I FSK 1257/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 62/18 w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 24 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2015 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem następcy prawnego zmarłego I. B.: M.B. UZASADNIENIE Wyrokiem z 6 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 62/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oddalił skargę I. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 24 października 2017 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2015 r. Powyższy wyrok Strona zaskarżyła skargą kasacyjną z 16 maja 2018 r. W toku zainicjowanego postępowania, 12 października 2020 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo informujące m.in. o śmierci Skarżącego. Wynikało z niego również, że został powołany zarządca sukcesyjny w osobie M. B. – żony I. B. W związku z powyższą informacją zarządzeniem z 21 października 2020 r., wezwano pełnomocnika – dor. pod. R. B. – o przesłanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego skróconego odpisu aktu zgonu I. B. oraz odpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik przesłał aktualny wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który zawiera informacje o dacie ustanowienia i wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego a także o wykreśleniu przedsiębiorcy z CEIDG. Niezależnie od powyższego, pismem z 8 listopada 2020 r. (13 listopada 2020 r. – data wpływu do NSA), M. B. działając za pośrednictwem pełnomocnika - adwokata P. O. - zgłosiła się do toczącego się postępowania przedkładając akt poświadczenia dziedziczenia z 2 września 2020 r., rep. A nr [...] po zmarłym mężu I. B., z którego wynika, że spadek po I. B. nabyła M. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Zawieszone w ten sposób postępowanie, sąd postanowi podjąć z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że w przypadku śmierci skarżącego przy spełnieniu pewnych warunków postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się nadal i zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego. Co do zasady, w miejsce zmarłego skarżącego mogą wstąpić jego następcy prawni. Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Z kolei poświadczenie dziedziczenia stwarza domniemanie prawne, że wskazane w nim osoby są następcami prawnymi zmarłego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.01.2016 r., III CZP 100/15). Następcy prawni muszą wykazać, że posiadają w sprawie interes prawny, a ponadto oświadczyć, że podtrzymują skargę (por. wyrok NSA z 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 144/12 i II OSK 981/12, postanowienie WSA w Krakowie z 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1506/13). Na gruncie tej sprawy okolicznością nie budzącą wątpliwości było to, że na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia z 2 września 2020 r., rep. A nr [...] M. B. wstąpiła w prawa i obowiązki w wyniku następstwa prawnego po zmarłym mężu a także to, że jako następca prawny posiadała interes prawny oraz złożyła stosowne oświadczenie o tym, że podtrzymuje skargę we własnym imieniu. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne z uwagi na śmierć Strony. Mając jednakże na uwadze, że równolegle, do toczącego się postępowania zgłosił się następca prawny zmarłej strony i wyraził wolę co do zamiaru jego kontynuowania możliwe i uzasadnione pozostawało podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem następcy prawnego na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. i art. 128 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.