I FZ 354/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 172/08, w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 7 grudnia 2007 r., nr (...), (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 172/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił T. K. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podkreślił, że twierdzenia skarżącego były niekonsekwentne, nielogiczne i niewiarygodne co sprowadzało się do niewykazania przez stronę niemożności poniesienia kosztów postępowania w zakresie częściowym. Skarżący bowiem podał, że wraz z małżonką nie posiadają żadnego majątku, środków finansowych ani przedmiotów wartościowych. Nie wskazał jednak żadnych dodatkowych informacji pozwalających wyjaśnić nietypową sytuację, w której małżonkowie nie osiągający jakichkolwiek dochodów wydają miesięcznie na utrzymanie swoje i swoich dzieci 3.000 zł. Dodatkowo skarżący twierdził, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a z drugiej strony działalność prowadzi, skoro zatrudnił osobę fizyczną za wynagrodzeniem. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że wykonał wszelkie polecenia Sądu i wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie dokonać wpisu sądowego. Stwierdził, że przed sądem toczy się kilkadziesiąt spraw, których łączny koszt poniesiony do tej pory to suma bliska 10.000 zł, w tym 4.300 zł to koszty sporządzenia wyroków z uzasadnieniem. Suma ta została w przeciągu 4 lat wygospodarowana ze środków otrzymywanych od ojca i teściów. Skarżący wskazał ponadto, że po wyjściu z aresztu nie może znaleźć pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej - P.p.s.a.) sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przyjmuje się, że gdy fakty, które strona podała we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o sytuacji majątkowej strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. W tym stanie stwierdzić należy, że argumentacja zażalenia nie podważa skutecznie oceny dokonanej w rozstrzygnięciu Sądu I instancji. Przede wszystkim, za prawidłową należy uznać ocenę WSA co do wiarygodności twierdzeń wnioskującego. Skarżący bowiem wskazał, że mimo, iż nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów, oraz zarówno on jak i jego żona nie uzyskują żadnego dochodu, to jednak na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę ok. 3.000 zł. Wprawdzie wnioskujący podniósł, że środki na utrzymanie otrzymuje od ojca i teściów jednakże nie podał jakie konkretnie kwoty otrzymuje od tych osób, jak również nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od tych osób otrzymuje. Skarżący mógł tę sytuację wyjaśnić w zażaleniu jednak uznał, że fakt ten nie ma znaczenia. W tym miejscu należy przypomnieć, że użycie w przytoczonym wyżej przepisie, tj. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. W przypadku więc gdy zachodzą poważne wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Nie wolno tutaj zapominać o pozostałych twierdzeniach skarżącego uznanych przez Sąd I instancji za niewiarygodne czy nielogiczne. Zatrudnienie przez skarżącego osoby fizycznej za wynagrodzeniem, do takich się zalicza. Również w zażaleniu skarżący nie wskazał z jakich środków finansowych wypłaca wynagrodzenie swojemu pracownikowi. Co prawda żalący podniósł, że wydatki, w tym na koszty sądowe w innych sprawach, ponosi ograniczając wydatki domowe a źródła na ten cel uzyskuje od pomocy rodziny, należy jednak i tutaj zaznaczyć, że skarżący nie przedstawił żadnych informacji, czy też dokumentów co do częstotliwości, czy też wysokości środków uzyskiwanych w ten sposób. Sąd I instancji nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że do wyłącznej oceny sądu należy uznanie czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia stosowne przesłanki. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej dokumentacji, bądź też przedstawiła dane niepełne bądź ze sobą sprzeczne, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.