II FSK 2364/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA S. Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA B. Dauter, Sędzia NSA T. Zborzyński, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 32/18 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od M. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w całości. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r., I SA/Łd 32/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę M. S.(zwanego dalej skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 listopada 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia 14 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2017 r. określającą skarżącemu i jego małżonce wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r. Organ I instancji ustalił, że małżonkowie są współwłaścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Mimo prawnego obowiązku oraz wezwań kierowanych do podatników nie złożyli oni deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ ustalił, że w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r., pod wskazanym adresem zameldowana była jedna osoba na pobyt stały, w okresie od dnia 1 lipca 2014 r. na pobyt stały zameldowane były trzy osoby. Odpady (niesegregowane) z przedmiotowej posesji odbierane są od lipca 2013 r. Prezydent Miasta w dniu 9 czerwca 2017 r. wydał decyzję, którą określił małżonkom wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres: - od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. w wysokości 17 zł miesięcznie, - od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. w wysokości 12 zł miesięcznie, - od dnia 1 lipca 2014 r. w wysokości 36 zł miesięcznie. 3. Organ odwoławczy, decyzją z dnia 14 listopada 2017 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. 4. Skarżący na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. złożył potwierdzenie wykonania przelewu natychmiastowego z dnia 10 sierpnia 2015 r. na kwotę 118,50 zł, potwierdzenie zakupu pojemnika na śmieci z dnia 10 sierpnia 2015 r., mail z dnia 23 lutego 2018 r. skierowany przez podatnika do MPO, zawierający pytanie w jakiego rodzaju pojemnikach spółka odbiera odpady domowe zmieszane oraz mailową odpowiedź, a także raport bilansowy od podmiotu odbierającego śmieci dla skarżącego za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Sąd dopuścił dowód z powyżej opisanych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym oraz podpisy osób upoważnionych do jej wydania. Organ nie wskazał natomiast w sposób jednoznaczny i konkretny, kto jest adresatem wydanego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji. Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia i nazwiska oraz miejsca zamieszkania. Brak oznaczenia podmiotu, którego ma dotyczyć rozstrzygnięcie w przyszłości może uniemożliwić wykonanie decyzji z zastosowaniem środków egzekucyjnych. Sąd przyznał, że organ odwoławczy zawarł zarządzenie o doręczeniu decyzji małżonkom, jednak to zarządzenie zawiera jedynie informację o tym, komu organ zamierza decyzję doręczyć i nie można z niej wyciągać dalej idących wniosków w przedmiocie tego kto jest adresatem decyzji, czyli osobą, na którą nałożono obowiązek z decyzji wynikający (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., II GSK 64/08, LEX nr 467116). W ocenie sądu I instancji z uwagi na uchybienia zaskarżonej decyzji w opisanym powyżej zakresie, niemożliwe jest dokonanie kontroli wydanego rozstrzygnięcia. Nie wiedząc, kto jest zobowiązanym, niemożliwa jest ocena, czy organ w toku prowadzonego postępowania zebrał materiał dowodowy w sposób kompleksowy i wyczerpujący oraz czy w sposób zasadny dokonał jego oceny w oparciu o obowiązujące, konkretne regulacje prawne. 6. Powyższy wyrok SKO zaskarżyło w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w związku z art. 210 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. - zwanej dalej: ord. pod.) w związku z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1289 z późn. zm.; dalej u.c.p.g.) poprzez błędne przyjęcie, że SKO nie wskazało w sposób jednoznaczny i konkretny, kto jest adresatem wydanego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji; 2) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 153 p.p.s.a. - poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. brak wskazania, który przepis prawa materialnego i w jaki sposób (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) naruszyło Kolegium. Mając powyższe na uwadze SKO wniosło o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a w razie uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; - rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, - orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. 7. Zdaniem Kolegium o tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 ord. pod.), jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 ord. pod. został spełniony (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., I FSK 998/15; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009 r., I FSK 1328/08). Z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest obojętne, w którym miejscu decyzji strona zostanie wskazana, ważne jest, by była ona w sposób jednoznaczny określona. Zatem oznaczenie strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji, ale może także znaleźć się dopiero w rozdzielniku (zob. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r., II GSK 2610/14, wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r., II OSK 821/13). Kolegium wyraźnie wskazało, że rozstrzygnięcie zapadło po rozpatrzeniu "odwołania" i dalej wskazano imię i nazwisko skarżącego oraz jego adres. W tym kontekście niezrozumiałym jest stwierdzenie sądu I instancji, że: "Osoba jednego z adresatów może ewentualnie (podkreślenie Sądu) wynikać z treści rozstrzygnięcie, w którym wskazano, że SKO wydało zaskarżoną decyzję po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 9 czerwca 2017 r.". W uzasadnieniu decyzji wyraźnie określono strony postępowania. Kolegium wskazało, że "Prezydent Miasta określił skarżącemu i żonie skarżącego wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [...]. Strony, mimo że są współwłaścicielami nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy nie złożyli wymaganych przepisami prawa deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Jednoznacznie określono, że skarżący są współwłaścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym). Mimo prawnego obowiązku oraz wezwań Prezydenta Miasta strony nie złożyły deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Strony wraz z ich adresem zamieszkania zostały oznaczone również w tzw. rozdzielniku. Błędne jest twierdzenie sądu I instancji, że jest to jedynie informacja o tym, komu organ zamierza decyzję doręczyć i nie można z niej wyciągać dalej idących wniosków w przedmiocie tego, kto jest adresatem decyzji. Decyzja podatkowa została doręczona stronom. 8. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać m. in. podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia powyższego wymogu. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie o przepis art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Jednak uzasadnienie wyroku nie zawiera wskazania, który z przepisów prawa materialnego został przez Kolegium naruszony i w konsekwencji w jaki sposób. Przepis art. 210 § 1 pkt 3 ord. pod. jest przepisem proceduralnym. Odnosi się do wymogów formalnych decyzji, określając, że winna ona zawierać oznaczenie strony (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r., II FSK 814/09). 9. Wskazane wyżej fragmenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO wyraźnie wskazują, że decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach skarżącego i jego żony, którzy są współwłaścicielami nieruchomości. Co więcej, wykazują one konsekwencję w tym określeniu. Dlatego skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od obciążenia drugiej strony obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem w żaden sposób nie spowodowała ich powstania (art. 207 § 2 p.p.s.a.).