W piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2016 roku powód zmodyfikował częściowo swoje żądanie, wnosząc o upoważnienie go do zamieszkiwania w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w okresie do 14 dni od daty całkowitej spłaty należności przez pozwaną (<em> <!-- -->k. 550-553</em>).</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">G. S.</span> nie zgadzała się z żądaniami powoda i wnosiła o rozliczenie nakładów według ich rzeczywistej wartości (<em> <!-- -->protokół z dnia 8 września 2016 roku, sygn. akt II C 796/14, k. 523 i 533-540</em>).</p> <p>Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, sygn. akt II C 796/14 stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do rozpoznania tut. Sądowi (<em> <!-- -->k. 595</em>).</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2018 roku <span class="anon-block">G. S.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych <em> <!-- -->(k. 652-659</em>).</p> <p>W dniu 27 września 2018 roku <span class="anon-block">G. S.</span> wniosła do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w <span class="anon-block">W.</span> pozew o eksmisję <span class="anon-block">E. S. (1)</span> z nieruchomości przy <span class="anon-block">ul (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> i o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych (<em> <!-- -->k. 1-5 akt sprawy o sygn. I C 1646/18</em>). <span class="anon-block">E. S. (1)</span> domagał się oddalenia powództwa i obciążenia powódki kosztami procesu według norm przepisanych (<em> <!-- -->k. 30-33 akt sprawy o sygn. I C 1646/18</em>).</p> <p>Postanowieniem z dnia 12 marca 2020 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w <span class="anon-block">W.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205)">art. 205 k.p.c.</a> przekazał sprawę o eksmisję tut. Sądowi (<em> <!-- -->k. 112 akt sprawy o sygn. I C 1646/18</em>). Postanowieniem z dnia 18 maja 2020 roku, sygn. akt I C 464/20 tut. Sąd w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> połączył sprawę o eksmisję do wspólnego rozpoznania z niniejszą sprawą o zapłatę (<em> <!-- -->k. 119 akt sprawy o sygn. I C 464/20 – uprzednio I C 1646/18</em>).</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> domagał się oddalenia powództwa o eksmisję (<em> <!-- -->protokół z dnia 2 października 2020 roku, k. 976 i k. 979</em>), zaś powódka je podtrzymywała, a jednocześnie podtrzymywała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie o zapłatę, wnosząc z tzw. ostrożności procesowej o rozłożenie zasądzonego świadczenia na co najmniej 10 miesięcznych rat i o uzależnienie wymagalności roszczenia o zapłatę od faktycznego opuszczenia nieruchomości przez powoda (<em> <!-- -->protokół z dnia 2 października 2020 roku, k. 976 i k. 979</em>).</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2020 roku <span class="anon-block">E. S. (1)</span> wniósł o upoważnienie go do zamieszkiwania w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w okresie do 3 miesięcy od daty całkowitej spłaty należności przez pozwaną (<em> <!-- -->k. 1019-1020</em>). Podczas rozprawy w dniu 18 grudnia 2020 roku <span class="anon-block">E. S. (1)</span> finalnie sprecyzował żądanie, wnosząc o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kwoty 625 000zł jako równowartości połowy poniesionych przez niego nakładów na majątek pozwanej, które wycenił na ponad 1.200.000zł oraz o odroczenie obowiązku eksmisji (<em> <!-- -->protokół z dnia 18 grudnia 2020 roku, k. 1026v</em>).</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span> </p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> i <span class="anon-block">M. M.</span> (d. <span class="anon-block">G. S.</span>) byli małżeństwem od dnia 7 kwietnia 1988 roku. Ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód z winy <span class="anon-block">E. S. (1)</span> wyrokiem tut. Sądu z dnia 2 czerwca 2016 roku, sygn. akt II C 286/12, który stał się prawomocny z dniem 27 czerwca 2018 roku, kiedy to Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w sprawie V ACa 599/17 oddalił apelacje obu stron. (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne, nadto odpis prawomocnego wyroku k.13 dołączonych akt I C 464/20</em>). Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. <span class="anon-block">W.</span> z dnia 17 października 2018 roku <span class="anon-block">G. S.</span> zmieniła imię i nazwisko na <span class="anon-block">M. M.</span>. (<em> <!-- -->k. 41 dołączonych akt I C 464/20</em>)</p> <p>W małżeństwie stron od samego początku funkcjonował podział obowiązków polegający ma tym, że <span class="anon-block">M. M.</span> nie pracowała zawodowo, zajmowała się prowadzeniem domu i opieką nad dziećmi, zaś <span class="anon-block">E. S. (1)</span> pracował zawodowo i utrzymywał żonę i dzieci (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne, a nadto dowód: kopia pozwu w sprawie o rozwód, k. 5-11; wysłuchanie informacyjne powoda, k. 605-607</em>).</p> <p> <span class="anon-block">M. M.</span> przed zawarciem związku małżeńskiego z <span class="anon-block">E. S. (1)</span> nie posiadała oszczędności ani wartościowych składników majątku; jako wychowanka domu dziecka po osiągnięciu pełnoletności otrzymała jedynie wyprawkę (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span>, k. 338-340</em>).</p> <p>Strony początkowo zamieszkiwały w Korzennej, koło <span class="anon-block">N.</span>, potem – do 1999 roku - w <span class="anon-block">N.</span>. Od ok. 1990 roku <span class="anon-block">E. S. (1)</span> wraz z braćmi podjął pracę w budownictwie, okresowo pracując za granicą i w <span class="anon-block">W.</span>. <span class="anon-block">M. M.</span> cały czas zajmowała się prowadzeniem domu i opieką nad dziećmi (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne, a nadto dowód: kopia pozwu w sprawie o rozwód, k. 5-11; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span>, k. 340-341; kopia protokołu w sprawie o rozwód – przesłuchanie powódki, k. 799-808</em>).</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> od 1993 roku do 2000 roku prowadził działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span>, której przedmiotem były m.in. usługi budowalno-remontowe (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne, a nadto oświadczenie powoda, k. 239; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, k. 354-355; zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span>, k. 355-356</em>). Pracował również dla swoich braci jako podwykonawca, w późniejszym czasie – po zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej – w oparciu o umowę o pracę (<em> <!-- -->wysłuchanie informacyjne powoda, k. 605-607</em>).</p> <p>W dniu 17 lutego 1998 roku strony zawarły majątkową umowę małżeńską wyłączającą wspólność majątkową małżeńską. Umowa ta została zawarta pomiędzy stronami z myślą o zabezpieczeniu majątku rodziny przed ryzykiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span>. Przy zawieraniu w/w umowy <span class="anon-block">M. M.</span> była zapewniana przez męża, że zabezpieczy on potrzeby jej i dzieci (<em> <!-- --> dowód: kopia wypisu aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 16-17; zeznania świadka <span class="anon-block">P. D.</span>, k. 523v-524v</em>). Tego samego dnia <span class="anon-block">M. M.</span> nabyła niezabudowaną nieruchomość gruntową położoną w <span class="anon-block">N.</span>, oznaczoną w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka budowlana nr (...)</span>, z obrębu nr <span class="anon-block">(...)</span>, o powierzchni 0,0520 ha, dla której Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">N.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. (<em> <!-- --> dowód: wydruk księgi wieczystej k. 19-27, pokwitowanie k.18)</em> </p> <p>W rodzinie <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, jego bracia i ich żony również praktykowali zawieranie umów ustanawiających rozdzielność majątkową oraz nabywanie wartościowych składników majątku przez małżonki, traktując to rozwiązanie jako metodę na zabezpieczenie się przed egzekucją zadłużenia powstałego w toku prowadzenia działalności gospodarczej. (<em> <!-- -->zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span>, k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, k. 354-355; zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span>, k. 355-356; zeznania świadka <span class="anon-block">P. D.</span>, k. 523v-524v; zeznania świadka <span class="anon-block">A. S.</span>, k. 524v-525v</em>)</p> <p>W dniu 21 maja 1999 roku <span class="anon-block">M. M.</span> nabyła niezabudowaną nieruchomość gruntową położoną w <span class="anon-block">W.</span>-Starej Miłośnie, oznaczoną w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, z obrębu nr 07-16, o powierzchni 0,0171 ha, położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. (<em> <!-- -->dowód: wydruk księgi wieczystej, k. 28-36; kopia wypisu aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, k. 378-379v). </em>Nieruchomość ta została zakupiona od <span class="anon-block">E. S. (2)</span>, bratowej <span class="anon-block">E. S. (1)</span>. Zapłaty za nią dokonał <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, choć w akcie notarialnym wskazano, iż cenę 8000zł zapłaciła jego żona (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span>, k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span>, k. 338-340; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span>, k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, k. 354-355; kopia protokołu w sprawie o rozwód – zeznania świadka <span class="anon-block">E. S. (2)</span>, k. 44-4; kopia wypisu aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, k. 378-379v</em>).</p> <p>Na w/w nieruchomości został wybudowany budynek mieszkalny, w którym strony z dziećmi planowały wspólnie zamieszkać. Wszelkie sprawy związane z jego budową załatwiał <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, m.in. zorganizował materiały, siłę roboczą, czy finansowanie. <span class="anon-block">E. S. (1)</span> przy budowie domu w dużym zakresie korzystał z pomocy braci, głównie <span class="anon-block">M. S.</span>, prowadzącego działalność deweloperską i budowlano – remontową oraz <span class="anon-block">D. S.</span>, prowadzącego skład budowlany. <span class="anon-block"> (...)</span> do budowy domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> pochodziły ze składu budowlanego prowadzonego przez brata <span class="anon-block">E. D.</span> <span class="anon-block">S.</span>, a częściowo z innych hurtowni. Środki na ich zakup były przekazywane przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, a także jego braci lub też były rozliczane w ramach prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. <span class="anon-block">E. S. (1)</span> chwalił się członkom rodziny, że część materiałów do budowy zdobywa po okazyjnych cenach, za bezcen, z budów przy których pracował on lub jego bracia. Brat powoda, <span class="anon-block">M. S.</span> delegował do pracy przy budowie swoich pracowników. Na potrzeby budowy media, tj. woda i prąd były pobierane z nieruchomości nalężącej do <span class="anon-block">M. S.</span> i jego żony.</p> <p>Zaangażowanie brata powoda – <span class="anon-block">M. S.</span> w budowę domu posadowionego na działce pozwanej było tak duże, że na jego prośbę <span class="anon-block">M. M.</span> sporządziła w dniu 1 października 2001 roku oświadczenie potwierdzające, że niewykończony budynek w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest w całości budowany i finansowany przez <span class="anon-block">M. S.</span>.</p> <p>Uzyskaną od rodziny pomoc finansową i rzeczową <span class="anon-block">E. S. (1)</span> zwracał - częściowo w pieniądzu, a częściowo w naturze, pracując na rzecz braci przy prowadzonych przez nich budowach i remontach. <span class="anon-block">M. S.</span> nie rości żadnych pretensji finansowych do stron w związku z w/w budową, uznając że <span class="anon-block">E. S. (1)</span> zwrócił mu poniesione nakłady na budowę domu jednorodzinnego.</p> <p> <span class="anon-block">M. M.</span> nie partycypowała w żadnym zakresie w finansowaniu budowy domu na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Zaangażowała się natomiast na ostatnim etapie wykańczania budynku, tj. projektowała wystrój wnętrza, urządzała go, dekorowała, w tym malowała ściany. W późniejszym czasie przeprowadzała renowację mebli czy też ich wymianę.</p> <p>Od 1999 roku strony wraz z dziećmi zamieszkiwały na czas trwania budowy domu u brata powoda – <span class="anon-block">M. S.</span>. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> k. 176-177; zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span> k. 338-340; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span> k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span> k. 354-355; zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span> k. 355-356; kopia oświadczenia k. 38 i k. 39; kopia protokołu w sprawie o rozwód – zeznania świadka <span class="anon-block">E. S. (2)</span> k. 44-47; kopia kosztorysu k. 377; kopia umowy o dzieło k. 464; zeznania świadka <span class="anon-block">P. D.</span> k. 523v-524v; zeznania świadka <span class="anon-block">A. S.</span> k. 524v-525v; wysłuchanie informacyjne powoda k. 605-607</em>).</p> <p>Strony poczyniły między sobą ustalenie, że pomimo istniejącego pomiędzy nimi ustroju rozdzielności majątkowej nabywane przez <span class="anon-block">M. M.</span> za środki przekazywane przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span> składniki majątku będą traktowane tak, jakby faktycznie były ich wspólnym majątkiem. Planowano, że nieruchomość w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> będzie stanowić centrum życiowe rodziny.</p> <p>(<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span>, k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span>, k. 338-340; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span>, k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, k. 354-355; kopia protokołu w sprawie o rozwód – zeznania świadka <span class="anon-block">E. S. (2)</span>, k. 44-47</em>).</p> <p>We wrześniu 2000 roku strony wraz z dziećmi przeprowadziły się do nowobudowanego budynku mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, w którym wówczas przystosowane do użytku były pomieszczenia na parterze. Reszta budynku była w późniejszym czasie sukcesywnie wykańczana. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span> k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span> k. 355-356</em>). <span class="anon-block">M. M.</span> nadal nie pracowała zawodowo, zajmując się prowadzeniem domu i opieką nad dziećmi. Utrzymanie rodziny zapewniał <span class="anon-block">E. S. (1)</span>. (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne, a nadto dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span> k. 338-340; zeznania świadka <span class="anon-block">E. U.</span> k. 340-341; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span> k. 354-355; wysłuchanie informacyjne powoda, k. 605-607</em>) Rodzina stron utrzymywała stosunkowo wysoki standard życia, m.in. korzystała z wyjazdów zagranicznych czy samochodów (<em> <!-- -->dowód: kopia pozwu w sprawie o rozwód, k. 5-11; kopia protokołu w sprawie o rozwód – wysłuchanie informacyjne powódki oraz zeznania świadka <span class="anon-block">E. S. (2)</span> k. 40-48; kopia protokołu w sprawie o rozwód – przesłuchanie powódki k. 799-808</em>).</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> uzyskiwał znaczne dochody, jednakże nie ewidencjonował ich i ukrywał ich rzeczywistą wysokość. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. K.</span> k. 338-340</em>)</p> <p>W 2004 roku <span class="anon-block">M. M.</span> podjęła pracę zawodową jako nauczyciel etyki za wynagrodzeniem ok. 800zł miesięcznie. Następnie od 2008 roku zaczęła dodatkowo uczyć techniki i plastyki. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span> k. 355-356; wysłuchanie informacyjne pozwane, k. 607-609; kopia protokołu w sprawie o rozwód – zeznania świadka <span class="anon-block">E. S. (2)</span> k. 44-47</em>)</p> <p>Budynek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> nie został w całości wykończony do chwili obecnej. Ukończono jedynie prace na parterze i pierwszym piętrze budynku, natomiast drugie piętro (poddasze) pozostaje w stanie surowym. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> k. 335-338; zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span> k. 355-35; wysłuchanie informacyjne powoda k. 605-607; wysłuchanie informacyjne pozwanej k. 607-609, dokumentacja zdjęciowa k.766-767</em>)</p> <p>W toku trwającego pomiędzy stronami postępowania o rozwód, w październiku 2015 roku <span class="anon-block">M. M.</span> wraz z dziećmi wyprowadziła się z budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> i zamieszkała w wynajętym mieszkaniu.</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> zamieszkuje w w/w budynku. (<em> <!-- -->dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">P. P.</span> k. 355-356; wysłuchanie informacyjne powoda k. 605-607; wysłuchanie informacyjne pozwanej k. 607-609; kopia protokołu w sprawie o rozwód – przesłuchanie powódki k. 799-808</em>)</p> <p>Po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód małżeństwa stron, pismem datowanym na 5 września 2018 roku <span class="anon-block">M. M.</span> wypowiedziała <span class="anon-block">E. S. (1)</span> umowę użyczenia domu jednorodzinnego położnego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wzywając go do opróżnienia nieruchomości wraz ze wszystkimi rzeczami osobistymi i wydania jej poprzez zwrócenie wszystkich kompletów kluczy w terminie 3 dni od daty doręczenia pisma. (<em> <!-- -->dowód: kopia pisma k. 772; kopia pisma wraz z potwierdzeniem nadania k. 25-26 akt sprawy o sygn. I C 464/20 tut. Sądu</em>) <span class="anon-block">E. S. (1)</span> nie zastosował się do w/w wezwania i w piśmie z dnia 20 września 2018 roku wskazał m.in. że posiada roszczenia wobec <span class="anon-block">M. M.</span>, związane z nakładami poniesionymi na wybudowanie domu. <em> <!-- -->(kopia pisma, k. 39 akt sprawy o sygn. I C 464/20 tut. Sądu</em>)</p> <p>Aktualna wartość rynkowa nieruchomości gruntowej wraz z położonym na niej budynkiem oznaczona jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, obręb 8-07-16, położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> wynosi 642 491zł. <em> <!-- -->(dowód: opinia z dnia 24 września 2018 roku k. 732-745</em>; <em> <!-- -->opinia aktualizacyjna z dnia 24 listopada 2020 roku k. 994-1007</em>)</p> <p>Aktualna wartość rynkowa niezabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">N.</span>, wynosi 39 016zł. (<em> <!-- -->dowód: opinia z dnia 15 kwietnia 2019 roku, k. 854-867; opinia uzupełniająca z dnia 6 listopada 2019 roku, k. 930-931</em>)</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> od 2017 roku zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.</p> <p>Korzysta ze wsparcia finansowego i rzeczowego rodziny – np. jego bratanek uiszcza za niego opłaty za wodę i światło, jako że budynek przy Konwaliowej 38 jest podłączony do instalacji znajdującej na sąsiedniej nieruchomości, na której trwa budowa domu jego bratanka.</p> <p> <span class="anon-block">E. S. (1)</span> posiada zadłużenia w bankach i długi alimentacyjne, są prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne. Choruje przewlekle. Przeszedł kilka operacji, nie ma orzeczenia o niepełnosprawności, miał przyznane świadczenie rehabilitacyjne, lecz jego wypłata została zawieszona przez ZUS (<em> <!-- -->dowód: przesłuchanie powoda, k. 977-97; dokumenty z akt sprawy o sygn. I C 464/20: kopia decyzji UP, k. 37; kopia zaświadczenia lekarskiego, k. 38; pismo OPS, k. 25; oświadczenie o stanie majątkowym, k. 26-28</em>).</p> <p>Przedstawiony powyżej stan faktyczny został ustalony na podstawie przywołanych dowodów. Analizując zeznania stron i świadków Sąd dostrzegł występujące między nimi rozbieżności odnośnie dat pewnych wydarzeń, jednakże nie uznał ich za dyskwalifikujące, zważywszy na upływ czasu od zdarzeń relacjonowanych przez przesłuchiwane osoby oraz przedstawienie dowodów z dokumentów (umowy, odpisy ksiąg wieczystych) umożliwiających odtworzenie chronologii wydarzeń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Ważne jest, że pomiędzy stronami w istocie niesporny był fakt, że <span class="anon-block">M. M.</span> aż do 2004 roku nie pracowała zawodowo i nie posiadała własnego majątku przed zawarciem związku małżeńskiego z <span class="anon-block">E. S. (1)</span> oraz że to nie ona finansowała budowę domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Podobnie, pozwana przyznawała, że nie posiadała własnych środków finansowych na zakup nieruchomości w <span class="anon-block">N.</span> i w <span class="anon-block">W.</span> (k.534, 607, 804), twierdząc że ówczesny mąż dokonywał na jej rzecz darowizn (k.249, 654, 900) lub też że środki na zakup nieruchomości w <span class="anon-block">W.</span> otrzymała od <span class="anon-block">M. S.</span>. W tej części zeznania pozwanej Sąd potraktował jednak jako nieudowodnione, jako że nie zostały one potwierdzone przez świadków <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">E. S. (2)</span> ani jakimkolwiek innym dokumentem. Twierdzenia o darowiznach dokonywanych przez powoda na rzecz pozwanej także nie znajdowały oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, jako że i strony i wszyscy zeznający w sprawie świadkowie wiedzieli, że dom przy Konwaliowej budowany był cyt. „dla stron”, tj. iż założeniem było, że obie strony będą w nim zamieszkiwać jako małżonkowie i traktować jako wspólny.</p> <p>Sąd nie podzielił zastrzeżeń stron co do opinii biegłych z zakresu wyceny nieruchomości, jako że opinie obu biegłych zostały sporządzone w sposób rzetelny, były logiczne, spójne i nie zawierały sprzeczności. Biegła <span class="anon-block">A. J.</span> w opinii uzupełniającej w wyczerpujący sposób odniosła się do zastrzeżeń zgłaszanych przez pozwaną w piśmie z 22 lipca 2019 roku, a pozwana argumentów biegłej skutecznie nie zdołała podważyć. Natomiast powód początkowo zaznaczał, że pomimo wielu zastrzeżeń i uwag do opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">J. S.</span>, akceptuje wycenę biegłego (k. 789-790), by finalnie owe zastrzeżenia zgłosić po otrzymaniu odpisu opinii aktualizacyjnej (k. 1019-1020). Sąd potraktował owe zarzuty jako spóźnione, zmierzające do przedłużenia postępowania oraz w oczywisty sposób nieuzasadnione. Z wypowiedzi powoda podczas rozprawy w dniu 18 grudnia 2020 roku wynika, że uwagi do biegłego koncentrują się na nieprawidłowym w ocenie powoda określeniu metrażu wycenianego budynku. Z treści opinii wynika, że biegły nie uwzględnił w powierzchni użytkowej budynku powierzchni poddasza (co, zdaniem powoda, jest błędem), jednakże i z treści opinii i z towarzyszących jej zdjęć z oględzin nieruchomości (k.766-767) wynika również, że poddasze nie jest ukończone, znajduje się w tzw. stanie deweloperskim, tym samym – że brak jest podstaw do traktowania poddasza jako pomieszczeń stanowiących powierzchnię użytkową. Sąd nie miał wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatów szacunkowych przez biegłych sądowych, dlatego też nie widział potrzeby podjęcia dodatkowych czynności poprzez m.in. skorzystanie z zapisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 157)">art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami</a>. Zdaniem Sądu sporządzone przez biegłych sądowych opinie spełniają wymagania określone w przepisach, w tym w/w ustawy, czy też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042072109" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego</a>.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </p> <p>Powództwo <span class="anon-block">E. S. (1)</span> okazało się uzasadnione częściowo.</p> <p>Jako podstawę prawną żądania Sąd przyjął <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410§1 i 2 kc</a>, nie zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225;art. 226;art. 227;art. 228;art. 229;art. 230;art. 231)">art. 224-231 kc.</a> Zagadnienie podstawy prawnej rozliczeń z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków oraz z majątku osobistego małżonka na majątek osobisty drugiego małżonka bywa sporne w doktrynie i orzecznictwie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224)">art. 224 kc</a> – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 231)">art. 231 kc</a> dotyczą rozliczeń nakładów poczynionych przez samoistnego posiadacza rzeczy w przypadku, gdy jej właściciel został wyzuty z posiadania <em> <!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 października 2012 roku II CSK 113/12 i postanowienie Sądu Najwyższego z 23 czerwca 2020 roku IV CSK 725/19), </em>co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż <span class="anon-block">M. M.</span> w okresie budowania i wykańczania budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> mogła z nieruchomości tej swobodnie korzystać, podobnie jak z nieruchomości zlokalizowanej w <span class="anon-block">N.</span>. Podstawą prawną dla roszczeń o rozliczenie nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z nich jest instytucja nienależnego świadczenia (<em> <!-- -->por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2020 roku IV CSK 725/19, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 lutego 2016 roku, sygn. akt I ACa 512/15</em>).</p> <p>W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości świadczy o tym, że majątek osobisty pozwanej został sfinansowany dzięki nakładom z majątku wspólnego (nieruchomość w <span class="anon-block">N.</span>) czy z majątku osobistego <span class="anon-block">E. S. (1)</span> (zabudowana nieruchomość w <span class="anon-block">W.</span>). Odnośnie pierwszej z wymienianych nieruchomości, pozwana przyznawała że na jej zakup nie wydatkowała żadnych „własnych” pieniędzy. Jako że jej nabycie nastąpiło bezpośrednio po ustanowieniu rozdzielności majątkowej pomiędzy stronami, tego samego dnia, przyjąć należy, że środki na zakup nieruchomości pochodziły z pobranego wcześniej przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span> wynagrodzenia za pracę, a więc z majątku wspólnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 31;art. 31 § 2;art. 31 § 2 pkt. 1)">art. 31§2 pkt 1 kro</a>. Odnośnie zakupu nieruchomości w <span class="anon-block">W.</span>, pozwana twierdziła, że co do kwoty 2500zł go sfinansowała ze środków otrzymanych uprzednio od <span class="anon-block">M. S.</span>. Twierdzeniu temu Sąd nie dał wiary, co uzasadniono już wcześniej. Zeznający w sprawie świadkowie, w tym również córki stron, wskazywali, że to <span class="anon-block">E. S. (1)</span> dokonał zapłaty za zakup nieruchomości, a także finansował budowę budynku, jako że jedynie on w owym czasie osiągał dochody. Trzeba zaś zauważyć, że po 17 lutego 1998 roku strony pozostawały w rozdzielności majątkowej i co do zasady dochody osiągane przez powoda stanowiły już jego majątek odrębny. Przekazywanie owych środków na zakup nieruchomości przez żonę czy na budowę i wykończenie budynku na tej nieruchomości musi więc być ujmowane jako nakład z własnego majątku osobistego na majątek osobisty żony. Stanowisko procesowe pozwanej było wysoce niekonsekwentne, jako że twierdziła, że <span class="anon-block">E. S. (1)</span> nie miał możliwości finansowych by sfinansować budowę domu w <span class="anon-block">W.</span>, a jednocześnie w pozwie o rozwód i w toku sprawy o rozwód wskazywała, dochody <span class="anon-block">E. S. (1)</span> oscylują wokół kwoty 15.000zł miesięcznie i że ma on spore możliwości finansowe (<em> <!-- --> kopia pozwu w sprawie o rozwód, k. 5-11, kopia protokołu w sprawie o rozwód, k. 40-48</em>) oraz było niesporne, że przez kilkanaście lat <span class="anon-block">E. S. (1)</span> utrzymywał siebie, pozwaną i dzieci stron. W ocenie Sądu deklarowana oficjalnie w zeznaniach podatkowych wysokość dochodów powoda, nie odzwierciedlała ich faktycznej wysokości. Po drugie - <span class="anon-block">M. M.</span> kwestionowała by to <span class="anon-block">E. S. (1)</span> finansował zakup nieruchomości w <span class="anon-block">W.</span> i budowę domu, a jednocześnie nie potrafiła wskazać skąd pochodziły środki na ten cel. W ocenie Sądu, finalnie za finansującego uznać trzeba <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, mimo iż w trakcie budowy znaczną część wydatków ponosił brat powoda – <span class="anon-block">M. S.</span> i zabezpieczał swoje interesy uzyskując od pozwanej oświadczenie z dnia 1 października 2001 roku. Z zeznań i oświadczeń <span class="anon-block">M. S.</span> wynika bowiem, że powód w całości rozliczył się z nim, i gotówkowo i w naturze, co potwierdzali także inni przesłuchani świadkowie. Bez znaczenia była również okoliczność, że budynek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> został wykonany tzw. metodą gospodarczą, że część materiałów została „zdobyta” po okazyjnych cenach, że powód nie jest w stanie przedstawić potwierdzeń ich zakupu, gdyż wartość nakładów nie musi odpowiadać kwocie faktycznie zainwestowanej, ale wyrażać wartość sfinansowanych prac i ich efektu finalnego w postaci wzniesionego budynku (<em> <!-- --> zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I ACa 233/16 </em>).</p> <p>Sąd nie znalazł podstaw do uznania za prawdziwe twierdzenia <span class="anon-block">M. M.</span>, iż nakłady poczynione przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span> na sfinansowanie zakupu nieruchomości oraz budowę domu zostały dokonane na jej rzecz jako darowizna. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 888;art. 888 § 1)">art. 888§1 kc</a> przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest nieodpłatne przysporzenie korzyści obdarowanemu kosztem majątku darczyńcy. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 1)">art. 890§1 kc</a> oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczona darowizna została spełniona. W rozpoznawanej sprawie niesporne było, że między stronami nie doszło do zawarcia umów czy umowy darowizny w formie aktu notarialnego, powód <span class="anon-block">E. S. (1)</span> przeczył by jego wolą było dokonanie darowizny na rzecz żony, a pozwana nie udowodniła tej okoliczności. Sąd stoi na stanowisku, że zgromadzony materiał dowodowy oraz oświadczenia stron zamieszczone w pismach procesowych uzasadniają wniosek, że strony ustaliły, iż obie nieruchomości zostaną nabyte formalnie jedynie przez pozwaną, natomiast będą traktowane przez nie jako wspólny majątek stron. Strony uznawały i zawarcie umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową i zawieranie umów nabycia nieruchomości wyłącznie przez pozwaną jako metodę ochrony przed roszczeniami potencjalnych wierzycieli powoda, mając zamiar aby majątek ten traktować jako wspólny, mimo iż formalnie należący tylko do pozwanej i mimo iż sfinansowany wyłącznie ze środków powoda.</p> <p>Konkludując, rozpad związku stron i orzeczenie rozwodu spowodowały, że przestała istnieć wymieniona powyżej podstawa świadczeń powoda na rzecz pozwanej, jako że strony nie planowały już dalszego wspólnego życia i wspólnego korzystania z w/w majątku. <span class="anon-block">E. S. (1)</span> stał się więc uprawniony do żądania zwrotu wzbogacenia, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410§2 kc.</a> Sąd uważa, iż w sytuacji, gdy przedmiotem wzbogacenia <span class="anon-block">M. M.</span> jest otrzymanie określonej sumy pieniężnej (przeznaczonej na zakup nieruchomości), zaoszczędzenie sobie koniecznych wydatków (na zakup materiałów budowlanych i sfinansowanie usług budowlanych) i nieodpłatne korzystanie z prac budowlanych wykonywanych przez powoda, roszczenie powoda ogranicza się do żądania zapłaty równowartości wzbogacenia w pieniądzu, jako że niemożliwy stał się jego zwrot w naturze. Sąd popiera także pogląd, że jeśli wzbogacony dokonuje zwrotu wzbogacenia w formie pieniężnej, to wartość wzbogacenia należy ustalić według chwili żądania zwrotu, na datę zamknięcia rozprawy (<em> <!-- -->np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2019 roku I CSK 450/18, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2019 roku V CSK 164/18</em>). Wartość ta w niniejszej sprawie wyraża się w aktualnej wartości zabudowanej nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> i niezabudowanej nieruchomości w <span class="anon-block">N.</span>. Na podstawie opinii biegłych Sąd ustalił, że łączna wartość obu nieruchomości wynosi 681 507zł (tj. nieruchomości w <span class="anon-block">N.</span> 39 016zł i nieruchomości w <span class="anon-block">W.</span> 642 491zł). Równocześnie Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że majątkiem osobistym <span class="anon-block">M. M.</span> nabytym ze środków pochodzących z majątku osobistego <span class="anon-block">E. S. (1)</span> były – wymieniane przez powoda - samochody osobowe marki <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">F. (...)</span>. Dla nabycia określonego składnika majątku konieczna jest wiedza o tym fakcie i wyrażenie woli stania się jego właścicielem, tymczasem pozwana przeczyła by była właścicielką i by korzystała z samochodu marki <span class="anon-block">V.</span>, w aktach sprawy znajduje się odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w <span class="anon-block">W.</span> sygn. IV K 518/14 którym umorzono z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość społeczną czynu postępowanie karne przeciwko <span class="anon-block">E. S. (1)</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> o podrobienie podpisu <span class="anon-block">G. S.</span> na fakturze zakupu tego pojazdu i posłużenie się sfałszowaną fakturą przy rejestracji pojazdu (k.520 i 481). Co do drugiego z pojazdów – powód nie udowodnił swoich twierdzeń, a w aktach sprawy znajduje się dokument im przeczący, czyli umowa darowizny tegoż pojazdu dokonanej przez <span class="anon-block">E. S. (2)</span> na rzecz <span class="anon-block">G. S.</span> (k.541).</p> <p>Jak wyżej wskazano, bezpodstawne wzbogacenie pozwanej wiążące się z nabyciem własności w <span class="anon-block">N.</span> wyraża się w wartości połowy udziału we własności tej nieruchomości, gdyż środki na jej zakup pochodziły z majątku wspólnego stron, w którym co do zasady udziały stron były równe. Co do nieruchomości zlokalizowanej w <span class="anon-block">W.</span>, Sąd domagał się sprecyzowania przez powoda żądania, albowiem początkowo powód wymiennie formułował żądanie zasądzenia na swoją rzecz połowy wartości majątku i zasądzenia kwoty 625 000zł i finalnie powód podtrzymał żądanie zasądzenia kwoty 625 000zł, ujmując iż tyle wynosi wartość połowy majątku nabytego przez pozwaną dzięki jego nakładom finansowym i rzeczowym. Sąd uznał, że żądanie zasądzenia kwoty wyższej niż 340 753,50zł (1/2 aktualnej wartości obu w/w nieruchomości) nie może być uwzględnione, jako sprzeczne z zasadami słuszności i dalej idące powództwo oddalił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc.</a> </p> <p>W orzecznictwie podkreśla się, że zwroty użyte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> oznaczają odesłanie do zasad słuszności, dobrej wiary w sensie obiektywnym, zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera, kładzie się nacisk na moralny wymiar zasad współżycia społecznego, a stwierdzenie nadużycia prawa wymaga skonkretyzowania działań, które pozostają w sprzeczności z normami moralnymi godnymi ochrony i przestrzegania w społeczeństwie (<em> <!-- -->por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt V CKN 1335/00; z dnia 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1095/00; z dnia 7 maja 2003 r., sygn. akt IV CKN 120/01; z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt IV CSK 263/06</em>). Skoro więc strony przez lata były zgodne, iż majątek pozwanej nabyty ze środków przekazanych przez powoda powinien być traktowany jako wspólny, że stanowi on i stanowić będzie zabezpieczenie dla pozwanej i dzieci stron, pozwana godziła się w związku z tym na wieloletnią rezygnację z podejmowania pracy zarobkowej, to sam rozpad związku małżeńskiego stron nie może być równoznaczny z unicestwieniem owych porozumień i skutkować powstaniem po stronie pozwanej powinności zwrotu na rzecz powoda kwot stanowiących równowartość owego majątku. Do zasady tej zdawał się nawiązywać sam powód, przez lata domagając się rozliczenia z byłą małżonką „po połowie”, jednak ostatecznie nie zmodyfikował żądania pozwu po sporządzeniu opinii przez biegłych. Dodatkowo, za oddaleniem powództwa ponad kwotę 340 753,50zł przemawiało to, iż małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód z winy <span class="anon-block">E. S. (1)</span> oraz że w następstwie konfliktu stron pozwana z dziećmi stron była zmuszona opuścić dom przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i od lat wynajmować mieszkanie, a z domu tego korzysta wyłącznie powód.</p> <p>Sąd doszedł do przekonania, że zasadne jest zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 320)">art. 320 kpc</a> i rozłożenie na raty zasądzonego od pozwanej na rzecz powoda świadczenia. Zgodnie z przywołanym przepisem w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Sąd uznał, że spełnienie całego świadczenia w sposób jednorazowy i niezwłoczny byłoby dla <span class="anon-block">M. M.</span> zbyt uciążliwe, zważywszy na to, iż z majątku pozwanej korzysta powód, że majątek ten jest stosunkowo trudny do „upłynnienia” oraz że pozwana osiąga przeciętne dochody z pracy w charakterze nauczyciela. Dla uniknięcia prawdopodobieństwa wszczynania postępowania egzekucyjnego przez <span class="anon-block">E. S. (1)</span>, wiążącego się i ze znacznymi kosztami postępowania i ze sprzedażą egzekucyjną nieruchomości, zazwyczaj poniżej wartości rynkowej, Sąd uznał za celowe rozłożenie zasądzonego na rzecz powoda świadczenia na dwie raty. Sąd ustalił wysokość pierwszej z rat na kwotę 25 753,50zł i stosunkowo krótki termin jej uiszczenia, tak aby realne było pozyskanie owych środków przez pozwaną. Termin płatności drugiej raty ustalony zaś został jako półroczny, tak aby umożliwić pozwanej zaciągnięcie pożyczki czy kredytu hipotecznego lub sprzedaż nieruchomości. Ustalony sposób spełnienia świadczenia nie narusza, w przekonaniu Sądu, interesów powoda, gdyż już otrzymanie pierwszej raty umożliwi powodowi zabezpieczenie swoich potrzeb mieszkaniowych np. poprzez wynajęcie mieszkania, a łączny czas zapłaty rat nie jest długi. Sąd nie znalazł natomiast podstaw, aby uwzględnić wniosek pozwanej i zasądzone świadczenie rozłożyć na więcej rat czy też wydłużyć okres ich spłaty, bowiem nie byłoby to do pogodzenia ze słusznym interesem powoda, a pozwana powinna liczyć się z koniecznością dokonania zapłaty na rzecz byłego męża i zawczasu przygotowywać się do tej operacji.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>, znosząc je pomiędzy stronami. Za takim rozwiązaniem przemawiał fakt, że powód był stroną wygrywającą sprawę w 54%, a pozwana w 46%, koszty zastępstwa procesowego obu stron były tożsame, a uiszczone koszty sądowe – zbliżone co do wysokości.</p> <p>W toku postępowania Skarb Państwa poniósł wydatki związane z opiniami biegłych w łącznej kwocie 2023,33zł (k.785 i 1014), tak więc - zgodnie z wynikiem postępowania - Sąd nakazał pobrać od powoda <span class="anon-block">E. S. (1)</span> kwotę 930zł, stanowiącą równowartość 44% owych wydatków, orzekając na podstawie art. 83 ust.2 w zw. z art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Natomiast na podstawie art. 113 ust. 4 powołanej ustawy Sąd odstąpił od obciążania <span class="anon-block">M. M.</span> obowiązkiem zwrotu wydatków i nieuiszczonymi kosztami sądowymi (tj. nie uiszczoną opłatą sądową od pozwu o zapłatę, jako że <span class="anon-block">E. S. (1)</span> uiścił jedynie kwotę 1000zł jako opłatę od wniosku o podział majątku), mając na względzie ich znaczną wysokość, sytuację majątkową i zarobkową <span class="anon-block">M. M.</span>, a także wysokość zasądzonego od niej na rzecz powoda świadczenia.</p> <p>Powództwo <span class="anon-block">M. M.</span> przeciwko <span class="anon-block">E. S. (1)</span> było w całości zasadne. Jego podstawą prawną był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222§1 k.c.</a>, stanowiący, iż właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Nie było przedmiotem sporu, iż <span class="anon-block">M. M.</span> jest właścicielką zabudowanej nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz że nieruchomość ta znajduje się w wyłącznym posiadaniu <span class="anon-block">E. S. (1)</span>. Pozwany nie kwestionował także i tego, że nie przysługuje mu tytuł prawny uprawniający do korzystania z owej nieruchomości. W czasie istnienia związku małżeńskiego stron uprawnienie takie pozwany mógł wywodzić z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 28(1))">art. 28^{<!-- -->1} k.r.</a>io, jednakże związek małżeński stron został prawomocnie rozwiązany przez rozwód z dniem 27 czerwca 2018 roku, a <span class="anon-block">M. M.</span> niejako dodatkowo – na wypadek przyjęcia, że po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o rozwód doszło do konkludentnego zawarcia umowy użyczenia - oświadczyła pozwanemu swą wolę wypowiedzenia umowy użyczenia nieruchomości i domagała się jej opuszczenia i wydania, która to czynność znajduje podstawę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 365(1))">art. 365^{<!-- -->1} k.c.</a> </p> <p>Sąd zauważa, że <span class="anon-block">E. S. (1)</span> w toku postępowania zdawał się prezentować pogląd, że może korzystać ze spornej nieruchomości do czasu zapłaty przez <span class="anon-block">M. M.</span> na jego rzecz należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Pozwany, mimo iż był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie powołał wprost zarzutu zatrzymania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 461)">art. 461 k.c.</a>, choć zawarł go w piśmie do powódki z dnia 20 września 2018 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie do opuszczenia nieruchomości. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 461;art. 461 § 1)">art. 461§1 k.c.</a> zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów na rzecz oraz roszczeń o naprawienie szkody przez rzecz wyrządzonej. Trzeba jednak podkreślić, że możliwość powołania się na prawo zatrzymania powstaje po stronie osoby dokonującej nakładów na cudzą rzecz, rozumianych jako nakłady z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226)">art. 226 kc</a> (<em> <!-- -->zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 354/2000, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2004 roku sygn. V CK 329/03</em>). Pozwanemu nie przysługuje zaś wobec <span class="anon-block">M. M.</span> roszczenie o zwrot nakładów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226)">art. 226 kc</a>, a roszczenie o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, które nie uzasadnia powstania prawa zatrzymania.</p> <p>Tak argumentując, Sąd nakazał <span class="anon-block">E. S. (1)</span> opuszczenie i wydanie <span class="anon-block">M. M.</span> zabudowanej nieruchomości gruntowej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, orzekając jak w punkcie VI sentencji wyroku.</p> <p>Sąd nie znalazł podstaw do uwzględniania wniosku <span class="anon-block">E. S. (1)</span> o odroczenie terminu wydania nieruchomości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 320)">art. 320 kpc</a> i oddalił ów wniosek w punkcie VII sentencji wyroku. Sąd stwierdził, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, konieczne do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 320)">art. 320 kpc</a>. <span class="anon-block">E. S. (1)</span> od ponad dwóch lat zajmuje nieruchomość przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> bez tytułu prawnego, przy znanym mu sprzeciwie <span class="anon-block">M. M.</span>. Pozwany powinien był liczyć się z powinnością wydania nieruchomości i miał zagwarantowane wystarczająco dużo czasu do zapewnienia sobie innego miejsca zamieszkania. Nie można także zgodzić się z powodem, że z uwagi na stan zdrowia i status osoby bezrobotnej powinien mieć zagwarantowaną możliwość dalszego korzystania ze spornej nieruchomości. Pozwany nie udowodnił by był osobą niezdolną do pracy, a wcześniejsze doświadczenia zawodowe pozwanego wskazują raczej, że jest on osobą ponadprzeciętnie przedsiębiorczą. Po drugie – pozwany ma możliwość skorzystania z pomocy członków swej licznej rodziny, którzy od lat udzielali i udzielają mu wsparcia. Po trzecie, już otrzymanie od <span class="anon-block">M. M.</span> pierwszej raty zasądzonego na rzecz <span class="anon-block">E. S. (1)</span> świadczenia powinno umożliwić pozwanemu sfinansowanie sobie wynajmu mieszkania. Zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 320)">art. 320 kpc</a> byłoby rażąco krzywdzące dla powódki, która od kilku lat nie może korzystać z własnej nieruchomości i ponosi koszty związane z wynajęciem dla siebie mieszkania, a być może z wynajmu lub sprzedaży spornej nieruchomości zapewni sobie środki na realizację roszczenia <span class="anon-block">E. S. (1)</span> o zapłatę.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98§1 i 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a>, zasądzając na rzecz powódki – jako strony wygrywającej sprawę – poniesione koszty procesu, tj. uiszczoną opłatę sądową od pozwu w kwocie 200zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1800zł i uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17zł.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>