II FSK 1916/13

SENTENCJA II FSK 1916/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. K. o wstrzymanie wykonania egzekucji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2013 r., III SA/Łd 186/13 w sprawie ze skargi D.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie egzekucji. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r., III SA/Łd 186/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. K. (zwanej dalej skarżącą) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. W dniu 15 maja 2013 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3. W dniu 4 sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała w nim na swoją złą sytuację materialną. Zaznaczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zatem wszelkie koszty (około 620 zł) obciążają ją w pełnej wysokości. Oszczędności już nie ma, bowiem wszystkie zostały skonsumowane przez 9 letnią egzekucję z jej emerytury. Podniosła, że ze względu na stan finansów zostało jej przyznane prawo pomocy w postaci całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Jej emerytura podlega zajęciu (ponad 900 zł co miesiąc) i przez to skarżąca nie może wykupić lekarstw, których przyjmowanie jest konieczne. Zaciągnęła w banku pożyczkę, by zainwestować w swoje zdrowie, ale ta pożyczka również została zajęta. Skarżąca zaznaczyła, że ze względu na wiek (skończyła 76 lat) i choroby przyjmowanie lekarstw jest koniecznością. Do wniosku załączyła dokumentację medyczną, z której wynika, że od 2006 r. jest pod opieką kliniki kardiologicznej z powodu przewlekłej choroby serca, cierpi również na cukrzycę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie może zostać uwzględniony. 4. Bez względu na okoliczności podnoszone przez skarżącą sąd nie może wniosku uwzględnić. Zanim bowiem sąd zacznie analizować przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odpowiedzieć na pytanie, czy w danej sprawie w ogóle może wstrzymać wykonanie danego aktu. Jeżeli stwierdzi, że jest do tego uprawniony – dopiero wtedy może sprawdzać, czy zostały spełnione przesłanki. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. WSA oddalił na nie skargę. W efekcie skarżącej odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tej sprawie skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Dla sądu, z proceduralnego punktu widzenia "umorzenie postępowania egzekucyjnego" i "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego" to odrębne sprawy. Dla skarżącej oba rozstrzygnięcia mają przełożenie finansowe i przez to mogą się skarżącej wydawać tym samym, tak jednak nie jest. Jeżeli skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego to sąd nie może w tym postępowaniu decydować o zupełnie innych kwestiach, czyli wstrzymaniu egzekucji. Po drugie – ustawa nie upoważnia sądu do decydowania o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie wstrzymać postępowanie egzekucyjne mogą tylko organy egzekucyjne. Sąd nie jest do tego uprawniony. Jeżeli organy egzekucyjne rozstrzygną sprawę to ewentualnie ich rozstrzygnięcia można skarżyć do sądu, by ten zbadał ich zgodność z prawem. W aktach (karta nr 90) znajduje się postanowienie WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2011 r., z którego wynika, że:"(...) decyzją z dnia 15 października 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi uchylił w części decyzję organu I instancji z dnia 21 listopada 2005 r. i określił wysokość zobowiązania strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 54.060,00 zł. Decyzja ta stanowiła podstawę do aktualizacji przez wierzyciela w dniu 23 lutego 2010 r. tytułu wykonawczego nr [...], stanowiącego podstawę prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego L.". Z akt również wynika, że na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 października 2009 r. został wydany tytuł egzekucyjny i jest prowadzona egzekucja. Tym samym skarżąca nie wnosiła o wstrzymanie wykonania decyzji, tylko o wstrzymanie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie decyzji. Sąd nie jest uprawniony do wstrzymania postępowania egzekucyjnego ani na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ani na podstawie żadnego innego przepisu. Wstrzymać postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie organ na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151, zwanej dalej: u.p.e.a.). Artykuł 23 § 1 u.p.e.a. stanowi, że: "Nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji". Paragraf 6 tego artykułu wskazuje, że: "Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.". Reasumując, po wszczęciu egzekucji sąd nie może jej wstrzymać- może to zrobić tylko organ pod pewnymi warunkami. 6. Powyższe stanowisko wynika wprost z przepisów i znalazło swoje odzwierciedlenie w innych postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 28 maja 2013 r., II FSK 1256/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 u.p.e.a., a organem władnym do zawieszenia takiego postępowania jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji.". W postanowieniu z dnia 25 września 2013 r., I GZ 440/13, NSA podniósł, że: "Sąd nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to na podstawie art. 34 § 3, art. 56, art. 110p § 3, art. 114d) u.p.e.a. przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu." W postanowieniu z dnia 3 października 2013 r., I GSK 1241/12, stan faktyczny był zbliżony do stanu w niniejszej sprawie - skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego "wniosek o wstrzymanie egzekucji". W uzasadnieniu wskazał, że "dotychczas zapłacił 10 rat i nie ma środków na dalsze ich płacenie. Sytuacja finansowa jego firmy jest tragiczna i jedynie wstrzymanie wykonania tej decyzji może ją uratować.". W tym przypadku NSA również nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego. 7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.