II GZ 444/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SO/Wa 5/18 w zakresie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sprawie z wniosku M. K. w przedmiocie wymierzenia Polskiemu Związkowi Inżynierów i Techników Budownictwa grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie z wniosku M. K. o wymierzenie Polskiemu Związkowi Inżynierów i Techników Budownictwa grzywny, wymierzył wymienionemu organowi grzywnę w wysokości 100 złotych. W motywach uzasadnienia Sąd I podał, że podstawą wniosku skarżącego było niezastosowanie się przez PZIiTB do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) i nieprzekazanie do Sądu skargi strony w przedmiocie zarzucanej bezczynności PZIiTB. W wyniku wezwania strony do sprecyzowania wywiedzionej skargi, czy była to skarga na bezczynność organu w rozpoznawaniu wniosku o nadanie uprawnień zawodowych (wydania legitymacji), czy też tylko pismo informacyjne, storna sprecyzowała, że 7 czerwca 2017 r., złożyła do Sądu dwie skargi, w tym na brak udzielenia stronie odpowiedzi na pytanie przesłane w formie elektronicznej z 15 listopada 2016 r., czy Główna Komisja Rewizyjna PZIiTB sprawdziła prawidłowość wystawienia legitymacji innych siedemnastu osób, którym nadano identyczny tytuł jak stronie, czy tylko legitymacja strony została błędnie wystawiona. W związku z powyższymi wyjaśnieniami Strony, pismem z 13 lipca 2017 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z 12 lipca 2017 r., Sąd przesłał do PZIiTB pismo strony z 7 czerwca 2017 r. w przedmiocie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku, informując PZIiTB, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem sprawy, a tym samym skargi oraz inne pisma procesowe strony złożone bezpośrednio do sądu przesyłane są organowi. Na pismo Sądu PZIiTB nie odpowiedział, natomiast strona w piśmie z 16 grudnia 2017 r. przypomniała o skardze na bezczynność PZIiTB. Wobec tego Sąd pismem z 21 grudnia 2017 r., poinformował stronę o nieprzesłaniu przez organ do Sądu odpowiedzi na skargę z 7 czerwca 2017 r., w przedmiocie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku oraz o treści art. 55 § 1 p.p.s.a. Strona w odpowiedzi, pismem z 12 stycznia 2018 r., wystąpiła o wymierzenie PZIiTB, grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. PZIiTB odniósł się do powyższego wniosku strony stwierdzając, że wniosek jest całkowicie niezasadny w szczególności z uwagi na fakt, że PZIiTB jest błędnie traktowany przez Sąd jako organ administracji. PZIiTB powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1007/16, z 29 września 2016 r. Sąd I instancji, uwzględniając wniosek i przywołując regulacje z art. 54 § 1 i 2, 55 § 1 oraz 154 § 6 p.p.s.a., określając wysokość grzywny wziął pod uwagę, że nieprzekazanie do Sądu przez PZIiTB skargi, przesłanej PZIiTB przez Sąd przy piśmie z 13 lipca 2017 r., wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie wynikało z celowego działania PZIiTB lecz z niezrozumienia pisma Sądu z 13 lipca 2017 r. oraz samej skargi z 7 czerwca 2017 r. Potwierdzało to wyjaśnienia PZIiTB zawarte w odpowiedzi na wezwanie Sądu do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd podkreślił, że dopiero po przekazaniu do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd będzie mógł ocenić, czy skarga spełnia wymogi formalne, czy w sprawie został wyczerpany tryb administracyjny i czy zasadne jest nadanie dalszego biegu skardze. Z tych względów Sąd I instancji uznał, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia przez PZIiTB obowiązku przekazania skargi, a jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. M. K. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji niezgadzając się z wysokością wymierzonej Polskiemu Związkowi Inżynierów i Techników Budownictwa grzywny, która w ocenie skarżącego nie odniosła skutku w sprawie, albowiem skarżący nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek, a organ PZIiTB mógł to działanie wykonać równolegle w trakcie niniejszego postępowania unikając grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, a więc nieprzekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Na kanwie tego przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, że grzywna o której mowa w powołanym art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przyjmuje się również, że to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skarg sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Może mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny (por. postanowienia NSA z dnia: 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14). Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w aspekcie analizy pism procesowych skarżącego oraz Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, za zasadne uznać należy wymierzenie przez Sąd I instancji grzywny wymienionemu Związkowi, albowiem co do istoty podmiot ten uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zaistniała zatem podstawa do żądania przez stronę wymierzenia grzywny, co też Sąd I instancji uczynił. Kwestia ta nie jest zresztą przez skarżącego podważana. Przedmiotem zażalenia, mając na uwadze jego motywy jest w istocie wysokość nałożonej objętym zażaleniem postanowieniem grzywny, którą Sąd I instancji ustalił na kwotę 100 złotych. Motywacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym aspekcie było uznanie, iż nieprzekazanie przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, nie wynikało z celowego działania Związku. Jako przyczynę uchybienia wymogom z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji uznał niezrozumienie pisma Sądu z dnia 13 lipca 2017 r. oraz samej skargi wywiedzionej przez M. K. Przypomnienia wymaga, że wskazane pismo Sądu z dnia 13 lipca 2017 r. dotyczyło przesłania organowi, wraz z pouczeniem o treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargi strony z dnia 7 czerwca 2017 r. na bezczynność PZIiTB odnośnie braku udzielenia na jej wniosek informacji, czy Główna Komisja Rewizyjna PZIiTB sprawdziła prawidłowość wystawienia legitymacji innych siedemnastu osób, którym nadano identyczny tytuł, jak stronie, czy też tylko jej legitymacja została błędnie wystawiona. Mając powyższe na uwadze oraz dokonując analizy wymienionych przez Sąd I instancji pism procesowych, w tym pisma WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r. i stanowiska Związku zawartego w odpowiedzi na wezwanie do ustosunkowania się przez Związek do wniosku M. K., podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 1 p.p.s.a. przez PZIiTB nie wynikało z działania celowego czy zamierzonego. Wobec tego wysokość wymierzonej grzywny jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, adekwatna do przyczyny jaka legła u podstaw uchybienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.