IV SO/Wr 17/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 5 marca 2022 r. E. M. (dalej: strona, wnioskodawca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 10 grudnia 2021 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Do wniosku załączono datowaną na dzień 10 grudnia 2021 r. skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 5 lutego 2020 r. do 1 marca 2020 r. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu wniósł o jego odrzucenie. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga strony na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 5 lutego 2020 r. do 1 marca 2020 r. została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 835/22 i odrzucona - jako niedopuszczalna - postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 14 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 u.p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 u.p.p.s.a., w razie niezastosowania się do tych obowiązków, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie grzywny jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, zatem zgodnie z art. 64 § 3 u.p.p.s.a., należy stosować do niego odpowiednio przepisy o skardze. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, merytoryczne rozpoznanie skargi (wniosku) poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Na gruncie problematyki niedopuszczalności skargi zarysowały się dwie linie orzecznicze. W ocenie sądów podzielających pierwszy pogląd, niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 u.p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 u.p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14; z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 333/16, czy z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; dostępne - podobnie jak wszystkie pozostałe orzeczenia przywołane w tym uzasadnieniu - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Natomiast pogląd przeciwny wychodzi z założenia, że w przypadku złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 u.p.p.s.a., należy odróżnić etap orzekania przez sąd co do dopuszczalności samej skargi od orzekania w przedmiocie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Nawet uzasadnione przekonanie organu, że skarga jest niedopuszczalna, bo sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, nie zwalnia tego organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Tego rodzaju wadliwość nie może być eliminowana w drodze nieprzekazania skargi i akt sprawy, ponieważ organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, nie jest właściwy do dokonania oceny w przedmiocie dopuszczalności wniesionej skargi (por. postanowienia NSA: z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt I OZ 520/20; z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, czy z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I OZ 748/13). W ocenie Sądu należy podzielić pogląd pierwszy, w myśl którego niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny wówczas, gdy skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przy czym podkreślić trzeba, że wykładnia art. 55 § 1 u.p.p.s.a. winna nastąpić z poszanowaniem uprawnień procesowych skarżącego i z uwzględnieniem ratio legis tego przepisu. Z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 wynika, że nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 u.p.p.s.a., wiąże się z funkcją represyjną (możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki) oraz pełni funkcję prewencyjną (służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy). W związku z powyższym, odrzucenie wniosku z art. 55 § 1 u.p.p.s.a. możliwe jest tylko wówczas, gdy nie doprowadzi to do naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy sądowej. Z tego względu jakiekolwiek wątpliwości co do dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego powinny przemawiać za koniecznością wymierzenia organowi grzywny oraz oceną tejże skargi na podstawie przekazanych przez organ akt sprawy. Z drugiej strony względy ekonomiki procesowej przemawiają za odrzuceniem wniosku o wymierzenie grzywny wówczas, gdy w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia grzywny możliwa jest jednoznaczna i kategoryczna ocena, iż skarga, której przekazania domaga się wnioskodawca, podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Reasumując, wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 u.p.p.s.a. podlega odrzuceniu wówczas, gdy brak właściwości sądu administracyjnego jest oczywisty. Jeśli w okolicznościach danej sprawy ocena kognicji sądu administracyjnego wymaga analizy akt sprawy, to wówczas sąd winien zastosować art. 55 § 1 u.p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniesiona przez stronę skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 5 lutego 2020 r. do 1 marca 2020 r. jest niedopuszczalna z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do rozpatrywania tego rodzaju spraw. W konsekwencji przedmiotowa skarga została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 835/22. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a., odrzucił wniosek strony o wymierzenie grzywny, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.