Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I C 1977/24

Common courts2025-09-30
Case number
I C 1977/24
Judgment date
2025-09-30
Type
SENTENCE

Legal basis

Summary

Przesłanki ważności umowy kredytu.

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 1977/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 września 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> I Wydział Cywilny </strong> </p> <p>w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Rafał Kubicki</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Piotr Ruciński</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. w <span class="anon-block">(...)</span> na rozprawie </strong> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Bank (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> - Oddział w Polsce</p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. L.</span> i <span class="anon-block">P. L.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo,</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty.</p> <p>sędzia Rafał Kubicki</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 1977/24</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Bank (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">K. L.</span> i <span class="anon-block">P. L.</span> wniósł o zasądzenie solidarnie (ewentualnie łącznie, w częściach równych lub <em> <!-- --> in solidum</em>) od strony pozwanej kwoty 108 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 16 lipca 2024 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu równowartości nominalnej kwoty kapitału <span class="anon-block">(...)</span> wypłaconego stronie pozwanej w związku z tym, że strona przeciwna sądownie zakwestionowała ważność umowy <span class="anon-block">(...)</span>. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem sprawy jest żądanie, aby strona pozwana zwróciła powodowi nienależne świadczenia otrzymane w związku <br/>z umową <span class="anon-block">(...)</span> odniesionego do waluty <span class="anon-block"> (...)</span>. Roszczenie powoda formułowane jest na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu oraz świadczeniu nienależnym. Strona pozwana w sprawie z własnego powództwa zakwestionowała ważność umowy <span class="anon-block">(...)</span> zawartej z powodem. Bank stoi na stanowisku wskazującym na ważność powyższej umowy. Wyrokiem z dnia 24 września 2024 r. (sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>) Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> w pkt I. ustalił nieważność umowy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 18 lutego 2008 r., zawartej pomiędzy stronami, w pkt II. zasądził od banku na rzecz każdego z kredytobiorców kwotę 1239,38 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 30 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty, natomiast w pkt III. zasądził od pozwanego banku na rzecz kredytobiorców kwotę 97 143,13 zł. Ponadto w pkt IV zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 11 817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości, podnosząc jednocześnie zarzut potrącenia ich wierzytelności w łącznej kwocie 107 361 zł z wierzytelnością banku w kwocie 108 000 zł. Ponadto strona pozwana podniosła zarzut nadużycia prawa podmiotowego oraz zarzut niewymagalności roszczenia powoda o zwrot wypłaconego kapitału.</p> <p> <strong> <!-- -->Fakty istotne dla rozstrzygnięcia i rozważania</strong> </p> <p>Porównanie pozwu, odpowiedzi na pozew i dalszych pism procesowych stron prowadzi do wniosku, że fakty nie są sporne. Obie strony opierały się na przebiegu <br/>i ustaleniach procesu prowadzonego przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> pod sygnaturą akt <span class="anon-block">(...)</span>. Wymaga stwierdzenia, że znajdują one potwierdzenie w dokumentach złożonych przez strony do akt tego postępowania – niekwestionowanych wzajemnie przez strony i niebudzących żadnych wątpliwości dowodowych Sądu.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> Oddział w Polsce jest poprzednikiem prawnym <span class="anon-block"> banku (...)</span> z w <span class="anon-block">W.</span>. Dnia 5 lutego 2008 r. pozwani wystąpili z wnioskiem o udzielenie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Wskazali, iż wnioskują o kwotę 110.000 zł, przy czym walutę oznaczyli jako <span class="anon-block"> (...)</span>. Wraz z wnioskiem kredytobiorcy złożyli oświadczenie związane <br/>z ubieganiem się o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej. Pozwani, jako konsumenci, w dniu 19 lutego 2008 r. zawarli z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Oddział <br/>w Polsce (zwany dalej tak jak jego następca prawny <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Bank (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> również <span class="anon-block"> Bankiem</span>), sporządzoną w dniu 18 lutego 2008 r. umowę <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> (zwanej dalej również „umową”). Regulamin <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> udzielanego przez <span class="anon-block"> (...)</span> stanowił integralną część umowy (zwany dalej również „regulaminem”). Na podstawie Umowy Bank zobowiązał się oddać do dyspozycji kredytobiorcy kwotę 108.000 zł, przy czym kredyt został indeksowany do waluty obcej – <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Okres kredytowania wynosi 480 miesięcy. Zgodnie z § 2 ust. 4 umowy, kredytobiorca zobowiązał się do zapłaty prowizji od udzielenia <span class="anon-block">(...)</span> wynoszącej 864,00 zł. Oprocentowanie <span class="anon-block">(...)</span> było zmienne <br/>i na dzień sporządzenia umowy wynosiło <span class="anon-block">(...)</span> w stosunku rocznym, <br/>z zastrzeżeniem postanowień regulaminu w zakresie ustalania wysokości oprocentowania. Zmienna stopa oprocentowania ustalana była jako suma stopy referencyjnej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz stałej marży Banku w wysokości 1,25 punktów procentowych. Zgodnie z § 2 pkt 17 ppkt b) regulaminu <span class="anon-block">(...)</span> to stopa procentowa, według której banki gotowe są udzielać pożyczek w walutach wymienialnych innym bankom na londyńskim rynku bankowym, przy czym indeks przy nazwie stopy oznacza okres jakiego dotyczy stopa. Stopa <span class="anon-block">(...)</span> ustalana jest w dniu robocze na podstawie stóp zgłaszanych przez uczestników <span class="anon-block">(...)</span> organizowanego przez <span class="anon-block"> (...) Stowarzyszenie (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) i podawane jest ok. godz. 11 czasu londyńskiego przez <span class="anon-block"> serwis (...)</span>. Raty <span class="anon-block">(...)</span> oraz inne należności związane z kredytem miały być pobierane z rachunku wskazanego przez kredytobiorcę w pełnomocnictwie, stanowiącym załącznik do umowy. Kredytobiorca zobowiązany był na podstawie umowy do utrzymywania wystarczających środków na ww. rachunku, uwzględniając możliwe wahania kursowe w przypadku indeksowanych do waluty obcej. Spłata <span class="anon-block">(...)</span> następowała w równych ratach miesięcznych. <span class="anon-block">(...)</span> podlegał spłacie w 480 ratach. Wypłata <span class="anon-block">(...)</span> zgodnie z umową miała odbyć się jednorazowo na podstawie pisemnej dyspozycji kredytobiorcy na rachunek bankowy w niej wskazany, po spełnieniu przez kredytobiorcę warunków uruchomienia <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span> został zabezpieczony pierwszą hipoteką kaucyjną do kwoty 216.000 zł na lokalu stanowiącym przedmiot kredytowania oraz cesją praw na rzecz Banku z polisy ubezpieczenia ww. nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych. Szczegółowe zasady wypłaty <span class="anon-block">(...)</span> zostały określone w „Regulaminie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> udzielanego przez <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiącego integralną część umowy. Wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, za wyjątkiem: zmian <br/>w Regulaminie, zmian w Taryfie, zmian oprocentowania, innych przypadków przewidzianych z umowie lub regulaminie. Zgodnie z treścią <span class="anon-block">(...)</span> <br/>w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej:</p> <p>- kredyt indeksowany do waluty obcej - kredyt, oprocentowany według stopy procentowej, opartej na stopie referencyjnej, dotyczącej waluty innej niż złote, którego wypłata oraz spłata odbywa się w złotych w oparciu o kurs waluty obcej do złotych, według Tabeli:</p> <p>- Tabela - Tabela kursów walut obcych obowiązująca w Banku,</p> <p>- rachunek bankowy – rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, prowadzony przez bank na rzecz kredytobiorcy, wskazany w umowie, służący do obsługi <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> udzielany jest w złotych. Na wniosek wnioskodawcy Bank udziela <span class="anon-block">(...)</span> indeksowanego do waluty obcej. W przypadku <span class="anon-block">(...)</span> indeksowanego do waluty obcej wnioskodawca wnioskuje o kwotę <span class="anon-block">(...)</span> wyrażoną w złotych, z zaznaczeniem, iż wniosek dotyczy <span class="anon-block">(...)</span> indeksowanego do waluty obcej. Wypłata <span class="anon-block">(...)</span> miała następować w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z <span class="anon-block">(...)</span>; w przypadku wypłaty <span class="anon-block">(...)</span> <br/>w transzach stosuje się kurs nie niższy niż kurs kupna zgodnie z tabelą obowiązującą w momencie wypłaty poszczególnych transz. Saldo zadłużenia z tytułu <span class="anon-block">(...)</span> miało być wyrażone w walucie obcej i obliczone według kursu stosowanego przy uruchomieniu <span class="anon-block">(...)</span>; w przypadku wypłaty <span class="anon-block">(...)</span> w transzach saldo zadłużenia <br/>z tytułu <span class="anon-block">(...)</span> obliczane jest według kursów stosowanych przy wypłacie poszczególnych transz. Raty spłaty miały być wyrażone w walucie obcej i w dniu wymagalności raty <span class="anon-block">(...)</span> pobierane z rachunku bankowego kredytobiorcy prowadzonego w PLN, według kursu sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą <br/>w Banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty <span class="anon-block">(...)</span> (§ 9 ust. 2 pkt 1 regulaminu). Jeśli dzień wymagalności raty <span class="anon-block">(...)</span> przypada na dzień wolny od pracy, stosuje się kurs sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą <br/>w banku na koniec ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty <span class="anon-block">(...)</span>. Wcześniejsza spłata dokonywana jest w oparciu o kurs sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w banku w momencie realizacji dyspozycji. Zgodnie <br/>z § 14 ust. 8 Regulaminu: „Obliczenie kwoty kapitału po zmianie waluty <span class="anon-block">(...)</span> następuje według następujących kursów:</p> <p>1) w przypadku zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span> z waluty obcej na złote — według kursu sprzedaży waluty obcej do złotych, zgodnie z Tabelą obowiązującą na 2 dni robocze przed dniem realizacji zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>2) w przypadku zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span> ze złotych na walutę obcą — według kursu kupna waluty obcej do złotych, zgodnie z Tabelą obowiązującą na 2 dni robocze przed dniem realizacji zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>3) w przypadku zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span> z waluty obcej na inną walutę obcą - według ilorazu kursu sprzedaży dotychczasowej waluty <span class="anon-block">(...)</span> do złotych oraz kursu kupna nowej waluty <span class="anon-block">(...)</span> do złotych, zgodnie z Tabelą obowiązującą na 2 dni robocze przed dniem realizacji zmiany waluty <span class="anon-block">(...)</span>".</p> <p>W § 15 ust. 3 pkt 7 litera b Regulaminu wskazano, iż: „opłaty związane <br/>z kosztami ustanowienia zabezpieczenia przejściowego, w przypadku <span class="anon-block">(...)</span> indeksowanego do waluty obcej, kwota <span class="anon-block">(...)</span> obliczana jest w oparciu o kurs sprzedaży według Tabeli obowiązującej w dniu sporządzenia Umowy”. W przypadku postawienie <span class="anon-block">(...)</span> indeksowanego do waluty obcej w stan wymagalności, Bank dokonuje zamiany waluty <span class="anon-block">(...)</span> na złote według kursu sprzedaży zgodnie z aktualną Tabelą obowiązującą w Banku. Bank zastrzegł sobie prawo do zmiany regulaminu; <br/>w przypadku zmiany Bank przesyła kredytobiorcy tekst zmian, a zmieniony regulamin zaczyna obowiązywać po upływie 14 dni od doręczenia tekstu zmian, chyba że kredytobiorca złoży w tym terminie pisemne wypowiedzenie umowy. Żadne postanowienie umowy ani regulaminu nie wskazywało, w jaki sposób Bank ustala kursy walut w ramach wskazanej <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa <span class="anon-block">(...)</span> – k. 20-22v)</em> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> został wypłacony jednorazowo w dniu 6.03.2008 r. w kwocie 108.000 zł.</p> <p>W okresie od 6.03.2008 r. do 6.06.2008 r. kredytobiorcy wpłacili tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 2.478,76 zł. W okresie od 4.07.2008 r. do 5.05.2023 r. pozwani wpłacili tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 86.775,13 zł. Nadto kredytobiorcy ponieśli koszty składek na ubezpieczenie nieruchomości w łącznej kwocie 10.368 zł.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: zaświadczenie z banku – k. 23)</em> </p> <p>Pozwani w dniu 7 czerwca 2008 r. zawarli związek małżeński.</p> <p>Pismem z dnia 14 kwietnia 2023 r. kredytobiorcy zareklamowali przedmiotową umowę <span class="anon-block">(...)</span>, wskazując na zawarcie w jej treści postanowień niedozwolonych, których eliminacja skutkuje nieważnością umowy.</p> <p>Kredytobiorcy zaciągnęli kredyt na zakup mieszkania służącego im do zamieszkania. W kredytowanej nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza, która była zarejestrowana pod adresem nieruchomości w 2006-2009 r. Koszty <span class="anon-block">(...)</span> nie były rozliczane w kosztach działalności gospodarczej. Mieszkanie nie było wynajmowane ale było użyczone. Powódka prowadziła sklep odzieżowy pod innym adresem. Działalność zamknęła w 2009 r. Nie informowano pozwanych, iż umowa podlega negocjacjom. Nie informowano także w jaki sposób bank ustala kurs <span class="anon-block"> (...)</span>, ani jak jest tworzona tabela kursów. Spłaty <span class="anon-block">(...)</span> pozwani dokonują w PLN. Dochodzona kwota 1.239,38 zł na rzecz każdego z kredytobiorców stanowi sumę wpłat dokonywanych przed zawarciem związku małżeńskiego, gdyż płacili je z majątku odrębnego. Po zawarciu związku małżeńskiego kredyt spłacali z majątku wspólnego. <br/>O tym, że umowa może zawierać klauzule niedozwolone pozwani dowiedzieli się <br/>w 2020 r. Strona pozwana została pouczona o konsekwencjach ustalenia nieważności umowy. Oświadczyli, iż są świadomi tych konsekwencji oraz podtrzymali powództwo.</p> <p>Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd posłużył się ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, prowadzonej pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącej tej samej umowy <span class="anon-block">(...)</span>. Ustalenia te zachowują pełną aktualność, a stan faktyczny w obu postępowaniach jest zbieżny, wobec czego Sąd przyjął je odpowiednio również na potrzeby niniejszego postępowania.</p> <p>Dodatkowego ustalenia wymagały więc tylko fakty zaistniałe później. Pozwani od 4.04.2008 r. do dnia 8.05.2025 r. uiścili na rzecz banku kwotę <strong> <!-- -->108 443,35 zł</strong>. Na powyższą kwotę składają się wpłaty od 6.03.2008 r. do 5.05.2023 r. w kwocie 89 253,90 zł, opłata przygotowawcza i składki na ubezpieczenie nieruchomości <br/>w okresie od 6.03.2008 r. do 5.05.2017 r. w kwocie 2196 zł, wpłaty od dnia 6.06.2023 r. do 6.02.2025 r. w kwocie 15 064,48 zł oraz wpłaty od 28.02.2025 r. do 8.05.2025 r. <br/>w kwocie 1928,97 zł. Sumy te Sąd ustalił na podstawie twierdzeń powodów zawartych w piśmie procesowym z 25.07.2025 r. (k.134), złożonym w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, zawarte w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy, by strony przygotowały się do rozprawy na udzielenie odpowiedzi na pytanie, ile wynoszą sumy ich wzajemnych świadczeń – pod rygorem uznania sum podanych przez przeciwnika. Do rozprawy bank się nie przygotował, nie potrafił odnieść się do sum przedstawionych przez powodów ani podać sum uznawanych przez siebie za prawidłowe. Zakwestionował jedynie sumę 89 253,90 zł, wskazując, że niezasadnie zawiera ona prowizję, której powodowie zdaniem banku nie płacili – co pozostaje w sprzeczności <br/>z treścią zaświadczenia banku z 22.05.2023 r. (k. 65-73), gdzie z podsumowania tabeli wynika, że prowizja od <span class="anon-block">(...)</span> 864 zł została spłacona przez kredytobiorców. Zgodnie z nadanym rygorem Sąd oparł się więc na danych zawartych w piśmie procesowym powodów z 25.07.2025 r. (k.134).</p> <p>Dnia 21 czerwca 2024 r. w związku z zakwestionowaniem przez pozwanych ważności umowy, bank wezwał kredytobiorców do zwrotu na rzecz banku równowartości kwoty kapitału wypłaconego na podstawie umowy <span class="anon-block">(...)</span> w wysokości 108 000 zł w terminie do dnia 14.07.2024 r. (k. 30) Pozwani w odpowiedzi na wezwanie odmówili zapłaty ww. kwoty do czasu uprawomocnienia się orzeczenia <br/>w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, jednocześnie deklarując, iż w przypadku wydania <br/>i uprawomocnienia się wyroku na korzyść kredytobiorców, zgłaszają gotowość rozliczenia się z udostępnionego kapitału w drodze potrącenia wzajemnych roszczeń stron. (k. 61)</p> <p>Z dniem 13 lutego 2025 r. strona pozwana wezwała powoda do zapłaty kwoty 115 378,60 zł z tytułu zwrotu rat <span class="anon-block">(...)</span> wpłaconych od 6 marca 2008 r. do 6 lutego 2025 r. oraz zwrotu pobranych składek na ubezpieczenie nieruchomości. (k. 62)</p> <p>Pismem procesowym z 25 lutego 2025 r. (k. 63) pozwani złożyli bankowi oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w kwocie 107 361 zł z wierzytelnością banku w kwocie 108 000 zł, co Sąd potraktował jako procesowy zarzut potrącenia.</p> <p>Na rozprawie – w dniu 23 września 2025 r. (protokół k. 175) powód zakwestionował skuteczność potrącenia, a ponadto skapitalizowanie odsetek przez pozwanych oraz doliczanie do sumy wierzytelności podlegających potrąceniu opłat okołokredytowych.</p> <p>W ocenie Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem pozwanych, że roszczenie o zwrot kapitału <span class="anon-block">(...)</span> jest niewymagalne. Jest ono na tych samych zasadach powstające i wymagalne co przeciwstawne roszczenie kredytobiorców <br/>i zwrot kapitału <span class="anon-block">(...)</span>. Nie można też skutecznie zarzucać bankowi, dochodzącemu swego roszczenia kondykcyjnego z nieważnej umowy <span class="anon-block">(...)</span>, że nadużywa prawa lub że postępuje niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. Żaden przepis ani orzecznictwo <span class="anon-block"> (...)</span> nie zabrania bankowi sądowego dochodzenia swej wierzytelności z umowy, którą kredytobiorca uznał za nieważną. Bierność banku prowadziłaby do przedawnienia.</p> <p>Mimo to ostateczne roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Wierzytelność banku o zwrot kapitału <span class="anon-block">(...)</span> (108 000) umorzyła się wskutek oświadczenia o potrąceniu (pismo kredytobiorców z 25 lutego 2025 r.- k. 63) do kwoty 107 361, ze skutkiem od dnia, kiedy potrącenie stało się możliwe (a więc kiedy już obie strony wezwały się wzajemnie do zwrotu świadczeń). Według Sądu potrącenie zostało dokonane przez stronę pozwaną w pełni skutecznie (spełnia wymagania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 499)">art. 498-499 k.c.</a>). Podawaną przez siebie wysokość spłat pozwani wykazali zaświadczeniem banku <br/>i wydrukiem historii transakcji, również pochodzącym z banku. Powód wskazał, że kredytobiorcy bezzasadnie doliczyli do sumy świadczeń kredytobiorców płatności inne niż raty <span class="anon-block">(...)</span>, a przecież świadczeniami nienależnymi są wszystkie kwoty zapłacone w wykonaniu umowy <span class="anon-block">(...)</span>, a nie tylko raty. Celem zarzutu potrącenia jest zgłoszenie twierdzenia, że na skutek zdarzenia w postaci złożenia oświadczenia o potrąceniu doszło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Skuteczność tego twierdzenia uzależniona jest od spełnienia przesłanek formalnych <br/>i materialnych. Do pierwszych zalicza się udowodnienie, że oświadczenie o potrąceniu zostało złożone w sposób pozwalający na dotarcie do adresata, zgłoszenie zarzutu potrącenia w procesie w wymaganym terminie i w wymaganej formie w postępowaniu, w którym zarzut taki jest dopuszczalny. Do przesłanek materialnych należy zaliczyć wykazanie, że pozwanemu przysługiwała wierzytelność wzajemna, która została potrącona. Niespełnienie przesłanek formalnych powoduje pominięcie twierdzenia <br/>o potrąceniu i nierozpoznanie zarzutu. Niespełnienie przesłanek materialnych skutkuje nieuwzględnieniem żądania oddalenia powództwa z powodu wygaśnięcia wierzytelności powoda (<span class="anon-block">M. M.</span> [w:] <span class="anon-block">A. A.</span>, <span class="anon-block">P. P.</span>, <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <br/> <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">M. M.</span>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeks postępowania cywilnego</a>. Komentarz aktualizowany. Tom I. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1;art. 2;art. 3;art. 4;art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12;art. 13;art. 14;art. 15;art. 16;art. 17;art. 18;art. 19;art. 20;art. 21;art. 22;art. 23;art. 24;art. 25;art. 26;art. 27;art. 28;art. 29;art. 30;art. 31;art. 32;art. 33;art. 34;art. 35;art. 36;art. 37;art. 38;art. 39;art. 40;art. 41;art. 42;art. 43;art. 44;art. 45;art. 46;art. 47;art. 48;art. 49;art. 50;art. 51;art. 52;art. 53;art. 54;art. 55;art. 56;art. 57;art. 58;art. 59;art. 60;art. 61;art. 62;art. 63;art. 64;art. 65;art. 66;art. 67;art. 68;art. 69;art. 70;art. 71;art. 72;art. 73;art. 74;art. 75;art. 76;art. 77;art. 78;art. 79;art. 80;art. 81;art. 82;art. 83;art. 84;art. 85;art. 86;art. 87;art. 88;art. 89;art. 90;art. 91;art. 92;art. 93;art. 94;art. 95;art. 96;art. 97;art. 98;art. 99;art. 100;art. 101)">Art. 1-477(16)</a>, LEX/el. 2022, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1))">art. 203(1)</a>. Uznając skuteczność potrącenia Sąd miał na uwadze także stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 19.06.2025 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> kwestionujący zasadę „dwóch kondykcji”, zgodnie, z którym „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków <br/>w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy <span class="anon-block">(...)</span> uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego <span class="anon-block">(...)</span>, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta <br/>w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.”</p> <p>W świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. Wyrok <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>) wskazuje ponadto konieczność oddalenia powództwa zakresie dotyczącym zwrotu kapitału <span class="anon-block">(...)</span> <br/>z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku, gdy warunek umowy <span class="anon-block">(...)</span> uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego <span class="anon-block">(...)</span>, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy 93/13, w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy <br/>o zwrot kapitału <span class="anon-block">(...)</span> – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać <br/>w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą <span class="anon-block">(...)</span>, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota <span class="anon-block">(...)</span> przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Zdaniem Sądu Okręgowego, wyrok ten nakłada na sądy krajowe obowiązek dokonania z urzędu przeliczeń międzywalutowych, jeśli całość lub część świadczeń kredytobiorców spełniania była <br/>w walucie obcej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 499)">art. 498-499 k.c.</a> oddalił powództwo o zasądzenie zwrotu kapitału <span class="anon-block">(...)</span> w kwocie 108 000 zł z odsetkami.</p> <p>Powództwo podległo więc oddaleniu w całości – i to niezależnie od tego, czy już dokonane potrącenie uznać za skuteczne i niezależnie od tego czy umorzyło ono całą wierzytelność banku – bowiem suma świadczeń kredytobiorców oczywiście przewyższa kapitał <span class="anon-block">(...)</span>, którego zwrot był przedmiotem powództwa.</p> <p>W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorcy, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorcy zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa <span class="anon-block">(...)</span> jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy). Jeśli zaś apelacja banku zostanie oddalona (umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną), pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa <span class="anon-block">(...)</span> jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne.</p> <p>Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową (bezzasadnie upierającą się przy stanowisku) trzeba uznać za przegrywającą proces <br/>w całości. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu oraz opłatę za pełnomocnictwo – łącznie 5 417 zł.</p> <p>sędzia Rafał Kubicki</p> </div>