III OSK 7370/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [..] S.A. z siedzibą w Warszawie o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych [..] S.A. z siedzibą w W. oraz [..] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 roku, sygn. akt: II SA/Wa 158/21 oddalającego skargi [..] S.A. z siedzibą w Warszawie oraz [..] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [..] listopada 2020 r. nr [..], [..], [..] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [..] listopada 2020 r. nr [..], [..], [..]. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt: II SA/Wa 158/21 [..] S.A. z siedzibą w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej kasacyjnie. Uzasadniając wniosek skarżąca kasacyjnie wskazała, że zaprzestanie przetwarzania danych - usunięcie danych osobowych jest czynnością jednorazową i nieodwracalną. Raz usuniętych danych nie można już nigdy i żadnym sposobem przywrócić, co prowadzi do wniosku, że wykonanie decyzji spowoduje wystąpienie po stronie skarżącej kasacyjnie i [..] nieodwracalnych skutków. Ewentualne uchylenie Decyzji Prezesa UODO w związku ze stwierdzeniem jej wadliwości przy braku wcześniejszego postanowienia NSA o wstrzymaniu jej wykonania będzie irrelewantne dla skarżącej kasacyjnie i narazi ją na szkodę. Skarżąca kasacyjnie uważa jednocześnie, że wykonanie nakazu z decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie [..]. Wynika to z faktu, że na skarżącą kasacyjnie nałożone zostały liczne obowiązki - wykonanie decyzji wpłynie na jakość przekazywanych do banków danych, może także wiązać się z odpowiednimi działaniami ze strony KNF, jeśli w wyniku braku danych, tworzone przez [..] modele okażą się wadliwe. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wskazała, że w decyzji Prezesa UODO nie stwierdzono, aby po stronie Pana B.K., którego dane są obecnie przetwarzane przez skarżącą kasacyjnie, powstała jakakolwiek szkoda. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł być uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że kwestia prawidłowości konstrukcji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji była wielokrotnie przedmiotem wyjaśnień zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracał uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia swych racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była przedmiotem rozważań judykatury, w których wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt: II OZ 661/14; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt: II FZ 39/09, postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt: II FSK 502/09). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. To w interesie skarżącego leży więc takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie prezentowanych twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd winien dysponować wiedzą o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym nawet występowanie we wcześniejszych aktach sprawy argumentów tudzież dokumentacji potwierdzających sytuację skarżącego nie może czynić zadość obowiązkowi wykazania przesłanek do zastosowania przez sąd art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., albowiem jest to odrębne postępowanie, w którym sąd rozstrzyga na podstawie szczególnych przesłanek (postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt: II FZ 605/10, postanowienie NSA z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt: II FSK 1783/08, postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt: I FZ 189/10). Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Wprawdzie strona zobligowana jest jedynie do uprawdopodobnienia zaistnienia niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak nie oznacza to, że nie ma ona obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań wskazujących, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu bądź czynności. Sąd musi dysponować wiarygodnymi twierdzeniami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie przyjmuje jako własne i mające uzasadnienie w niniejszej sprawie także stanowisko NSA wyrażone postanowieniu z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 622/21. Oddalając zażalenie strony na postanowienie Sądu I instancji, który odmówił wstrzymania wykonania decyzji w wyniku rozpoznania analogicznego wniosku [..] S.A. z siedzibą w W., Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (...). Wniosek powinien być poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Złożony przez skarżącą wniosek zawierał natomiast ogólnikowe twierdzenia strony, które nie mogły stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niewątpliwie we wniosku skarżąca powinna była wykazać okoliczności, które uzasadniają jej twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu". Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje także, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej, jednak należy uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. Wnoszącej o wstrzymanie wykonania decyzji wyjaśnić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi wyjątek, a co za tym idzie możliwość wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania uzależniona jest od wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie takiej ochrony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrywany wniosek okoliczności takich nie zawiera. Za podstawę zastosowania ochrony tymczasowej i wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie bezprawnie przetwarzanych danych osobowych, nie mogą być uznane powoływane ogólnikowo cele statystyczne oraz potrzeba utrzymania aktualności modeli matematycznych, służących ocenie ryzyka kredytowego w stosunku do innych uczestników obrotu (zob. postanowienie NSA z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt III OZ 599/21). Podstawy ochrony nie mogą także stanowić konsekwencje w postaci hipotetycznych "odpowiednich działań ze strony KNF". Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.