I Ca 390/20

Common courts2020-12-23

Case number

I Ca 390/20

Judgment date

2020-12-23

Type

DECISION

Judges

Agnieszka KluczyńskaAlicja Wiśniewska (PRESIDING_JUDGE)Cezary Olszewski

Judgment text

Sygn. akt: I.Ca.390/20 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 23 grudnia 2020 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="430"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSO Alicja Wiśniewska (spr.) </td> </tr> <tr> <td> Sędziowie: </td> <td> SSO Agnieszka Kluczyńska SSO Cezary Olszewski </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2020 roku w Suwałkach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Prokuratury Rejonowej w Olecku z udziałem T. A. (1) o wpis do księgi wieczystej ze skargi T. A. (1) na dokonany w dniu 15 lipca 2020 roku przez referendarza sądowego w dziale IV księgi wieczystej KW (...) wpis hipoteki przymusowej w wysokości 114.700 zł na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w Olecku tytułem zabezpieczenia grożących T. A. (1) środków kompensacyjnych, środka karnego i kosztów postępowania sądowego związanego z prowadzonym w sprawie PR (...) śledztwem o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190 a;art. 190 a § 1)">art. 190a § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a>  na skutek apelacji uczestnika postępowania T. A. (1) od postanowienia Sądu Rejonowego w Olecku IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 18 września 2020 r., Dz. Kw. (...), dot. Dz. Kw. (...), dot. KW (...) postanawia: oddalić apelację. SSO Agnieszka Kluczyńska SSO Alicja Wiśniewska SSO Cezary Olszewski Sygn. akt: I.Ca.390/20 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Postanowieniem z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt: Dz.Kw.(...) (dot. Dz.Kw.(...)) dot. Kw. (...), Sąd Rejonowy w Olecku IV Wydział Ksiąg Wieczystych, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 518(1);art. 518(1) § 3)">art. 518 ( 1) § 3 k.p.c.</a>, utrzymał w mocy dokonany w dniu 15 lipca 2020 roku przez referendarza sądowego w dziale IV księgi wieczystej Kw. (...) wpis hipoteki przymusowej w wysokości 114.700 zł na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w Olecku tytułem zabezpieczenia grożących T. A. (1) środków kompensacyjnych, środka karnego i kosztów postępowania sądowego związanego z prowadzonym w sprawie PR (...) śledztwem o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190 a;art. 190 a § 1)">art. 190a § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a>. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 10 lipca 2020 r. do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Olecku z Prokuratury Rejonowej w Olecku wpłynął wniosek o wpis w dziale IV księgi wieczystej Kw. (...) hipoteki przymusowej w wysokości 114.700,00 zł na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratury Rejonowej w Olecku tytułem zabezpieczenia grożących T. A. (1) środków kompensacyjnych, środka karnego i kosztów postępowania sądowego związanego z prowadzony w sprawie PR (...) śledztwem o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190 a;art. 190 a § 1)">art. 190a § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> Do wniosku dołączono postanowienie Prokuratora Rejonowego w Olecku z dnia 09 lipca 2020 r., w sprawie PR (...), w przedmiocie ustanowienia zabezpieczenia majątkowego w postaci hipoteki przymusowej, stanowiące podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej. W dniu 15 lipca 2020 r. referendarz sądowy dokonał przedmiotowego wpisu w dziale IV księgi wieczystej Kw. OLI (...). Odpis zawiadomienia o dokonaniu wpisu skarżący otrzymał w dniu 20 lipca 2020 r. i w terminie, w dniu 27 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę na orzeczenie referendarza (wpis). Skarżący podniósł, że nie zgadza się z dokonanym wpisem hipoteki przymusowej, wskazując, że czuje się niewinny popełnienia zarzucanych mu czynów, a zasada domniemania niewinności winna skutkować odstąpieniem przez prokuratora od jego zdaniem zbyt pośpiesznego i bezpodstawnego zabezpieczania egzekucji ewentualnych środków kompensacyjnych, środka karnego i kosztów postępowania sądowego na jego mieniu. Skarżący podniósł ponadto, że w jego ocenie wartość jego mieszkania nie przekracza kwoty 110.000,00 zł, gdyż mieszkanie jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu, w związku z czym prokurator przyjmując jego wartość na podstawie wysokości kredytu z odsetkami zawyżył znacznie jego wartość. W dziale II księgi wieczystej Kw. (...) ujawnione jest prawo własności nieruchomości T. A. (1). W dziale III w/w księgi wieczystej nie jest ujawnione ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, świadczy o tym, że nie istniały przeszkody do dokonania wpisu hipoteki na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Podnoszona przez skarżącego zasada domniemania niewinności samoistnie nie powoduje powstania przeszkody do dokonania wpisu hipoteki przymusowej. Przytaczając treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110;art. 110 pkt. 2)">art. 110 pkt. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110(1))">art. 110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, Sąd Rejonowy podniósł, iż wniosek i dołączone do niego postanowienie Prokuratora Rejonowego w Olecku z dnia 09 lipca 2020 r., PR (...), w przedmiocie ustanowienia zabezpieczenia majątkowego w postaci hipoteki przymusowej w wysokości 114.700 zł na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratury Rejonowej w Olecku tytułem zabezpieczenia grożących T. A. (2) środków kompensacyjnych, środka karnego i kosztów postępowania sądowego związanego z prowadzony w sprawie PR (...) śledztwem o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190 a;art. 190 a § 1)">art. 190a § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a>, w jego ocenie były kompletne i stanowiły wystarczającą podstawę wpisu hipoteki przymusowej, w związku z czym wpis dokonany przez referendarza sądowego jest prawidłowy. Marginalnie Sąd I instancji podkreślił, iż gdyby rozstrzygnięcie w sprawie PR (...) Prokuratury Rejonowej w Olecku, na etapie śledztwa lub postępowania przed Sądem było dla skarżącego korzystne przedmiotowa hipoteka przymusowa niewątpliwie zostanie wykreślona. Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik postępowania T. A. (1), zaskarżając je w całości i wskazując, iż zarówno przedmiotowy wpis hipoteki przymusowej w wysokości 114.700 zł dokonany przez referendarza sądowego w dziale IV księgi wieczystej Kw. (...) na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w Olecku, jak też postanowienie Zastępcy Prokuratora Rejonowego w Olecku z dnia 09 lipca 2020 roku, sygn. akt: PR (...), w przedmiocie ustanowienia zabezpieczenia majątkowego w postaci hipoteki przymusowej są bezpodstawne i bezprawne. W ocenie skarżącego, przedstawiciel Prokuratury Rejonowej w Olecku nie podjął czynności mających na celu ustalenie prawidłowej wartości obciążonego przedmiotową hipoteką mieszkania, stanowiącego jego własność, oznaczonego nr (...), znajdującego się w budynku nr (...) położonym przy ul. (...) w O., pow. (...), woj. (...)- (...), o pow. 59,28 m ( 2), a oparł się w tej kwestii jedynie na wysokości hipoteki umownej wpisanej w niniejszej księdze wieczystej na rzecz wierzyciela hipotecznego (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W.. Natomiast, zdaniem uczestnika postępowania, ujawniona kwota hipoteki umownej jest w podwójnej wysokości, zawierającej odsetki ustalone na okres 30 lat. Zatem, w jego ocenie, w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110(1))">art. 110 ( 1) ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> dokonano „nadzabezpieczenia”, gdyż saldo kredytu hipotecznego dotyczącego kredytu o numerze DK/KR-H. (...)/ (...) na dzień 10 września 2020 roku wynosi 112.278,26 zł, a suma hipoteki przymusowej ustanowionej tytułem zabezpieczenia w wysokości 114.700 zł przekracza aktualne saldo jego kredytu hipotecznego, a więc wbrew regule z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110(1))">art. 110 ( 1) ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>  . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626 8 § 2 k.p.c.</a> rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W rozumieniu cytowanego przepisu badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu; badanie formy polega na sprawdzeniu, czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym; badanie treści księgi wieczystej odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej i do ustalenia, czy prawo, którego wniosek dotyczy, wywodzi się z prawa poprzednika. Za zasadną należy przyjąć tezę, że do kognicji sądu wieczystoksięgowego należy także badanie ogólnych przesłanek rozstrzygnięcia: właściwości miejscowej, wymagań formalnych wniosku, zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych wnioskodawcy, prawidłowości jego zastępstwa przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika i legitymacji do złożenia wniosku. Powyższy przepis statuuje zasadę dokonywania wpisów w księdze wieczystej tylko na wniosek i w jego granicach. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że obowiązek badania treści wniosku i dokumentów mieści w sobie również ocenę, czy czynność materialnoprawna stanowiąca podstawę wpisu uzasadnia powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa, które ma być wpisane do księgi wieczystej lub z niej wykreślone ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 462/11, Legalis nr 532411, z dnia 05 kwietnia 2017 r., II CSK 546/16, Legalis nr 1657565). Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110;art. 110 pkt. 2)">art. 110 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> wynika, że hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym. Ścisłe określenie kognicji sądu wieczystoksięgowego we wskazanym wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626 8 § 2 k.p.c.</a> powoduje, że sąd ten jest uprawniony do badania tego dokumentu wyłącznie pod względem jego formy i treści, a zwłaszcza w kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.p.k.</a>, który wskazuje na elementy formalnoprawne, które powinno zawierać takie postanowienie. Jest to oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie; data wydania postanowienia; wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy; rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej; uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania. Przedłożony przez wnioskodawcę urzędowo poświadczony odpis postanowienia z dnia 09 lipca 2020 r., stanowiącego podstawę zaskarżonego wpisu do księgi wieczystej, zawiera wszystkie elementy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.p.k.</a>, a ponadto posiada odpowiednio potwierdzoną wykonalność. Podnoszone w przedmiotowej apelacji przez skarżącego zarzuty, dotyczące nieustalenia przez Prokuratora wartości lokalu mieszkalnego, na którym ustanowiono zabezpieczenie majątkowe w postaci wpisu hipoteki przymusowej, z uwzględnieniem nadto obciążenia przedmiotowego mieszkania hipoteką umowną oraz aktualnego salda kredytu hipotecznego obciążającego uczestnika postępowania, stanowią  de facto zarzuty kierowane do samego postanowienia Zastępcy Prokuratora Rejonowego w Olecku z dnia 09 lipca 2020 roku, sygn. akt: PR (...) (...), które mogłyby zostać sformułowane w ewentualnym zażaleniu T. A. (1) wywiedzionym na to postanowienie, nie podlegają zaś badaniu i tym bardziej uwzględnieniu na obecnym etapie postępowania wieczystoksięgowego. Jak wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110(1))">art. 110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> zabezpieczenie nie może być nieograniczone i wymaga ustalenia sumy hipoteki. Przewidziane w tym przepisie określenie „suma nie wyższa niż wynikająca z treści dokumentu stanowiącego podstawę wpisu” odnosi się również do postanowienia prokuratora (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110;art. 110 pkt. 2)">art. 110 pkt 2</a> u.k.w.h.). Przedmiotowe postanowienie Zastępcy Prokuratora spełnia także powyższy wymóg, gdyż w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110 pkt. 2)">pkt 2</a> jednoznacznie określono wysokość sumy hipoteki przymusowej, która miała obciążyć nieruchomość uczestnika postępowania, poprzez wskazanie kwoty 114.700 zł. W tym kontekście nie sposób podzielić nadto zarzutów skarżącego dotyczących dokonania na jego nieruchomości, na skutek uwzględnienia wniosku Prokuratury Rejonowej w Olecku przez referendarza sądowego i wpisania w dziale IV księgi wieczystej KW (...) hipoteki przymusowej, „nadzabezpieczenia”. Pojęcie nadmierności zabezpieczenia, o którym mowa w art. 68 ust. 2 u.k.w.h., nie zostało zdefiniowane, a zatem należy poprzez analizę konkretnego stanu faktycznego stwierdzić każdorazowo, czy chodzi o rażącą dysproporcję między wielkością obciążenia, a wartością zabezpieczonej wierzytelności ( por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2010 r., II CSK 218/10, Legalis nr 276045). Przy tej ocenie należy posiłkować się treścią art. 110 1 u.k.w.h., który wskazuje na sumę hipoteki (nowej) przymusowej nie wyższej niż 150% zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami ubocznymi. Zatem jeżeli wierzyciel posiada dokument stanowiący podstawę wpisu hipoteki przymusowej, w którym została określona jej wysokość, nie może żądać wpisu hipoteki na sumę wyższą niż wynikająca z tego dokumentu. Zgodnie z treścią postanowienia Zastępcy Prokuratora Rejonowego w Olecku z dnia 09 lipca 2020 roku, sygn. akt: PR (...), na wartość wierzytelności w łącznej kwocie 114.700 zł składały się: środki kompensacyjne w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia albo nawiązki na rzecz pokrzywdzonej w wysokości do 109.700 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1;art. 46 § 2)">art. 46 § 1 i 2 k.k.</a>), środek karny w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do wysokości 5.000 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 43 a;art. 43 a § 2)">art. 43a § 2 k.k.</a>) oraz koszty postępowania sądowego, w tym wydatki i opłata (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a>) i do takiej też wysokości hipoteką przymusową obciążono lokal mieszkalny stanowiący własność uczestnika postępowania T. A. (1), a więc 100% wartości wierzytelności. W tej sytuacji nie jest to zabezpieczenie rażąco nadmierne i z całą pewnością nie może zostać uznane za „nadzabezpieczenie”, w szczególności, że jak wskazano wyżej, ustawodawca w art. 110 1 u.k.w.h. za właściwe uznał zabezpieczenie hipoteczne (przymusowe) nie wyższe niż 150% zabezpieczonej wierzytelności z roszczeniami o świadczenia uboczne. Należy zatem zgodzić się z konkluzją referendarza sądowego, a następnie Sądu Rejonowego, iż zabezpieczenie hipoteczne przymusowe ustanowione do poziomu 100% wartości wierzytelności jest prawidłowe, zasadne i usprawiedliwione. Oceny takiej nie zmieniają także podnoszone przez skarżącego argumenty wskazujące na ustanowienie na jego nieruchomości hipoteki umownej, co w jego ocenie, uniemożliwia dokonania niniejszego wpisu hipoteki przymusowej na wniosek Prokuratury Rejonowej w Olecku. W tym miejscu należy podkreślić, iż hipoteka umowna, w przeciwieństwie do przymusowej, jest hipoteką dobrowolną, powstającą na skutek złożenia przez właściciela danej nieruchomości dobrowolnego oświadczenia woli o jej ustanowieniu, m.in. tak jak na gruncie przedmiotowej sprawy w celu zabezpieczenia spłaty kredytu hipotecznego. Zatem takie dobrowolne działanie uczestnika postępowania T. A. (1) nie może ograniczać możliwości ustanowienia na jego majątku zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej, której podstawą jest zawsze decyzja uprawnionego do tego organu – w tym postanowienie prokuratora lub sądu o udzieleniu zabezpieczenia. Natomiast suma, o której mowa w art. 110 1 ustawy o księgach wieczystych odnosi się do kwoty ustanowionej hipoteki przymusowej, która w żądaniu wierzyciela nie powinna być określona na sumę wyższą niż kwota wierzytelności wynikająca z dokumentu stanowiącego podstawę jego wpisu, zaś gdy w dokumencie tym nie określono wysokości sumy hipoteki przymusowej, wpisana w księdze wieczystej hipoteka przymusowa nie może przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki. Omawiane określenie nie odnosi się zaś, wbrew stanowisku skarżącego, do sumy wszystkich hipotek wpisanych w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości lub do sumy wartości tejże nieruchomości. W przedmiotowej sprawie wierzytelność zabezpieczona na wniosek Prokuratury Rejonowej w Olecku została określona wprost na kwotę 114.700 zł i w tożsamej wysokości ustalono sumę hipoteki przymusowej ją zabezpieczającą. Tym samym Sąd Okręgowy uznał zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego za odpowiadające prawu, zaś zarzuty naruszenia art. 68 ust. 2 u.k.w.h. i art. 110 1 u.k.w.h za nietrafne, w związku z czym apelacja uczestnika postępowania T. A. (1), jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>. SSO Agnieszka Kluczyńska SSO Alicja Wiśniewska SSO Cezary Olszewski </div>