II SA/Sz 542/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z [...] lutego 2022 r. Prezydent Miasta S. odmówił M. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że wyliczona wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł, czyli mniej niż 0.5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji. Od powyższej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ odwoławczy, decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 z późn. zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie: jednoosobowym - 40% zaś wieloosobowym - 30%, przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W myśl zaś art. 6 ust. 10 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11,70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Jak ustaliły organy administracji, w badanej sprawie wydatki gospodarstwa na lokal wyniosły w sumie [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wynoszą [...] zł (15% miesięcznego dochodu, czyli 15% z [...] zł). W tej sytuacji wnioskodawcy przysługiwałby dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Zgodnie jednak z art. 7 ust. 6 ustawy, dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 0,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wynosiło w dniu wydania decyzji 5.662,53 zł, zaś 0,5% tej kwoty wynosi 28,31 zł. Zatem w świetle powyższego przepisu nie można przyznać stronie dodatku mieszkaniowego, gdyż jego kwota byłaby niższa niż dopuszczalna, wynosząca 28,31 zł. Odnosząc się do innych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego. Pismem z [...] maja 2022 r. M. S. wystąpił ze skargą na powyższą decyzję oświadczając, iż ustawa o dodatkach mieszkaniowych "jest knotem" bowiem nie dotyczy ona tych, których dochód jest poniżej 2265,01 zł a metraż poniżej 35 m2. W realnym świecie dodatek może otrzymać jedynie kilka procent obywateli. Natomiast wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę na decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ wszystkich koniecznych ustaleń i nie rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy nie rozpoznały sprawy w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Dokonana ocena jest niepełna i niewystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia, a stanowisko organów, co do zaistnienia podstaw odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uznać należy za co najmniej przedwczesne z uwagi na brak ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla przyznania dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji organy naruszyły przepisy proceduralne w istotnym stopniu, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności, w ocenie pełnomocnika skarżącego, uzasadnienia obu kontrolowanych decyzji nie spełniają wymogów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie wskazały na podstawie jakich konkretnie dowodów ustalono wysokość dochodu skarżącego oraz wysokość wydatków gospodarstwa. Nie wyjaśniły również w jaki sposób wyliczony został ryczałt za brak centralnego ogrzewania czy ryczałt za brak ciepłej wody. Ponadto z uzasadnień nie wynika czy w pozostałym zakresie organy dokonywały jakichkolwiek innych ustaleń, co do okoliczności uprawniających do przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy nie wyjaśniły, czy skarżący spełnia kryterium podmiotowe związane z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, określone w art. 2 ust. 1 ustawy tj. jaki posiada tytuł prawny do lokalu, jak również nie wyjaśniły kwestii spełnienia kryterium odpowiedniej wielkość lokalu mieszkalnego określonej w art. 5 ust. 5 ustawy. Nadto, nie wiadomo skąd wzięto wysokość kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej i dlaczego taką właśnie kwotę przyjęto przy obliczeniach. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na to, iż wyliczona wysokość przedmiotowego dodatku była niższa niż 0,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości: 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Organy potwierdziły spełnienie przez skarżącego pozytywnych przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia. Natomiast podstawą odmownej decyzji było ustalenie, na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów i po zastosowaniu wyraźnie określonych przez prawodawcę zasad, iż wypłacie podlegałaby kwota w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu poczynione przez organy administracji ustalenia oraz wyliczenia, szczegółowo przedstawione w załączeniu do decyzji, były wystarczające dla określenia opisanej wyżej kwoty dodatku mieszkaniowego. Powyższe nie było zresztą kwestionowane przez samego skarżącego, który wadliwości skarżonych rozstrzygnięć upatruje nie w obliczeniach organów, lecz w określonych w ustawie zasadach. Jak wywodził ich następstwem jest to, że oczekiwane świadczenie przysługuje jedynie nielicznym osobom ponoszącym wydatki mieszkaniowe. W tym zakresie trafne jest jednak stanowisko organu odwoławczego który wyjaśnił, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i pominięcia lub uwzględniania innych kryteriów niż te, które wskazane zostały w ustawie. W konsekwencji organy administracji prawidłowo dopatrzyły się zaistnienia w badanej sprawie negatywnej przesłanki uniemożlwiającej przyznanie dodatku w wyliczonej wysokości. Zasadnie stwierdzono bowiem, iż należna skarżącemu kwota byłaby niższa niż 0,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji. W takim zaś przypadku, zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 7 ust. 6 ustawy, dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się. Natomiast co do zarzutu niewskazania przez organy sposobu ustalenia kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej warto dostrzec, iż jak wynika wprost z art. 3 ust. 2 ustawy, przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621). Stąd, skoro organy ustaliły przedmiotową kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na 5.662,53 zł, zarzut niewskazania sposobu ustalenia w jaki sposób ją ustalono nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.