I C 2090/21
Common courts2025-10-03
Case number
I C 2090/21
Judgment date
2025-10-03
Type
SENTENCE
Judges
Piotr Królikowski (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygnatura akt I C 2090/21</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Warszawa, dnia 6 maja 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący:sędzia Piotr Królikowski</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. w Warszawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 326(1))">art. 326<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa Agencja Mienia Wojskowego</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
o ustalenie nieważności Regulaminu ewentualnie o ustalenie nieważności uchwał <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala powództwo; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od powodowej Agencji Mienia Wojskowego na rzecz pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 377,00 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu. </strong>
</p>
<p>sędzia Piotr Królikowski</p>
<p>Sygn. akt I C 2090/21</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE WYROKU</h2>
<p>z 6 maja 2025 r. (k. 206)</p>
<p>Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 18.06.2021 r. (koperta k. 24) powodowa Agencja Mienia Wojskowego w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: AMW) domagała się ustalenia, że Regulamin rozliczania kosztów mediów w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> a tym samym podział kosztów ciepła stosowany przez pozwaną Wspólnotę Mieszkaniową <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest niezgodny z:</p>
<p>a)
zasadami podanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a)">art. 45a ustawy – Prawo Energetyczne</a> a zwłaszcza z art. 45a ust. 4 i 7-12 ustawy,</p>
<p>b)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12;art. 12 ust. 2)">art. 12 ust. 2 ustawy o własności lokali</a>,</p>
<p>c)
przepisami §134 ust. 4 – 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 .04.2022 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,</p>
<p>w części dotyczącej energii cieplnej, tj pkt I.I – 4 (postanowienia ogólne), II.1.- 5 (podział całkowitych kosztów zakupu energii cieplnej), pkt III.1-6 (rozliczania kosztów podgrzania wody), i w pkt IV.1 – 5 (rozliczanie kosztów centralnego ogrzewania) ;</p>
<p>ewentualnie o stwierdzenie nieważności uchwały numer <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> (pozew k. 3 – 23, pismo procesowe k. 64, 85, stanowisko ostateczne k. 90 - 93).</p>
<p>AMW argumentowała, że jest właścicielką niewyodrębnionych lokali w budynku pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej z czym wiąże się udział w częściach wspólnych. Wspólnota przyjęła regulamin rozliczania kosztów mediów w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiący załącznik nr 1 do uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> a następnie do uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>, w którym ustalono zasady obciążania właścicieli za dostarczone ciepło, wodę i odprowadzanie ścieków. Sposób rozliczania wpłat na centralne ogrzewanie jest nie tylko niezgodny przepisami ale także krzywdzący dla AMW, bowiem w odniesieniu do lokali użytkowych koszty zwiększone są dwukrotnie, co jest nieuzasadnione w odniesieniu do lokali mieszkalnych. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">Ustawa z 24.06.1994 r. o własności lokali</a> (tj. z 21.05.2021 r. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048, dalej u.w.l.) w sposób wyraźny i jednoznaczny odróżnia obowiązek właścicieli lokali ponoszenia kosztów eksploatacji i ciężarów nieruchomości wspólnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12)">art. 12</a>) od kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali (art. 13). O odniesieniu do kosztów eksploatacji i ciężarów spoczywających na części wspólnej ustawa nakazuje ich pokrycie z pożytków i innych przychodów liczonych w stosunku do udziałów. Natomiast w zakresie kosztów lokali stanowiących wyodrębnione z nieruchomości wspólnej prawo własności, ustawa nie precyzuje stosownego miernika a jedynie w sposób ogólny nakazuje ich całkowite poniesienie przez właściciela. Zarazem nie wskazano w u.w.l. wprost w oparciu o jakie kryteria i wyliczenia właściciele mają ponosić koszty z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12;art. 13)">art. 12 i 13</a> u.w.l. W art. 14 ustawodawca w sposób przykładowy wymienił składniki kosztów zarządu nieruchomością wspólną i w art. 15 ustanowił nakaz uiszczania na ten cel przez właścicieli lokali comiesięcznych zaliczek. Prawidłowa interpretacja powyższych regulacji prowadzi do wniosku, iż zaliczki w rozumieniu art. 15 ust. 1 nie są tożsame z kosztami z art. 13. Wspólnota mieszkaniowa w zakresie dysponowana środkami pieniężnymi właścicieli przekazanymi jej do rozliczenia kosztów z art. 13 ustawy nie posiada żadnych uprawnień. Pieniądze uiszczone na cel określony w art. 13 nadal pozostają własnością właścicieli lokali a nie wspólnoty i nie może ona zmieniać ich przeznaczenia. Wg stanowiska AMW rozliczenie ciepła powinno odbywać się zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawy prawo energetyczne</a>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 4)">art. 45a ust. 4 ustawy z 10.10.1997 r. - Prawo energetyczne</a> (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm., dalej: u.p.e.) koszty zakupu dostarczanego ciepła są rozliczane w opłatach pobieranych od lokatorów i użytkowników loka przy czym wysokość opłat pobieranych od lokatorów powinna być ustalana w taki sposób aby zapewniała wyłącznie pokrycie ponoszonych przez odbiorców kosztów zakupu ciepła. Wg <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 8;art. 45 a ust. 8 pkt. 1)">art. 45a ust 8 pkt 1</a> u.p.e. koszty zakupu ciepła w części dotyczącej ogrzewania lokali mieszkalnych i użytkownych rozlicza się stosując metody wykorzystujące wskazania ciepłomierzy, wskazania urządzeń wskaźnikowych niebędących przyrządami pomiarowymi w rozumieniu przepisów metrologicznych, wprowadzonych do obrotu na zasadach i w trybie określonych w przepisach o systemie oceny zgodnośi lub powierzchnię lub kubaturę tych lokali. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w tym budynku, tak aby wybrana metoda uwzględniając współczynniki wyrównawcze zużycia ciepła na ogrzewanie wynikające z położenia lokalu w bryle budynku przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowych warunków eksploatacji budynku określonych w odrębnych przepisach stymulowała energooszczędnie zachowania oraz zapewniała ustalenie opłat zapewniających wyłączne pokrycie ponoszonych przez odbiorcę kosztów zakupu ciepła, w sposób odpowiadający zużyciu ciepłą na orzeczenia i przygotowanie ciepłej wody użytkowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 9)">art. 45a ust. 9</a> p.e.) Właściciel lub zarządca budynku wprowadza wybraną metodę w formie wewnętrznego regulaminu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12;art. 12 ust. 3)">art. 12 ust. 3</a> u.w.l. możliwość określenia większych obciążeń właściciela lokalu użytkowego musi być związana z pokrywaniem kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej.</p>
<p>Dodatkowo AMW zarzucała niezgodność zapisów regulaminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 134;art. 134 ust. 4;art. 134 ust. 5;art. 134 ust. 6)">art. 134 ust. 4-6</a> u.p.e. W ocenie powódki przyjęta przez Wspólnotę metoda obliczania kosztów, zmierza do uzyskania przychodów z pobieranych opłat o wyższej wartości niż rzeczywiście poniesione. Opłaty jakie powinni ponosić mieszkańcy są określone regulaminem nie zaś faktycznym zużyciem, bowiem brakuje przełożenia otrzymywanych wartości z podzielników kosztów na rzeczywiste możliwości poboru ciepła. Z tego względu zapis §5 pkt 3 regulaminu stoi w sprzeczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 45 a;art. 45 a ust. 8)">art. 45a ust 8</a> u.p.e., który wskazuje że wybór odpowiedniego sposobu rozliczeń następuje spośród metod wskazanych w tym artykule na podstawie ustawowo określonych przesłanek a żadna z tych metod nie upoważnia właścicieli lub zarządy co ich modyfikacji i pobierania opłat. Powód opierał swoje żądania w pierwszej kolejności na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew Wspólnota Mieszkaniowa <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wnosiła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania (odpowiedź na pozew k. 36 – 42).</p>
<p>Wspólnota zarzucała, że brak jest spójnych i kompleksowych przepisów dotyczących sposobu rozliczania kosztów ogrzewania, w związku z czym ich rolę przejmują wewnętrzne regulaminy rozliczania. Na tej płaszczyźnie najczęściej spotykane są dwa systemy, tj. rozliczanie kosztów ciepła w systemie indywidualnego rozliczania kosztów CO2 oraz w sposób ryczałtowy. Brak urządzeń pomiarowych w lokalu jest równoznaczny z rozliczaniem ryczałtowym, przy czym stawka ryczałtowa jest zwykle wyższa niż stawka przy rozliczaniu w oparciu o wskazania urządzeń pomiarowych. Nie ulega też wątpliwości, że ustawodawca dopuszcza stosowanie metody ryczałtowej w oparciu o kubaturę lub powierzchnie lokali w przypadkach, gdy zastosowanie ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania jest technicznie niewykonalne lub nieopłacalne. Obecna instalacja we Wspólnocie nie pozwala na zastosowanie najnowszych technologii i zainstalowanie indywidualnych ciepłomierzy w lokalach. Pozwana rzeczywiście ma w planach modyfikację całej instalacji ciepłowniczej i węzła cieplnego, co pozwoliłoby na zmianę sposobu rozliczania mediów i zainstalowanie ciepłomierzy w lokalach, jednak jest to kosztowna inwestycja Pozwana nie dysponuje odpowiednimi funduszami, aby przeprowadzić tę modernizację. Zatem z przyczyn technicznych zastosowanie przez Pozwaną innej metody niż ryczałtowa, nie jest możliwe. Ustawodawca przewidział taką sytuację i dzięki temu Pozwana wciąż działa w ramach obowiązujących przepisów. Pozwana zaznaczała że w dacie podjęcia uchwały <span class="anon-block">(...)</span> Powódka była członkiem Wspólnoty i nic nie stało na przeszkodzie, aby zgłosić Pozwanej swoje zastrzeżenia lub też zaskarżyć uchwałę do Sądu. Natomiast uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> była jedynie projektem i nigdy nie została formalnie podjęta.</p>
<p>W stanowisku z 05.03.2025 r. pozwana podniosła także brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia, bowiem w przypadku nieprawidłowego rozliczania przysługuje jej roszczenie o zapłatę, żądanie główne pozwu nie nadaje się do objęcia tenorem wyroku bowiem nie zagwarantowałoby ochrony interesów powódki, żądanie ewentualne nie zostało sformułowane w sposób prawidłowy, nie precyzuje dostatecznie jakie akty prawa wewnętrznego Wspólnoty są przedmiotem procesu a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wykazuje aby twierdzenia strony powodowej odnośnie do sprzeczności z u.p.e. rzeczywiście miały miejsce (k. 97-98).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Skarb Państwa reprezentowany przez Agencję Mienia Wojskowego jest właścicielem gruntu oraz niewyodrębnionych części nieruchomości w udziale <span class="anon-block"> (...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> dla których Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> (wydruk z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 13). Na nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> została zawiązana wspólnota mieszkaniowa (bezsporne).</p>
<p>Uchwałą na <span class="anon-block"> (...)</span> Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block">ul. (...)</span> z 06.12.2006 r. przyjęto regulamin rozliczania kosztów mediów w nieruchomości położone przy <span class="anon-block">ul (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> stanowiący załącznik do ww. uchwały. Za uchwała zagłosowało 0,8077 udziałów, bez głosów przeciw, wstrzymało się 0,1923 udziałów. (uchwała k. 14).</p>
<p>Zgodnie z treścią Regulaminu rozliczania kosztów mediów w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położone przy <span class="anon-block">ul (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w zakresie kwestionowanym przez powódkę:</p>
<p>I.
(Postanowienia ogólne)</p>
<p>1.
Regulamin określa zasady rozliczania kosztów za energię cieplną dostarczaną właścicielom nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na potrzeby c.o.i c.c.w.</p>
<p>2.
Regulamin wprowadza się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne</a> /Dz.U. z 2005 r.nr 62, poz. 552 ze zm./</p>
<p>3.
Rozliczenia kosztów zużycia energii cieplnej należy dokonywać nie później niż do 31 maja danego roku za okres od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedniego.</p>
<p>4.
Właściciele lokali zobowiązani są do wnoszenia zaliczkowych opłat za c.o. i c.c.w. w ciągu całego okresu rozliczeniowego. Wysokość zaliczkowych opłat może ulegać zmianie w trakcie okresu rozliczeniowego z powodu:</p>
<p>4.1.
zmiany cen i stawek opłat wprowadzonych przez dostawcę energii cieplnej,</p>
<p>4.2.
zmiany mocy zamówionej,</p>
<p>4.3.
wzrostów lub spadków zużycia energii cieplnej w nieruchomości.</p>
<p>II.
(Podział całkowitych kosztów zakupu energii cieplnej)</p>
<p>1.
Koszt zakupu energii cieplnej do nieruchomości ustala się na podstawie faktur za dostawę energii cieplnej wystawionych przez dostawcę.</p>
<p>2.
Podziału kosztów całkowitych na stale i zmienne dokonuje się w oparciu o faktury zakupu energii cieplnej od dostawcy.</p>
<p>3.
Na koszty zakupu c.o. składają się:</p>
<p>3.1.
opłata stała za moc zamówiona, oplata za usługę przesyłową na potrzeby c.o.(MW),</p>
<p>3.2.
opłata zmienna za zużycie energii cieplnej, oplata przesyłowa zmienna - wg. wskazań licznika na potrzeby c.o.(GJ),</p>
<p>3.3.
opłata abonamentowa .</p>
<p>4.
Z całkowitych kosztów zużycia energii cieplnej na potrzeby c.o. wydziela się 5% kosztów które zostaną zaliczone w koszty części wspólnej nieruchomości.</p>
<p>5.
Na koszty zakupu c.c.w. składają się:</p>
<p>5.1 opłata za moc stała zamówioną, opłata za usługe przesyłową na potrzeby c.c.w. (MW),</p>
<p>5.2 opłata zmienna za zużycie energii cieplnej, opłata przesyłowa zmienna – wg. wskazań licznika na potrzeby c.c.w. (GJ).</p>
<p> III. (Rozliczanie kosztów centralnego ogrzewania)</p>
<p>1.
Z kosztów określonych w pkt. II ppk. 3 odejmuje się koszty C.O. części wspólnej nieruchomości. Pozostałą część kosztów rozlicza się na poszczególne lokale proporcjonalnie do ich powierzchni użytkowej.</p>
<p>2.
Koszty C.O. części wspólnej nieruchomości określone w pkt. lI ppk. 4 rozlicza się w zaliczce eksploatacyjnej na utrzymanie części wspólnej.</p>
<p>3.
W przypadku występowania w nieruchomości lokali użytkowych na które wprowadzono inną stawkę opłat zaliczkowych za dostawę c.o. niż dla lokali mieszkalnych:</p>
<p>3.1.
z kosztów zakupu energii cieplnej na potrzeby c.o. wydzielić koszty związane z ogrzewaniem lokali użytkowych 2:1 w stosunku kosztów lokali mieszkalnych za 1 ㎡ powierzchni grzewczej. Wynika to z faktu, że koszt ogrzania 1 ㎡ powierzchni lokalu użytkowego jest dwukrotnie większa niż koszt ogrzania 1 ㎡ lokalu mieszkalnego.</p>
<p>3.2.
wydzielone w w/w sposób koszty c.o. należy rozliczyć proporcjonalnie do powierzchni grzewczej lokali mieszkalnych i użytkowych.</p>
<p> IV. (Rozliczanie kosztów centralnej cieplej wody)</p>
<p>Lokale, w których są zamontowane wodomierze wody cieplej</p>
<p>1.
Wielkość zużycia energii cieplnej do podgrzania cieplej wody przypadającej na dany lokal wynikać będzie z sumy zużycia indywidualnych wodomierzy wody cieplej.</p>
<p>2.
Suma wskazań indywidualnych wodomierzy wody cieplej pomnożona przez cenę 1m3 cieplej wody określa wielkość opłaty, jaką winni wnieść właściciele lokali z tytułu podgrzania cieplej wody.</p>
<p>3.
Wodomierz musi być zamontowany zgodnie z załączoną instrukcją montażu wodomierza opracowana przez producenta.</p>
<p>4.
Zamontowane wodomierze muszą obejmować wszystkie punkty poboru wody.</p>
<p>5.
Wodomierze muszą być legalizowane w okresach: co 4- c.c.w. 5 lat z.w. Pierwsza legalizacja musi zostać wykonana po upływie okresu jw., licząc od dnia odbioru wodomierza. Wszelkie koszty związane z naprawami lub wymiana wodomierzy a także koszty legalizacji ponosi właściciel lokalu. (Regulamin k. 15 – 19)</p>
<p>We Wspólnocie przygotowano także projekt uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie uchwalenia „Regulaminu rozliczania mediów” w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, jednak uchwałą ta nie została formalnie przyjęta przez Wspólnotę (projekt uchwały k. 20 – 23).</p>
<p>Z uwagi na konstrukcję instalacji ciepłowniczej w budynku przy <span class="anon-block">ul (...)</span> koszt instalacji urządzeń mierzących zużycie ciepła byłby bardzo wysoki (rzędu miliona złotych) i jego poniesienie nie ma ekonomicznego uzasadnienia. Nadto położone na parterze lokale użytkowe są znacznie wyższe i mają większą kubaturę od lokali mieszkalnych (zeznania świadków: <span class="anon-block">M. R.</span> k. 60, <span class="anon-block">K. G.</span> k. 60 – 61, zeznania członka zarządu pozwanej <span class="anon-block">B. C.</span> k. 61 – 62)</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności załączonych do pozwu, których autentyczności i rzetelności nie kwestionowała żadna z stron a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im mocy dowodowej, również w kontekście niezaprzeczonego przez powódkę oświadczenia pozwanej o tym, że uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie została formalnie podjęta a jej treść pozostała projektem. Sąd dał wiarę także zeznaniom słuchanych w sprawie świadków i pozwanej, nie były one kwestionowane przez powódkę, są zgodne z zebranym materiałem dowodowym jak i powszechnie dostępnymi zdjęciami budynku którego dotyczy niniejsze postępowanie wskazującymi na różnice w wysokości pomiędzy lokalami użytkowymi i mieszkalnymi.</p>
<p>Sąd pominął wniosek powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (postanowienie z 02.05.2025 r.) jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania – wobec braku prawidłowego określenia żądania a także braku interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, prowadzenie dowodu z opinii biegłego było całkowicie bezprzedmiotowe.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Roszczenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu w całości.</p>
<p>W sprawie stan faktyczny tj. treść uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> z 06.12.2006 r. oraz treść projektu uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> – były bezsporne. Niekwestionowana była także legitymacja stron w postępowaniu. Powódka zarzucała niezgodność zapisów uchwały z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawą prawo energetyczne</a>, co miało naruszać jej interes ekonomiczny jako członka Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block"> (...)</span> poprzez nałożenie opłat zwiększonych w sposób nieuzasadniony w stosunku do lokali mieszkalnych. Pozwana zarzucała brak wykazania interesu prawnego w wytoczeniu powództwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, brak dostatecznego sprecyzowania roszczenia i brak możliwości uwzględnienia żądania w kształcie sprecyzowanym przez stronę powodową w treści orzeczenia.</p>
<p>Strona powodowa domagała się ustalenia niezgodności Regulaminu rozliczania kosztów mediów a tym samym podział kosztów ciepła stosowany przez Wspólnotę za niezgodny z u.p.e. Roszczenie swoje wywodził z brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w rozumieniu powołanego wyżej przepisu występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa; niepewność ta powinna być obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Interes ten należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda (wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1987 roku, III CRN 57/87, opubl. w OSNPG 1987, Nr 7, poz. 27). Skuteczne powołanie się na interes prawny wymaga wykazania, że oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda. W przypadku, gdy dojdzie już do naruszenia prawa, w związku z którym stronie służy dalej idące roszczenie np. o świadczenie (danie, czynienie, zaniechanie lub znoszenie), wyłączona jest możliwość skutecznego wystąpienia z powództwem o ustalenie, skoro sfera podlegająca ochronie jest w takiej sytuacji szersza, a rozstrzygnięcie o różnicy zdań w stanowiskach stron nabiera charakteru przesłankowego. Takie stanowisko, które Sąd Okręgowy w całości podziela, wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 15.03.2002 roku (II CKN 919/99, LEX nr 54376). Interes prawny będąc materialno-prawną przesłanką powództwa o ustalenie, badany jest przez Sąd z urzędu, a ustalenie jego braku skutkuje oddaleniem powództwa wprost bez analizy żądania powoda pod kątem merytorycznym. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> powód powinien wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego.</p>
<p>Z punktu widzenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> formułowanie żądania jako zmierzającego do ustalenia (stwierdzenia) nieważności lub nieistnienia czynności prawnej (umowy, uchwały) stanowi często stosowany, ale niezbyt precyzyjny skrót myślowy, utożsamiający zdarzenie prawne mające być źródłem stosunku prawnego z tym stosunkiem (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 23.09.2010 r., III CZP 57/10, OSNC 2011, Nr 2, poz. 14). Takie żądanie należy kwalifikować w drodze jego wykładni – zarówno wtedy, gdy obejmuje tylko ustalenie (stwierdzenie) nieważności, jak i wtedy, gdy obejmuje tylko ustalenie nieistnienia czynności prawnej czy też ustalenie niezgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi – tak samo, tj. jako zmierzające do ustalenia – w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> – nieistnienia stosunku prawnego, który miałby wynikać z tej czynności prawnej, a okoliczności, które są powoływane jako motywacja dla twierdzenia o nieważności lub nieistnieniu – jako jego podstawę faktyczną.</p>
<p>Uznanie w świetle okoliczności powołanych jako podstawa faktyczna żądania, że czynność prawna jest nieważna albo nieistniejąca bądź dotknięta inną sankcją jej wadliwości powodującą, że stosunek prawny, który miałby z niej wynikać, nie istnieje, stanowi wówczas jedynie przesłankę rozstrzygnięcia o żądaniu, a nie sam przedmiot tego rozstrzygnięcia. Praktykowany uproszczony sposób sformułowania żądania pozwu przez odniesienie się do samego następstwa wadliwości czynności prawnej nie wiąże sądu w tym sensie, że sąd ten stosując prawo materialne dokonuje własnej kwalifikacji faktów wskazanych przez stronę.</p>
<p>Nieprawidłowe wskazanie skutków wadliwości czynności prawnej nie wyznacza więc granic żądania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a>, jak również nie uzasadnia oddalenia powództwa w wypadku, gdy sąd przyjmie inne następstwo wadliwości czynności prawnej niż to, które wskazał powód.</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania Sąd doszedł do przekonania iż powódka nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> Roszczenie zmierza w istocie do uchylenia uchwały mocą której uchwalono Regulamin, pomimo upływu terminu wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 25;art. 25 ust. 1 a)">art. 25 ust. 1a</a> u.w.l. Nadto ustalenie, iż Regulamin (czy też poszczególne jego zapisy) jest sprzeczny z przepisami prawa bez wyeliminowania go z obrotu prawnego w żaden sposób nie zabezpieczy interesu prawnego powódki, a może jedynie stanowić przesłankę uchylenia lub uznania za nieważną uchwały go uchwalającej. Powódka zmierza do wymuszenia na Wspólnocie dokonanie inwestycji w infrastrukturę cieplną i urządzenia pomiarowe nie w sposób przyjęty prawem, tj przez podjęcie odpowiedniej uchwały Wspólnoty, ale wytaczając pozew kwestionujący uchwałę sprzed 19 lat. Ponadto roszczenie które zostało sformułowane w treści powództwa nie nadaje się do uwzględnienia nie tylko ze względu na nadane mu brzmienie ale także z tej racji, że dotyczy ono w istocie nie uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> a uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>, która nigdy nie została podjęta. Wynika to wprost z zakresu żądania sprecyzowanego ostatecznie pismem z 5 września 2024 r.m. in. określenia niezgodności regulaminu pkt III ust, 1-6, które istotnie znajdują się w projekcie uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> a nie w obowiązującym Regulaminie. Natomiast w uchwale <span class="anon-block">(...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (sekcja 3)">sekcja III</a> – rozliczanie kosztów centralnego ogrzewania zawiera jedynie 3 ustępy redakcyjne. Do takiego wniosku prowadzi także analiza treści pozostałych kwestionowanych przez powódkę zapisów, które są w oczywisty sposób zgodne z przepisami np. odwołanie się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawy prawo energetyczne</a>, wprowadzenie okresu rozliczeniowego etc. Jednoznacznie należy także potwierdzić, że powódce przysługuje dalej idące roszczenie o zapłatę jeśli uważa że uiszczone przez nią zaliczki zostały źle rozliczone z którym nie wystąpiła.</p>
<p>Zarazem nie było podstaw do uwzględnienia roszczenia ewentualnego bowiem strona powodowa nie wykazała, by Regulamin w sposób rażący naruszał prawo, co uzasadniałoby wyeliminowanie go z porządku prawnego w sytuacji gdy powództwo zostało wniesione z rażącym uchybieniem terminu wynikającego z art. 25 ust. 1a u.w.l. w stosunku do uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> r., zaś w odniesieniu do projektu uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> – termin ten w ogóle nie rozpoczął biegu.</p>
<p>Wobec wadliwego skonstruowania pozwu i odniesienia się w zakresie skarżonych zapisów do Regulaminu który nigdy wszedł w życie w zakresie rozliczeń w pozwanej Wspólnocie wypadnie podkreślić, iż jak słusznie wskazała pozwana ustawodawca w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 8;art. 45 a ust. 8 pkt. 1;art. 45 a ust. 8 pkt. 1 lit. a)">art. 45a ust. 8 pkt 1 lit a prawa energetycznego</a> ustawodawca dopuszcza rozliczenia kosztów ogrzewania stosując metody wykorzystujące kubaturę lub powierzchnię lokali - wyłącznie w przypadkach gdy zastosowanie ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania jest technicznie niewykonalne lub nieopłacalne, zaś stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 8;art. 45 a ust. 8 pkt. 3)">art. 45a ust 8 pkt 3</a> dla kosztów stałych dostawy ciepła:</p>
<p>a) na centralne ogrzewanie wraz z kosztami, o których mowa w pkt 1 lit. b, wykorzystując proporcjonalny udział w powierzchni lub kubaturze lokali,</p>
<p>b) na przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wykorzystując liczbę lokali w budynku lub powierzchnię lokali.</p>
<p>Ponieważ niniejsza sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> to powoda obciąża ciężar wykazania rażącej sprzeczności z prawem kwestionowanych postanowień Regulaminu przyjętego tą uchwałą. W uchwale tej przyjęto, iż w wypadku występowania w nieruchomości lokali użytkowych na które wprowadzono inną stawkę opłat zaliczkowych za dostawę c.o. niż dla lokali mieszkalnych z kosztów zakupu energii cieplnej na potrzeby c.o. wydzielić koszty związane z ogrzewaniem lokali użytkowych 2:1 w stosunku kosztów lokali mieszkalnych za 1 ㎡ powierzchni grzewczej. Wynika to z faktu, że koszt ogrzania 1 ㎡ powierzchni lokalu użytkowego jest dwukrotnie większa niż koszt ogrzania 1 ㎡ lokalu mieszkalnego, a następnie wydzielone w w/w sposób koszty c.o. należy rozliczyć proporcjonalnie do powierzchni grzewczej lokali mieszkalnych i użytkowych. Nie sposób przyjąć, iż tak określona metoda jest sprzeczna z wskazaną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 8)">art. 45a ust. 8</a> pkt <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">prawa energetycznego</a> – odwołuje się zarówno do powierzchni jak i kubatury lokali (z którą wiąże wyższe koszty). W konsekwencji powódka winna wykazać, iż nie ma podstaw do zastosowania tej metody gdyż zastosowanie ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania jest technicznie wykonalne i opłacalne, a jeśli zachodzą przesłanki do jej stosowania to przyjęta przez stronę powodową proporcja 2:1 nie odpowiada stanowi faktycznemu. I na te okoliczności powódka nie zaoferowała żadnego materiału dowodowego, w szczególności dowód z opinii biegłego mający zweryfikować zgodność regulaminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 45 a;art. 45 a ust. 9)">art. 45a ust 9 prawa energetycznego</a> nijak by nie zmierzał do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12)">art. 12 ustawy o własności lokali</a> to brak jego skonkretyzowania uniemożliwia Sądowi odniesienie się doń, jednakże dla Sądu nie ulega wątpliwości iż argumenty przywołane w pozwie nie konkretyzują w jaki sposób i który zapis Regulaminu naruszył rażąco w/w przepis ustawy, a tylko wykazanie takiej okoliczności uzasadniałoby uwzględnienie roszczenia ewentualnego.</p>
<p>Wobec powyższego strona powodowa ani nie wykazała roszczenia z którym wystąpiła co do zasady ani też istnienia interesu prawnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> co skutkować musiało oddaleniem powództwa, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 1.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 §1 k.p.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1 i 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> uznając, iż wobec oddalenia powództwa w całości kosztami procesu należy obciążyć przegrywającą powódkę. Na zasądzone koszty złożyły się kwoty zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł obliczone na podstawie §8 ust. 1 pkt 1 w zw. z §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji w punkcie 2.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Piotr Królikowski </em>
</p>
</div>