II SA/Bd 1139/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. UZASADNIENIE 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021r. Wojewoda K.-P. działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 – dalej "ustawa") i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735. – dalej "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021r. w przedmiocie odmowy uznania K. K. (dalej: skarżący, strona) za osobę bezrobotną od dnia [...] czerwca 2021r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Starosta I. decyzją z dnia [...] czerwca 2021r., orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] czerwca 2021r. Organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2021r. do Powiatowego Urzędu Pracy w I. wpłynął wniosek skarżącego o dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej. Do wniosku dołączono: świadectwo dojrzałości, zaświadczenie o ukończeniu kursu "System księgowości, bankowości i obsługi komputera", informację o zameldowaniu na pobyt stały, świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w P. S.A. w W. w okresie od [...] maja 1996r. od dnia [...] sierpnia 1998r. oraz wypis z Krajowego rejestru Sądowego wg. stanu na dzień [...] czerwca 2021r. z którego wynika, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w firmie A. Z. sp. z o.o. KRS [...]. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy organ stwierdził, że skarżący będąc prezesem zarządu spółki nie wykazał w żadnej sposób, że jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, co stanowi negatywną przesłankę do uznania go za osobę bezrobotną. Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie, w którym podniosła, że nie zgadza się z wydaną decyzją i żąda ponownego rozpatrzenia sprawy lub uchylenia decyzji. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Wojewoda w pierwszej kolejności przywołał treść art. 10 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dalej organ odwoławczy wskazał, że strona wypełniła wniosek o dokonanie rejestracji jako osoba bezrobotna (wersja wygenerowana z systemu w aktach sprawy) na stronie praca.gov.pl. Na wniosku w sprawie ubiegania się o status osoby bezrobotnej skarżący złożył podpis opatrzony profilem zaufania oraz dokonał w nim oznaczeń m.in. w kwestii informacji istotnych w sprawie możliwości uznania za osobę bezrobotną. Strona m.in. została pouczona o odpowiedzialności karnej wynikającej z dyspozycji art. 233 Kodeksu karnego. Organ odwoławczy podkreślił, że złożone oświadczenie wywiera skutek prawny dla strony ex nunc, tj. od chwili złożenia. We wniosku, strona zaznaczyła, ze jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia jednakże złożone oświadczenie w ocenie orgsanu jest contradictio explicita, ze stanem faktycznym, bowiem w aktach sprawy jest wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień [...] czerwca 2021r., Nr [...], z którego wynika, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w sp. z o.o. A. Z.. Zdaniem organu skoro strona pełni funkcję prezesa, nie zrzekła się tej funkcji i nie została ta funkcja zawieszona w swoich prawach, ani też nie wykazała, że ujawniony w rejestrze skład zarządu jest nieaktualny i nawet jeśli nie pobiera wynagrodzenia z tego tytułu, to oznacza, że nie można było przyjąć, iż strona wykazuje gotowość do podjęcia zatrudnienia pomimo złożonego oświadczenia we wniosku. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda podkreślił, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego. Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki wiąże się z obowiązkami, które ograniczają gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu. Reasumując organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny o braku spełnienia przez skarżącego przesłanki gotowości do podjęcia zatrudnienia. 2. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021r. zarzucając naruszenie: - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia czy sprawowanie przez skarżącego funkcji prezesa zarządu w spółce prawa handlowego rzeczywiście koliduje z realną możliwością podjęcia zatrudnienia, a także niezbadanie stopnia zaangażowania skarżącego w działalności tejże spółki; - art. 7a § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, w sytuacji w której ustawodawca nie zamieścił w ustawie definicji legalnej "gotowości do podjęcia zatrudnienia", wobec czego wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być rozstrzygane na korzyść strony domagającej się przyznania statusu bezrobotnego; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady zaufania do władzy publicznej i niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez podejmowanie działań jawnie naruszających słuszny interes skarżącego; - art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy polegające na błędnym uznaniu, iż pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. U uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy nie podjęły żadnych czynności mających na celu sprawdzenie czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, iż pełnienie przez stronę funkcji prezesa zarządu koliduje ze zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia. Powołano się jedynie na wydruk z KRS załączony do wniosku z dnia [...] czerwca 2021r. Stanowi to w ocenie skarżącego oczywiste naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wydanie decyzji powinno bowiem zostać poprzedzone dokładnym zbadaniem czy w przedmiotowej sprawie zachodzą negatywne przesłanki dla przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. Organ przede wszystkim powinien ustalić, czy wbrew treści złożonego oświadczenia, pełnienie funkcji w zarządzie spółki powoduje niemożliwość podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że iż sam fakt piastowania funkcji w zarządzie spółki kapitałowej nie przesądza o braku realnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Końcowo strona wskazała, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy zawiera przesłanki, które warunkują możliwość uznania za osobę bezrobotną. Są one celowo ukształtowane w sposób umożliwiający decydującemu organowi podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o wszechstronny materiał dowodowy. Działanie organów administracji publicznej obu instancji naruszyło wobec powyższego także przepisy ww. ustawy, gdyż wydane w toku postępowania decyzje zostały oparte na przesłankach traktujących rozszerzająco definicję zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Poza naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiło to również pogwałcenie jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego zawartej w art. 7a § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego w sytuacji braku materiału dowodowego uprawdopodobniającego wpływ sprawowania przez niego funkcji w zarządzie spółki na niemożliwość podjęcia zatrudnia, organ winien był przyjąć iż taki związek nie zachodzi a tym samym wydać decyzję zgodnie z jego żądaniem. 3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewoda K.-P. z dnia lipca 2021r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021r. w przedmiocie odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] czerwca 2021r. Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi zasadność odmowy przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej z uwagi na pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego. Organy uznały, że zajmowanie tego stanowiska stoi w sprzeczności ze stałą i pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Sąd podziela stanowisko organów. Legalną definicję osoby bezrobotnej zawiera art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że termin "bezrobotny" oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym w pkt od a do m ustawa zawiera szereg warunków dodatkowych. Zdaniem Sądu z przywołanej powyższej regulacji tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika przesłanka stanowiąca istotny element definicji bezrobotnego, a mianowicie "gotowość do podjęcia pracy". Warunek ten musi być przy tym spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu, gdyż w przeciwnym razie zasadne będzie pozbawianie lub nieprzyznanie stronie statusu bezrobotnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Chodzi tu o możliwość podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślenia również wymaga, że gotowości do pracy nie można utożsamiać wyłącznie z deklarowaną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy, ale z rzeczywistymi możliwościami jej wykonywania. Zdaniem Sądu w sytuacji pełnienia funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego rzeczywiste możliwości podjęcia pracy są co najmniej ograniczone w stosunku do tych, jakie istnieją, gdy bezrobotny nie wykonuje żadnego zajęcia. Ponadto wskazać należy, że zakres obowiązków i praw członków zarządu spółki wynika wprost z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm.), zgodnie z którym "zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę". Przez prowadzenie spraw w doktrynie rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz – w pewnych sytuacjach – osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych (A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 121). Z kolei reprezentacja spółki to sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi (zob. A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 129). Obejmuje ona przede wszystkim czynności prawne dokonywane przez spółkę w obrocie cywilnoprawnym. Do sfery tej należy również zaliczyć występowanie spółki jako osoby prawnej przed organami administracyjnymi i sądami (M. Dumkiewicz Małgorzata, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. 201 k.s.h., LEX). Ponadto, ustawodawca nakłada na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 ksh; A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Wolters Kluwer 2010, s. 1234-1235, 1239-1240, uw. 1, 6; A. Szajkowski, M. Tarska w: Kodeks spółek handlowych. Komentarz C.H. Beck 2014 t. II s. 929-930 nb 3-8). W skardze strona podnosi, że organy nie zbadały jej rzeczywistej możliwości podjęcia pracy, która rzekomo istnieje pomimo pełnienia funkcji prezesa w zarządzie spółki. Ustosunkowując się do powyższego stanowiska wskazać należy, że w sprawie nie jest sporne, iż w dacie złożenia wniosku o zarejestrowanie się jako bezrobotny skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu A. Z. sp. z o.o. (jednoosobowego zarządu) i pełnił ją również w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie wskazywał, że spółka nie prowadzi aktywnej działalności gospodarczej. Tymczasem z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji wynika, że bezrobotnym może być tylko osoba gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Warunek ten musi spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. W orzecznictwie wskazuje się, gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3204/15). Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza, że dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyrok NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK1008/10, wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11). Ponadto wyjaśnić należy skarżącemu, że nie jest rzeczą organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowy i kiedy podejmuje skarżący jako prezes zarządu spółki i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jego pełną dyspozycyjność czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy. Podkreślenia wymaga, że żaden przepis nie nakłada na organ takiego obowiązku, zatem nie wprowadza także kryteriów, według których organ miałby badać dyspozycyjność osoby bezrobotnej lub ubiegającej się o przyznanie jej takiego statusu, ani nie przewiduje ku temu żadnych instrumentów prawnych, zatem podjęcie takiej próby przez organ mogłoby stanowić działanie bez podstawy prawnej. Tymczasem art. 6 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z 14 maja 2019r. sygn. akt I OSK 4159/18 który wskazał, że (...) nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy badanie rzeczywistego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Stwierdzenie wykonywania przez skarżącego obowiązków prezesa działającej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiło dostateczną podstawę do uznania, że nie spełnił on przesłanki gotowości do pracy. Z uwagi na powyższe prawidłowe jest stanowisko organów, że pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa spółki prawa handlowego, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem skarżący nie spełniała przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego. 6. W ocenie Sądu zebrany w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy ani też, by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 8, art. 10 § 1, art. 75 i nast. k.p.a., co pozwoliło organom obu instancji na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji - przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego - na prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W szczególności organy orzekające uzasadniły zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Także zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez błędne uznanie, że pełnienie funkcji członka zarządu spółki wyklucza zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia okazał się nieuzasadniony Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.