I OPP 62/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z 24 listopada 2016 r., Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego w wykonaniu wniosku skarżącego z 24 września 2016 r. o wystąpienie do Sądu Dyscyplinarnego celem wydania orzeczenia dyscyplinarnego wobec sędziów Sądu Najwyższego wymienionych w piśmie skarżącego z 24 września 2016 r. Pismem z dnia 4 maja 2020 r., które do biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło w dniu 8 sierpnia 2020 r., Z. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania tegoż Sądu, w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 z jego skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego reprezentowanego przez Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. Skarżący zażądał stwierdzenia, że nastąpiła przewlekłość w sprawie z rażącym naruszeniem prawa od roku 2015 do chwili złożenia obecnej skargi, czyli 4 maja 2020 r. Zażądał zasądzenia na swoją rzecz kwoty 20.000 zł tytułem rekompensaty za straty moralne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. Jak z akt niniejszej sprawy wynika, pismem z 24 listopada 2016 r., Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego w wykonaniu wniosku skarżącego z 24 września 2016 r. o wystąpienie do Sądu Dyscyplinarnego celem wydania orzeczenia dyscyplinarnego wobec sędziów Sądu Najwyższego wymienionych w piśmie skarżącego z 24 września 2016 r. W dniu 23 stycznia 2017 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź pełnomocnika Sądu Najwyższego na w/w skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 marca 2017 r. odrzucił skargę. Natomiast w dniu 30 marca 2017 r. tenże Sąd odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Z kolei postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na w/w postanowienie z 30 marca 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Następnie postanowieniem z 29 sierpnia 2017 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem w/w postanowienia z dnia 17 maja 2017 r. Na w/w postanowienie z dnia 29 sierpnia 2017 r. skarżący złożył zażalenie, wobec czego został wezwany (wezwaniem z dnia 6 grudnia 2017 r.) do uiszczenia wpisu sądowego, na co złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 62/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu z dnia 6 grudnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt I OZ 711/18, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego w/w postanowieniem z dnia 7 lutego 2018r., sygn. akt I OZ 62/18. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem w/w postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 30/17. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1661/17, oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego w/w postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1661/17. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SAB 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem w/w postanowienia tegoż Sądu z dnia 17 maja 2017 r. Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 2/17 o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 8 lipca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowień: z 2 marca 2017 r. (odrzucające skargę), z 30 marca 2017 r. (odrzucające skargę kasacyjną), z 17 maja 2017 r. (odrzucające zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r, o odrzuceniu skargi kasacyjnej), z 28 sierpnia 2017 r. (odmawiające przyznania prawa pomocy ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 17 maja 2017 r. odrzucającego zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną) i z dnia 29 sierpnia 2017 r. (odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności prawem postanowienia z dnia 17 maja 2017 r., odrzucającego zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną), oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 grudnia 201 7 r. (wzywające do uiszczenia wpisu sądowego), wszystkie o sygn. akt IV SAB/Wa 30/17. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem w/w zarządzenia z dnia 6 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowień tego Sądu z dnia: 2 marca 2017 r. (odrzucające skargę), z 30 marca 2017 r. (odrzucające skargę kasacyjną), z 17 maja 2017 r. (odrzucające zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r, o odrzuceniu skargi kasacyjnej), z 28 sierpnia 2017 r. (odmawiające przyznania prawa pomocy ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 17 maja 2017 r. odrzucającego zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną) i z dnia 29 sierpnia 2017 r. (odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności prawem postanowienia z dnia 17 maja 2017 r., odrzucającego zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną), wszystkie o sygn. akt IV SAB/Wa 30/17. Postanowieniem z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie tegoż Sądu z dnia 8 lipca 2019 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 9 lipca 2019 r. o stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia z dnia 6 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 10 lipca 2019 r. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowień tego Sądu z dnia: 2 marca 2017 r., z dnia 30 marca 2017 r., z dnia 17 maja 2017 r., z dnia 28 sierpnia 2017 r. i z dnia 29 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OZ 359/20, oddalił zażalenie skarżącego na w/w postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2019 r. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że orzeczenie tegoż Sądu z dnia 2 marca 2017 r. – o odrzuceniu skargi skarżącego na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, reprezentowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 24 września 2016 r. – jest prawomocne od dnia 7 czerwca 2017 r. Pismem z 4 maja 2020 r., które do biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło w dniu 8 sierpnia 2020 r., Z. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania tegoż Sądu, w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 z jego skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego reprezentowanego przez Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu w/w ustawy. Czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były bowiem prawidłowe i terminowe, natomiast czas, który upłynął od momentu zarejestrowania skargi z dnia 24 listopada 2016 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie (w dniu 23 stycznia 2017 r.) do czasu wydania orzeczenia w niniejszej sprawie (2 marca 2017 r.), nie pozwala na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że skarga skarżącego została odrzucona właśnie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2017 r., zaś skarga kasacyjna od tego postanowienia została odrzucona postanowieniem tegoż Sądu z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17. Pozostałe natomiast postanowienia wydawane w sprawie dotyczyły kolejnych zażaleń i skarg składanych przez skarżącego, które miały na celu nic innego, jak wzruszenie orzeczenia o odrzuceniu skargi i skargi kasacyjnej. Składano też liczne wnioski o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenia na odmowę przyznania tego prawa. Ostatecznie, jak wynika z akt sprawy (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności z dnia 20 lutego 2020 r. k- 213), orzeczenie z dnia 2 marca 2017 r. o odrzuceniu skargi stało się prawomocne z dniem 7 czerwca 2017 r. Należy także zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 12 ust. 3 zdanie drugie ustawy, nie może wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.