I OZ 599/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 380/22 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu D. B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 380/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku D. B., odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych sprzeciwu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2022 r. Ponieważ złożony egzemplarz sprzeciwu nie zawierał oryginalnego podpisu wnoszącej sprzeciw, a jedynie jego odbitkę kserograficzną, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2022 r., doręczonym w dniu 5 sierpnia 2022 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych sprzeciwu przez jego własnoręczne podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu W dniu 8 sierpnia 2022 r. wnosząca sprzeciw nadesłała kolejny, niepodpisany własnoręcznie egzemplarz sprzeciwu, zawierający odbitkę kserograficzną podpisu. W związku z powyższym, Sąd postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. odrzucił sprzeciw. W dniu 1 września 2022 r. skarżąca nadesłała pismo, do którego załączyła własnoręcznie podpisany egzemplarz. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania treści pisma, wnosząca sprzeciw wyjaśniła, że pismo z dnia 1 września 2022 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do podpisania sprzeciwu. Podniosła, że jest po dwóch operacjach onkologicznych, przyjmuje leki, które powodują brak trzeźwego myślenia, co uniemożliwiło złożenie w terminie wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wnioskodawczyni jako przyczynę uchybienia terminu wskazała jedynie ogólnie okoliczność przebycia dwóch operacji onkologicznych i przyjmowanie leków, bez podania jakichkolwiek konkretnych informacji, tzn. w jakim okresie przebyła operacje, jakie leki przyjmuje, w jakiej częstotliwości występują w związku z tym problemy z koncentracją. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni w terminie wniosła sprzeciw od kwestionowanej decyzji Kolegium, w terminie odpowiadała na wezwania Sądu. Okoliczności te, zdaniem Sądu wskazują, że nie ma problemów z załatwianiem spraw bieżących. Ogólnikowe twierdzenia, przy jednoczesnym braku przedłożenia do akt sprawy jakiekolwiek dokumentacji potwierdzającej podnoszone okoliczności, nie mogły być brane pod uwagę jako przesłanki wyłączające winę strony w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, wskazując na swój zły stan zdrowia spowodowany dwiema przebytymi operacjami onkologicznymi i koniecznością przyjmowania w związku z powyższym leków. W załączeniu przesłała pięć kart leczenia szpitalnego w okresie od 8 listopada 2006 r. do 24 lutego 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu – choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, które nie dało się przewidzieć (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I GZ 173/11, z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1172/14 oraz z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 826/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 464-465, nb 5 pkt 1). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania czynności nastąpiło bez jej winy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że ogólnikowe twierdzenia skarżącej o przebyciu dwóch operacji onkologicznych i konieczności przyjmowania leków, bez podania konkretnych informacji, tzn. w jakim okresie przebyła operacje, jakie leki przyjmuje, w jakiej częstotliwości występują w związku z tym problemy z koncentracją, przy jednoczesnym braku przedłożenia do akt sprawy jakiekolwiek dokumentacji potwierdzającej podnoszone okoliczności, nie mogły być brane pod uwagę jako przesłanki wyłączające winę strony w uchybieniu terminu. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego na pogorszenie jej stanu zdrowia w okresie poprzedzającym wezwanie do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Zauważyć przy tym trzeba, że również z dokumentów załączonych do zażalenia na postanowienie z dnia 13 października 2022 r. nie wynika aby w terminie przewidzianym do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, tj. od 5 do 12 sierpnia 2022 r., zaszły okoliczności uprawdopodabniające brak winy strony w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności procesowej. Przedłożone dokumenty w postaci pięciu kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia 8 listopada 2006 r., z dnia 12 marca 2012 r., z dnia 4 października 2012 r., z dnia 14 października 2016 r. oraz z dnia 24 lutego 2020 r. wskazują na zaistnienie pewnych zdarzeń w życiu osobistym skarżącej i odnoszą się do jej stanu zdrowia sprzed kilku lub kilkunastu lat przed wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu w niniejszej sprawie. Z dokumentów tych nie wynika natomiast, aby stan ten pogorszył się w takim stopniu, aby uniemożliwił stronie podejmowanie czynności procesowych w okresie biegu ustawowego terminu do uzupełnienia tych braków. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia trudnych do przezwyciężenia okoliczności nagłych, datowanych na okres 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, liczonego od dnia doręczenia stronie wezwania z dnia 27 lipca 2022 r. W konsekwencji przyjąć należało, że wnosząca zażalenie nie wykazała przesłanek z art. 87 § 2 P.p.s.a. warunkujących przywrócenie terminu, a zatem stanowisko Sądu I instancji należy uznać prawidłowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.