II OZ 1336/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 647/13 o odmowie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi C. T. na uchwałę Rady Gminy Kozielice z 28 lutego 2013 r. nr XVII/190/2013 w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kozielice postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Sz 647/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi C. T. na uchwałę Rady Gminy Kozielice z 28 lutego 2013 r. nr XVII/190/2013 w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kozielice. C. T. złożył zażalenie na postanowienie z 17 kwietnia 2014 r. W zażaleniu tym zawarł wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Arkadiusza Windaka z orzekania we wszystkich sprawach jego dotyczących. Jako podstawę wyłączenia skarżący wskazał pomijanie przez sędziego WSA Arkadiusza Windaka wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 17/12. Sędzia WSA Arkadiusz Windak złożył do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że nie pozostaje ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz, że nie zachodzą w sprawie okoliczności wymienione w art. 18 i 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w sprawie. Postanowieniem z 28 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że instytucja wyłączenia sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 lipca 2004 r. , sygn. akt SK 19/02, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 67). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w art. 18 § 1 p.p.s.a. enumeratywnie wskazano przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie istnieją powody obligatoryjnego wyłączenia wskazanego sędziego w trybie art. 18 p.p.s.a., jak również brak okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Przy czym wątpliwość ta musi być realna, a nie potencjalna. Przytaczane przez skarżącego okoliczności są jedynie subiektywnymi odczuciami i ocenami działań podejmowanego przez sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności i rozstrzygnięć podejmowanych w prowadzonym postępowaniu. Wniosek ten w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w rozpoznaniu sprawy, co czyni przedmiotowe żądanie bezzasadnym. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, orzecznictwo sądów administracyjnych jest zgodne w poglądach, że w sytuacji złożenia oświadczenia przez sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, wskazującego, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skoro skarżący nie wykazał przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a, a przesłanki te nie wynikają z akt sprawy, to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. Zażalenie na postanowienie z 28 lipca 2014 r. wniósł C. T. Wskazał, że przyczyną wniosku o wyłączenie sędziego jest jego sposób postępowania i stosunek do stron. Sędzia nie zapewnia bezstronności, ponieważ nie rozróżnia stron sporu. Skarżący wskazał, że "orzekający są w 100% sterowani i absolutnie nieobiektywni oraz nierzetelni". Podkreślił, że sędzia WSA Arkadiusz Windak nie respektuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jest więc niezdolny do orzekania i z tego powodu podlega wyłączeniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Art. 19 p.p.s.a. stanowi, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych w art. 18 p.p.s.a., czy to określonych w art. 19 p.p.s.a. Użyte w art. 19 p.p.s.a. określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny być to takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane np. oceną, że sędzia ten nieprawidłowo stosuje prawo. W niniejszej sprawie C. T. uzasadnił wniosek o wyłączenie sędziego tym, że sędzia WSA Arkadiusz Windak "nie respektuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego" i w związku z tym podlega wyłączeniu, jako niezdolny do orzekania. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego. Przesłanką taką nie jest subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku. Nie jest nią również niezadowolenie skarżącego, odnoszące się do ocen prawnych, wyrażanych przez sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Innymi słowy, samo – ewentualne – naruszenie prawa przez sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Co więcej, naruszenie przepisów postępowania przez sąd, co do zasady, nie może być poczytane jako celowe działanie wymierzone przeciwko stronie. Okoliczności, przedstawione we wniosku C. T., mające świadczyć o stronniczości z powodu rozstrzygania w sposób odmienny od jego oczekiwań nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego WSA Arkadiusza Windaka od rozpoznania niniejszej sprawy. Nie można bowiem upatrywać przesłanki wyłączenia sędziego tylko w tym, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy, z której przebiegu skarżący nie była zadowolony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.