III FZ 541/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 55/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 marca 2021 r., nr SKO.F/41.4/81/2021/1235 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 55/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw J. W., zwanej dalej "Skarżącą", od zarządzenia starszego referendarza sądowego tego Sądu z dnia 17 marca 2022 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis tego postanowienia została wydana Skarżącej w dniu 19 kwietnia 2022 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 1 i 11 kwietnia 2022 r. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 15 kwietnia 2022 r. Na powyższe postanowienie Skarżąca, pismem nadanym w placówce pocztowej 25 kwietnia 2022 r., wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając sprzeciw wskazał, że uwzględniając zasadę wynikającą z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", doręczenie uważa się za dokonane w dniu 15 kwietnia 2022 r., tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Tym samym siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu na przedmiotowe postanowienie upłynął, zdaniem Sądu, w dniu 22 kwietnia 2022 r. zaś wnosząc zażalenie 25 kwietnia 2022 r. Skarżąca uczyniła to po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Mając na względzie treść tego przepisu stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał treść znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru dotyczącego doręczenia Skarżącej odpisu postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 marca 2022 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie błędnie została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Skoro pierwsza awizacja przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie miała miejsce 1 kwietnia 2022 r., to czternastodniowy termin, w którym przesyłka ta mogła zostać odebrana przez adresata, upłynął 15 kwietnia 2022 r. i z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 p.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez Skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. W świetle powyższego jako prawidłowe ocenić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że wprawdzie przedmiotowa przesyłka została odebrana w dniu 19 kwietnia 2022 r., jednakże fakt ten nie uchyla skutków doręczenia wynikających z powołanych wyżej przepisów. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw Skarżącej. Mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie przyjąć należało, że skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 15 kwietnia 2022 r. a siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął 22 kwietnia 2022 r., a więc wniesienie tego środka zaskarżenia 25 kwietnia 2022 r. było czynnością dokonaną po terminie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że okoliczność, iż adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym, wprawdzie nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu według art. 73 p.p.s.a., jednakże wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.