Ppolska.starec← UrzadnikLog in

II C 659/25

Common courts2025-10-08
Case number
II C 659/25
Judgment date
2025-10-08
Type
REASONS

Legal basis

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II C 659/25</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> w pozwie z 12 maja 2025 r. skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wnieśli o ustalenie , że stosunek prawny pomiędzy powodami , a pozwanym wynikający z umowy kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> , zawartej dnia 29 marca 2012 r. , nie istnieje z uwagi na nieważność ww. kredytu w całości.</p> <p>Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz łącznie kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>W treści uzasadnienia powodowie wskazali , że szereg postanowień umowy jest nieważnych i stanowią one klauzule niedozwolone wielokrotnie stwierdzone orzeczeniami sądowymi w innych sprawach. W szczególności za nieważne powodowie uważają postanowienia umowy stanowiące jej essentialia negotti tj. ust. 2.3.1 , ust.2.3.1.1 , ust.2.3.1.3 , ust. 2.3.1.4 oraz ust.2.4.4.2 , co przesądza ,iż cała umowa jest nieważna od samego początku.</p> <p> <em> <!-- -->/pozew k.4 – 12 odwrót/</em> </p> <p>Pozwany Bank wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw oraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego , liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p> <em> <!-- -->/odpowiedź na pozew k.32 – 59/</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) postanowili zaciągnąć kredyt na budowę domu. Powód był wówczas policjantem , a powódka zatrudniona była salonie samochodowym. Powodowie nie posiadali zdolności do zaciągnięcia kredytu złotowego i zaproponowano im wówczas kredyt walutowy wyrażony w euro , który miał być jednocześnie tańszy od kredytu wyrażonego w złotówkach. Jednocześnie zapewniano ich , że kurs euro jest stabilny. Powodom nie przedstawiono żadnych symulacji dotyczących wahań kursu waluty i ich wpływu na wysokość spłacanych rat kredytu. Powodowie nie negocjowali warunków umowy. Kredyt został wypłacony powodom w złotówkach.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania powoda min.00:03:52 – 00:23:12 , zeznania powódki min.00:23:12 – 00:26:55 rozprawy z dnia 10 września 2025 r. , płyta CD k.185)</em> </p> <p>We wniosku z 28 lutego 2012 roku strona powodowa wystąpiła do banku o udzielenie kredytu w kwocie 400 000,00 zł , wyrażonej w euro na okres 360 miesięcy. Powodowie złożyli oświadczenie o świadomości ryzyka kursowego związanego z zaciągnięciem zobowiązania w walucie nie będącą walutą , w której powodowie uzyskiwali dochód.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek k.68 – 72)</em> </p> <p>W dniu 29 marca 2012 r. powodowie <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> (nosząca wówczas nazwisko <span class="anon-block">(...)</span>) zawarli z <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span>) umowę kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Celem kredytu było wykonanie obiektu budowlanego na nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span> , należącej do <span class="anon-block">W. K.</span>.</p> <p>Kwotę kredytu wyrażono w Umowie jako 100.540,00 CHF.</p> <p>Ustalono, że wypłata kredytu nastąpi w transzach (jako ostateczną datę wypłaty kredytu wskazano 30 listopada 2012 r.).</p> <p>Okres kredytowania oznaczono od daty zawarcia umowy do 4 kwietnia 2042 r.</p> <p>Oprocentowanie kredytu było zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosiło 4,694% , na co składała się stopa referencyjna w postaci EURIBOR 3M, ustalona na dzień sporządzenia (tj.28 marca 2012 r.) umowy kredytu w wysokości 0,794 % i marża podstawowa w wysokości 2,70 p.p. , która do chwili spełnienia warunków i upływu terminów w punkcie II.1.5 umowy była podwyższana od 1,2 p.p.</p> <p>Strony ustaliły, że kredyt będzie spłacany w miesięcznych ratach, w Systemie Rat Równych (wysokość orientacyjnej raty została określona w wysokości 475,19 EUR).</p> <p>Jako zabezpieczenie kredytu wskazano: poddanie się przez powodów egzekucji roszczeń wynikających z umowy kredytu do wysokości wskazanej przez Bank na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy prawo bankowe</a> ; pełnomocnictwo do wskazanych rachunków bankowych należących do powodów; hipotekę do kwoty 150 810,00 w walucie kredytu na ww. nieruchomości na zabezpieczenie roszczeń banku wynikających z umowy kredytu o zwrot kredytu, zapłatę odsetek oraz opłat , prowizji i kosztów ; cesja praw z polisy ww. nieruchomości obciążonej hipoteką – od ognia i innych zdarzeń;</p> <p>Kredyt zaciągnięty przez powodów ma charakter kredytu denominowanego wartością waluty obcej - euro. Mechanizm denominacji został uregulowany w części II umowy kredytu regulującej pozostałe postanowienia kredytu, przede wszystkim następujących postanowieniach Umowy:</p> <p>Zgodnie z treścią ust. 2.3.1. II części umowy: Spłata kredytu wraz z Oprocentowaniem Kredytu i innymi należnościami Banku powstałymi w związku z zawarciem Umowy Kredytu następuje poprzez obciążenie, w dacie Wymagalności, Rachunku Bieżącego kwotą raty i innych należności , a następnie poprzez przelew tych środków na rachunek Bieżącej Obsługi Kredytu , z zastrzeżeniem pkt 2.3.1.2</p> <p>Zgodnie z treścią ust. 2.3.1.1 II części umowy: Jeżeli rachunek bieżący prowadzony jest w złotych , to w przypadku kredytu walutowego należności banku , wyrażone w walucie kredytu , bank pobiera poprzez obciążenie rachunku bieżącego kwotą w złotych , stanowiącą ich równowartość. Równowartość kwoty w złotych ustala się według kursu sprzedaży waluty obcej , obowiązującego w banku na podstawie tabeli kursu , na dwa dni robocze przed datą wymagalności każdej należności banku.</p> <p>Zgodnie z treścią ust. 2.3.1.3 II części umowy: Za zgodą banku kredytobiorca może dokonywać spłat rat kredytu także w inny sposób , w tym w szczególności dokonać spłaty w innej walucie obcej niż waluta kredytu. Jeżeli spłata rat kredytu walutowego nastąpi w innej walucie niż waluta kredytu , wówczas kwota wpłaty zostanie przeliczona najpierw na złote po kursie kupna tej waluty, a następnie na walutę kredytu po kursie sprzedaży , przy zastosowaniu kursów obowiązujących w banku na podstawie tabeli kursów.</p> <p>Zgodnie z treścią ust. 2.3.1.4 II części umowy: Jeżeli spłata następuje po dacie wymagalności raty lub innych należności , do przeliczenia walut stosuje kursy z daty spłaty.</p> <p>Zgodnie z treścią ust. 2.4.4.2 II części umowy: Wcześniejsza spłata kredytu walutowego w złotych lub w innej walucie obcej niż waluta kredytu może zostać dokonana wyłącznie za pośrednictwem wskazanego w umowie kredytu rachunku obsługi wcześniejszych spłat. Jeżeli wcześniejsza spłata kredytu została dokonana w złotych , wówczas wpłacona kwota zostanie przeliczona na walutę kredytu , przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty kredytu obowiązującego w banku na podstawie tabeli kursów w dacie spłaty. W przypadku wcześniejszej spłaty kredytu w innej walucie niż waluta kredytu – wpłacona kwota zostanie przeliczona na złote po kursie kupna tej waluty , a następnie na walutę kredytu po kursie sprzedaży , przy zastosowaniu kursów obowiązujących w banku w dacie spłaty na podstawie tabeli kursów.</p> <p>Zgodnie z treścią ust.5.3 II części umowy: Kursy wymiany walut w tabeli kursów ustalane są przez bank w każdy dzień roboczy w oparciu o średni kurs z rynku walutowego (FOREX) ustalany najpóźniej do godziny 9:30 czasu obowiązującego w Polsce (kurs bazowy).Kurs kupna ustalany jest w oparciu o wzór: kurs kupna = 2* kurs bazowy / (2 + spread walutowy wyrażony w procentach) , a kurs sprzedaży w oparciu o wzór: kurs sprzedaży = kurs bazowy + (spread walutowy wyrażony w procentach* kurs kupna)/2. Wartość spreadu walutowego wyrażonego w procentach na dzień zawarcia umowy wynosi dla waluty CHF: 8,50% , Euro 7,25% , USD7,25% i może ulec zmianie w drodze jednostronnego oświadczenia banku na zasadach określonych w punkcie 5.4. Spread walutowy wyrażony w procentach jest równy stosunkowi spreadu walutowego wyrażonego kwotowo , stanowiącego różnicę pomiędzy kursem sprzedaży , a kursem kupna waluty obcej określanych w tabeli kursów (spread walutowy) do kursu kupna.</p> <p>Zgodnie z treścią ust.5.4 II części umowy: bank jest uprawniony do zmiany – nie częściej niż raz w miesiącu kalendarzowym- wartości spreadu walutowego wyrażonego w procentach , przy czym jej podwyższenie może nastąpić wyłącznie na podstawie co najmniej jednej z przesłanek określonych w punkcie 4.7 regulaminu produktowego, o wartości wyrażonej w punktach procentowych zmiany określonych w tym postanowieniu podstaw.</p> <p>Zgodnie z treścią ust.5.5 II części umowy: Kredytobiorca oświadcza , iż jest świadomy , że zmiana spreadu walutowego będzie miała wpływ na wyrażoną w złotych wysokość udzielonego kredytu w walucie obcej oraz na wysokość kwoty stanowiącą równowartość raty w walucie , w jakiej został udzielony kredyt.</p> <p> <em> <!-- -->(umowa kredytu k.15 – 19)</em> </p> <p>Decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 grudnia 2018 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> stwierdzono ,że postanowienia wzorców umów stosowane przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną</span> w <span class="anon-block">W.</span> o treści tożsamej z wymienionymi w ust.5.3 i ust. 5.4 II części ww. umowy są niedozwolone i zakazano ich wykorzystywania. <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> został zobowiązany do usunięcia skutków naruszenia , w szczególności poprzez poinformowanie wszystkich konsumentów będących stronami umów zawartych na podstawie wzorców , których postanowienia zostały uznane za niedozwolone , o uznaniu ich za niedozwolone i skutkach z tego wynikających.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja k.148 – 164 odwrót)</em> </p> <p>Spłata rat kredytu następowała w złotówkach , które były przeliczane przez bank na euro. Powodowie łącznie spłacili równowartość około 66 tys. Euro. Powodowie są świadomi konsekwencji unieważnienia umowy. Są gotowi na rozliczenia z bankiem.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania powoda min.00:03:52 – 00:23:12 , zeznania powódki min.00:23:12 – 00:26:55 rozprawy z dnia 10 września 2025 r. , płyta CD k.185)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty oraz przesłuchanie strony powodowej. Zdaniem Sądu brak było podstaw do odmowy wiarygodności zeznań , co do okoliczności towarzyszących zawarciu umowy kredytu. Mając na uwadze motywy rozstrzygnięcia i stanowiska stron, Sąd na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 pominął dowód z zeznań świadków, które to były zbędne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i prowadzące jedynie do niczym nieuzasadnionego przedłużenia postepowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo podlegało uwzględnieniu.</p> <p>W zakresie żądania ustalenia nieważności przedmiotowej umowy kredytowej zostało ono oparte na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.</p> <p>Gdy żądanie zmierza do ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, jego podstawę faktyczną mogą stanowić okoliczności faktyczne, wskazujące na to, że mająca być źródłem tego stosunku czynność prawna jest nieważna albo w ogóle nie została dokonana. Nieważność czynności prawnej bądź jej nieistnienie skutkuje tym, że stosunek prawny, mający wynikać z czynności prawnej, nie zawiązuje się, a wobec tego nie istnieje. „Uznanie w świetle okoliczności powołanych jako podstawa faktyczna żądania, że czynność prawna jest nieważna albo nieistniejąca bądź dotknięta inną sankcją jej wadliwości powodującą, że stosunek prawny, który miałby z niej wynikać, nie istnieje, stanowi wówczas jedynie przesłankę rozstrzygnięcia o żądaniu, a nie sam przedmiot tego rozstrzygnięcia” (<em> <!-- -->wyrok SN z dn. 6 listopada 2015 r. sygn. akt II CSK 56/15</em>).</p> <p>W niniejszej sprawie powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> zawartej w dniu 29 marca 2012 r. Konieczne tym samym było odniesienie się do przesłanki merytorycznej tego rodzaju powództwa, jakim jest interes prawny powodów do żądania ustalenia.</p> <p>Interes prawny jest kategorią obiektywną i łączy się z istnieniem niepewności stanu prawnego lub prawa. W judykaturze podkreśla się, że interes prawny w ustaleniu może mieć także taki podmiot, na którego prawa lub obowiązki w określonym zakresie – rozumianym szeroko – może wpłynąć istnienie lub nieistnienie prawa przysługującego innym podmiotom lub stosunku prawnego łączącego inne podmioty. Dostrzega się także potrzebę szerokiego rozumienia interesu prawnego w ustaleniu, rozumianego jako potrzeba prawna wynikająca z określonej sytuacji prawnej, która zagraża naruszeniem uprawnień przysługujących powodowi bądź też stwarza wątpliwość co do ich istnienia czy realnej możliwości realizacji. Ugruntowana w orzecznictwie jest także aprobata wykładni pojęcia interesu prawnego interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej<em> <!-- --> (por. wyrok SN z dn. 14 lipca 1972 r., sygn. akt III CRN 607/71, OSNCP 1973/4/64; wyrok SN z dn. 2 lutego 2006 r., sygn.. akt II CK 395/05; wyrok SN z dn. 26 maja 2021 r., sygn. akt II CSKP 64/21; K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2022)</em>.</p> <p>Powodowie posiadają interes prawny do ustalenia nieważności stosunku prawnego wykreowanego przedmiotową umową poprzez możliwość uzyskania szerszej ochrony ich roszczeń w ramach powództwa o zapłatę. W szczególności powodowie nie tracą interesu prawnego, gdy sfera ich ochrony prawnej jest szersza, a wyrok w sprawie o świadczenie nie usunie wszystkich niepewności, mogących wynikać z określonego stosunku w przyszłości. Ma to miejsce często właśnie w przypadku domagania się ustalenia nieważności umowy, gdy z naruszonego stosunku prawnego wypływa lub może wypłynąć jeszcze więcej roszczeń (por. np<em> <!-- -->. uchwała Sądu Najwyższego: z dnia 17 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69). </em>Każdorazowo konieczne jest rozważenie okoliczności konkretnej sprawy oraz sytuacji prawnej powoda, ocenianej w płaszczyźnie obecnych i prawdopodobnych stosunków prawnych z jego udziałem, a także celu do jakiego powództwo zmierza oraz możliwości dostatecznego jego zrealizowania przy wykorzystaniu innych środków prawnych.</p> <p>Zakładana w niniejszej sprawie nieważność umowy oznacza, że umowa nie wywołała skutków dla niej właściwych. Jeśli zatem zachowania osób dokonujących czynności połączone były ze spełnieniem świadczenia, jak w tej sprawie, a przesunięcia majątkowe okazały się ostatecznie nie mieć podstawy prawnej, powstaje obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1)">art. 410 § 1 k.c.</a>). Przeprowadzenie stosownego rozliczenia finansowego co do zasady nie wymaga odrębnego orzeczenia o nieważności umowy i właściwą drogą pozostawać powinno wówczas powództwo o zapłatę. Wymaga jednak zaznaczenia, że w judykaturze dostrzegalna jest rozbieżność sposobu rozliczenia umów takich jak rozpatrywana. Akceptacja tzw. teorii salda i rozliczenia według granic ostatecznego wzbogacenia aktualizowałyby interes prawny w żądaniu ustalającym. Zestawienie bowiem wypłaconych przez bank środków z wielkością dokonanych wpłat rat kapitałowo-odsetkowych wskazywałoby na istniejące nadal większe przysporzenie po stronie powodów, wykluczając skorzystanie z roszczenia o zapłatę. Gdyby opowiedzieć się natomiast za teorią rozliczenia kondycyjnego, a zatem przy uznaniu odrębnego uprawnienia każdego z kontrahentów do domagania się zwrotu przekazanych środków, powodowie mogliby żądać zwrotu wszystkich wpłat dokonanych na rzecz pozwanego, z włączeniem w ramy tego procesu badania ważności umowy kredytowej. Granice przedmiotowe zapadłego wyroku byłyby wszakże ograniczone, nie obejmując w samej sentencji rozstrzygnięcia o dalszych prawach i obowiązkach z umowy, przy utrzymywaniu zabezpieczeń i upoważnieniu umownym do systematycznych potrąceń z rachunku.</p> <p>Powództwo wniesione w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> obok roszczenia o zapłatę może być w tych warunkach uznane za właściwy środek prawny, który pozwoli w sposób definitywny rozstrzygnąć, czy zawarta przez strony umowa o kredyt hipoteczny ukonstytuowała ważny i skuteczny stosunek prawny w oparciu, o który bankowi służyć będzie nadal względem powodów roszczenie o zapłatę rat wynikających z harmonogramu wraz z odsetkami oraz czy podstawę mają zabezpieczenia tej wierzytelności.</p> <p>Przechodząc do materialnoprawnej oceny zasadności powództwa, należy zauważyć, że okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było podpisanie przez strony umowy, na podstawie której pozwany bank udzielił powodom kredytu z przeznaczeniem na budowę domu , na warunkach określonych szczegółowo w umowie, zaś powodowie jako kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania kredytu na oznaczony w umowie cel, zwrotu kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie, a także do zapłaty na rzecz banku prowizji, opłat i innych należności.</p> <p>Treść wyżej wymienionej umowy odpowiadała definicji umowy kredytu zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69)">art. 69 ustawy Prawo bankowe</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przez strony umowy kredytu (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) tzw. kredytu denominowanego. W przypadku kredytu denominowanego do waluty obcej bank udziela kredytobiorcy kredytu w określonej wysokości EUR (czy też w jakiejkolwiek innej walucie), ale wypłata tej kwoty może nastąpić lub następuje w PLN jako równowartość wskazanej w umowie określonej ilości EUR. Tak więc w przypadku kredytu denominowanego do waluty obcej kredytobiorca uzyskuje środki pieniężne w złotych, ale wysokość kredytu ustalona jest w walucie obcej, z tym że w momencie udostępniania kredytu czy jego transz następuje przeliczenie z waluty obcej na złoty według kursu na dzień udostępnienia kredytu czy jego transz.</p> <p>Zgodnie z umową waluta kredytu została określona jako euro , a kwota na 100.540,00 euro. Kredyt został wypłacony powodom w złotówkach. Od momentu zawarcia umowy , za zgodą banku kredytobiorcy mogli dokonywać spłat rat kredytu także w inny sposób , w tym w szczególności dokonać spłaty w innej walucie obcej niż waluta kredytu. Początkowo spłata rat kredytu następowała w złotówkach , które były przeliczane przez bank na euro. W późniejszym okresie powodowie sami kupowali euro i wpłacali je do banku.</p> <p>Przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanych przez powodów klauzul umownych zaznaczyć należy, że sąd w niniejszej sprawie jest zobligowany do uwzględnienia treści prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone. Stosownie do treści art. 9 ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1634), w odniesieniu do postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(45))">art. 479<sup> <!-- --> 45</sup>k.p.c.</a>, stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w brzmieniu dotychczasowym, nie dłużej jednak niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. od dnia 18 kwietnia 2016 roku). Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(43))">art. 479<sup> <!-- --> 43</sup> k.p.c.</a> (w brzmieniu obowiązującym do czasu wejścia w życie wyżej przywołanej ustawy nowelizacyjnej) prawomocny wyrok sądu ochrony konkurencji i konsumentów uwzględniający powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec osób trzecich – od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Oznacza to, że sąd rozpoznający indywidualną sprawę, w której przedmiotem sporu jest postanowienie konkretnej umowy zawartej z konsumentem, którego treść normatywna jest tożsama z postanowieniem wzorca umowy uznanym za niedozwolone prawomocnym wyrokiem sądu ochrony konkurencji i konsumentów oraz wpisanym do rejestru tego rodzaju postanowień, a przy tym pochodzącym od tego samego przedsiębiorcy, który jest stroną postępowania w sprawie indywidualnej, jest związany treścią wyroku sądu ochrony konkurencji i konsumentów (por. uzasadnienie uchwały składu 7 Sędziów SN z dnia 20 listopada 2015 roku, sygn. III CZP 17/15).</p> <p>Dokładnie takie postanowienie umowne stosowane przez pozwanego jak w przedmiotowej umowie (,,ust.5.3 II części umowy Kursy wymiany walut w tabeli kursów ustalane są przez bank w każdy dzień roboczy w oparciu o średni kurs z rynku walutowego (FOREX) ustalany najpóźniej do godziny 9:30 czasu obowiązującego w Polsce (kurs bazowy).Kurs kupna ustalany jest w oparciu o wzór: kurs kupna = 2* kurs bazowy / (2 + spread walutowy wyrażony w procentach) , a kurs sprzedaży w oparciu o wzór: kurs sprzedaży = kurs bazowy + (spread walutowy wyrażony w procentach* kurs kupna)/2. Wartość spreadu walutowego wyrażonego w procentach na dzień zawarcia umowy wynosi dla waluty CHF: 8,50% , Euro 7,25% , USD7,25% i może ulec zmianie w drodze jednostronnego oświadczenia banku na zasadach określonych w punkcie 5.4. Spread walutowy wyrażony w procentach jest równy stosunkowi spreadu walutowego wyrażonego kwotowo , stanowiącego różnicę pomiędzy kursem sprzedaży , a kursem kupna waluty obcej określanych w tabeli kursów (spread walutowy) do kursu kupna”) zostało uznane za niedozwolone i zakazano pozwanemu jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami oraz wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych UOKiK , na mocy decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 grudnia 2018 r. <span class="anon-block"> (...)</span> , co potwierdza tylko i wyłącznie o wadliwości tego rodzaju postanowienia, które w konsekwencji przesądza o nieważnością przedmiotowej umowy o kredyt.</p> <p>Podkreślić raz jeszcze także należy, że nie ma żadnych przeszkód żeby, w ramach swobody kontraktowej, świadczenie danej strony było ustalone/ustalane we wskazany w umowie sposób również z zastosowaniem klauzuli waloryzacyjnej w przypadku, gdy umowa ta, inaczej niż w realiach przedmiotowej sprawy, wskazuje obiektywne i precyzyjne podstawy do jego określenia. Zapisy zawartej przez strony postępowania umowy w zakresie wysokości świadczenia powodów były natomiast tak sformułowane, że nie pozwalały w ogóle ustalić konkretnej wysokości poszczególnych rat, w jakich kredyt powinien być spłacany. Umowa ta nie wskazywała więc podstawy określenia świadczenia powodów w sposób precyzyjny, jasny, czytelny i dostateczny. Jednocześnie, co również należy podkreślić, w świetle postanowień przedmiotowej umowy pozwany przez taki sposób kształtowania kursu waluty obcej mógł w sposób dowolny wpływać na wysokość świadczenia powodów. Po raz pierwszy po wypłacie kredytu ( przeliczając kwotę udzielonego im kredytu na walutę obcą po kursie kupna ustalonym przez siebie) oraz po raz drugi przy ustalaniu wysokości poszczególnych rat (przeliczając kwotę raty w walucie obcej na złotówki po kursie sprzedaży ustalonym przez siebie). W obu przypadkach wysokość świadczenia powodów zależna zatem była tylko i wyłącznie od swobodnego, niczym nieograniczonego, uznania pozwanego. Takie ukształtowanie świadczenia jednej ze stron tego stosunku prawnego jest oczywiście sprzeczne z jego naturą. Wzajemne obowiązki stron danego stosunku powinny bowiem być ukształtowane i ustalone w uprzednio uzgodniony przez nie jasny, precyzyjny i czytelny sposób. Powyższe bezsprzecznie przekłada się na uznanie, że przedmiotowa umowa w istocie nie określała głównego świadczenia powodów – nie określała zasad spłaty przez nich kredytu w sposób całkowicie klarowny i dostateczny. Umowa ta pozostawiała uznaniu pozwanego najpierw wskazanie wysokości kwoty kredytu w walucie obcej a następnie wysokości poszczególnych rat, w których kredyt miał zostać przez powodów zwrócony, spłacony. Brak określenia dokładnej i ściśle sprecyzowanej wysokości świadczenia kredytobiorcy bezsprzecznie przesądzał o sprzeczności treści takiej umowy zarówno z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> jak też i przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69)">art. 69 prawa bankowego</a> , co w świetle przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> przesądza o nieważności takiej umowy. Umowa o kredyt powinna bowiem w szczególności określać obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu, a więc wysokość rat, w których kredyt ma być spłacony, a czego w przedmiotowej umowie zabrakło.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powodów w kwocie 10 800,00 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictw w łącznej wysokości 34,00 zł, opłata sądowa od pozwu w kwocie 1 000,00 zł , łącznie więc 11 834,00 zł. Co do odsetek od kosztów procesu, Sąd orzekł zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a>, zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.</p> </div>