II SA/Wa 620/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent stażysta Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę UZASADNIENIE Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] stycznia 2022 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), art. 92 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1486 z późn. zm.), w związku z § 2, § 4, § 5 ust. 1 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1005 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2021 r. (nr [...]) o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji tego organu z [...] listopada 2018 r. (nr [...]) orzekającej o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołana decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych: Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), na podstawie art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, przydzielił J. K. na czas pełnienia służby w [...] Oddziale Straży Granicznej lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...], odpowiadający czterem normom należnym funkcjonariuszowi. W jej uzasadnieniu podał m. in., że lokal jest położony w miejscowości pobliskiej do miejscowości pełnienia służby przez funkcjonariusza oraz znajduje się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Organ administracji wyjaśnił, że stan techniczny lokalu ustalono na podstawie rocznych i pięcioletnich przeglądów stanu technicznego budynku mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego, a także w oparciu o oględziny lokalu dokonane w obecności skarżącego w dniu [...] listopada 2018 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dodał, że powierzchniowe pęknięcia ścian, wynikające z eksploatacji budynku, nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, natomiast stwierdzony zaciek na ścianie w wc, który powstał w wyniku awarii instalacji wodociągowej, zostanie usunięty przed protokolarnym przekazaniem lokalu funkcjonariuszowi. Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]), stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] listopada 2018 r. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]), utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] czerwca 2019 r. (nr [...]) stwierdził wygaśnięcie decyzji z [...] listopada 2018 r. przydzielającej J. K. lokal mieszkalny. W jej uzasadnieniu organ administracji odwołał się m. in. do art. 162 § 1 k.p.a., dotyczącego wygaśnięcia decyzji administracyjnej i stwierdził, że skoro skarżący nie przyjął i nie zasiedlił przydzielonego mu lokalu, to zachodzą podstawy do wygaszenia ostatecznej decyzji o przydziale lokalu, jako bezprzedmiotowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 6 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2034/19 uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] czerwca 2019 r. (nr [...]) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]). Sąd podał, że organ I instancji w piśmie z 29 listopada 2018 r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] grudnia 2018 r., poinformował skarżącego, że w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji powinien wskazać datę przejęcia mieszkania, ewentualnie poinformować o odmowie jego przyjęcia, przy czym brak stanowiska w tej sprawie będzie traktowany jako odmowa przyjęcia lokalu. W ocenie Sądu, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej nie miał podstaw prawnych do przyjęcia, że brak stanowiska skarżącego odnośnie przyjęcia lub odmowy przyjęcia przydzielonego lokalu oznaczać będzie odmowę przyjęcia lokalu. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, wykonując zalecenia co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z 6 lipca 2020 r., w piśmie z 4 stycznia 2021 r. wezwał skarżącego o wskazanie daty, w którym nastąpi odbiór lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na to pismo, udzielonej w piśmie z 2 lutego 2021 r., J. K. oświadczył, że z uwagi na zły stan techniczno-sanitarny lokalu i budynku w którym ten lokal się znajduje, nie może go przyjąć. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...] marca 2021 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 92 ust. 1, art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej oraz art. 104 i art. 162 § 1 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie decyzji z [...] listopada 2018 r. przydzielającej J. K. lokal mieszkalny. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zarzucił Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej, że zakończył postępowanie w przedmiocie wygaszenia decyzji z [...] listopada 2018 r., bez uprzedniego jego wszczęcia i w ten sposób naruszył art. 61 § 4 k.p.a. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w piśmie z [...] września 2021 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaszenia jego decyzji z [...] listopada 2018 r. o przydziale lokalu mieszkalnego i decyzją z [...] września 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 92 ust.1 i art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej w związku z § 2, § 3, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz art. 104 i art. 162 § 1 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie. Odnosząc się do stanowiska funkcjonariusza, że lokal znajduje się w należytym stanie technicznym i sanitarnym wyjaśnił, że Straż Graniczna jako zarządca budynku mieszkalnego w którym znajduje się lokal przydzielony skarżącemu, wypełniła ciążący na niej obowiązek sprawdzenia badania stanu technicznego instalacji (elektrycznych, gazowych), co potwierdzają protokoły nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] załączone do akt sprawy. Lokal proponowany funkcjonariuszowi został wyposażony w kuchenkę gazową, której użytkowanie będzie możliwe po zakupie i podłączeniu butli gazowej, której zakup należy do obowiązków najemcy (w [...] brak jest instalacji gazu ziemnego). Instalacja elektryczna będzie mogła zostać uruchomiona po podpisaniu indywidualnej umowy z najemcą i zamontowaniu licznika. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej podał, że zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. Lokal mieszkalny przyznany J. K. spełniał wymogi zawarte w rozporządzeniu. Odmowa przyjęcia przez funkcjonariusza tego lokalu obliguje organ do wydania decyzji o stwierdzeniu jej wygaśnięcia, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji nieuzasadnione przyjęcie, że lokal mieszkalny w dacie jego przydziału znajdował się w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym. Odwołujący się dodał, że stolarka okienna w budynku nie spełnia norm wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/WE, co powoduje duże dopłaty do ogrzewania po sezonie grzewczym, zimno w lokalach w okresie zimowym, liczne pęknięcia i rysy na sufitach oraz klatkach schodowych. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] stycznia 2022 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] września 2021 r. o wygaśnięciu decyzji z [...] listopada 2018 r. (nr [...]) o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczą prawomocnej decyzji z [...] listopada 2018 r. Komendant Główny Straży Granicznej dodał, że organ I instancji w decyzji z [...] listopada 2018 r. podał, że w lokalu przydzielonym skarżącemu za sezon grzewczy 2017/2018 występowały nadpłaty (w wysokości około 2.800 zł), a dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej nie traktuje o warunkach technicznych jakim powinna odpowiadać stolarka okienna w budynku mieszkalnym. Organ administracji odwołał się do protokołów z 29 maja 2020 r. (nr [...], nr [...] i nr [...] z [...] maja 2020 r.) z kontroli sprawdzenia stanu technicznego przewodów wentylacyjnych oraz w sprawie okresowej rocznej kontroli stanu technicznego obiektu, a także do opinii Kierownika Zespołu Utrzymania Nieruchomości Sekcji Gospodarki Mieszkaniowej i Kwaterunkowej Wydziału Techniki i Zaopatrzenia [...] Oddziału Straży Granicznej [...] P. S., w której zawarta jest informacja o tym, że zaciek w łazience powstały w wyniku awarii instalacji wodociągowej w [...] został usunięty. W konkluzji organ odwoławczy podniósł, że koszty utrzymania lokalu który został przyznany funkcjonariuszowi na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, ale nie został mu przekazany obciążają budżet państwa. W związku z tym w interesie społecznym jest wygaszenie decyzji o przydziale skarżącemu tego lokalu. Lokal ten mógłby zostać przyznany innemu funkcjonariuszowi, który pobiera równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. J. K. w skardze na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 7 art. 9, art. 77, art. 80, art. 81 w zw. z art. 107 k.p.a., a w konsekwencji także art. 162 k.p.a. Skarżący podniósł, że nie mógł przyjąć przydzielonego lokalu mieszkalnego z uwagi na jego stan techniczno-sanitarny w dacie przydziału. Z protokołu oględzin z 2018 r. wynika, że na klatkach schodowych i w lokalu widoczne były rysy i pęknięcia, a w łazience istniał duży zaciek na ścianie, co świadczy o awarii instalacji wodnokanalizacyjnej. Podczas oględzin organ nie sprawdził instalacji gazowej oraz wodnokanalizacyjnej. Skarżący dodał, że stolarka okienna nie spełnia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/WE - nieszczelne okna powodują duże dopłaty do ogrzewania po sezonie grzewczym, zimno w lokalach w okresie zimowym, liczne pęknięcia i rysy na sufitach i klatkach schodowych. J. K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] września 2021 r. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W niniejszej sprawie stwierdzenie, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wygaśnięcia decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] listopada 2018 r. (nr [...]) orzekającej o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] było podyktowane jej bezprzedmiotowością w związku z rezygnacją przez funkcjonariusza z uprawnień do przydzielonego lokalu. W toku postępowania administracyjnego w sprawie wygaśnięcia decyzji przydziałowej, organ zbadał i ocenił należycie kwestię istnienia po stronie funkcjonariusza woli zasiedlenia lokalu. Z pisma skierowanego przez J. K. do organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie (z 2 lutego 2021 r.) wynika jednoznacznie brak woli ze strony funkcjonariusza do zasiedlenia przydzielonego mu tą decyzja lokalu mieszkalnego. Argumenty podnoszone przez skarżącego "na usprawiedliwienie" braku woli zasiedlenia tego lokalu, nie są uzasadnione. Jak wynika z akt sprawy lokal przydzielony skarżącemu znajduje się w należytym stanie technicznym i nadaje się do użytkowania. W aktach sprawy znajdują się protokoły rocznych i pięcioletnich przeglądów stanu technicznego budynku mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego, protokoły z kontroli sprawdzenia stanu technicznego przewodów wentylacyjnych (z 11 kwietnia 2017 r., z 17 kwietnia 2018 r., a także z 29 maja 2020 r. oraz pismo Kierownika Zespołu Utrzymania Nieruchomości Sekcji Gospodarki Mieszkaniowej i Kwaterunkowej Wydziału Techniki i Zaopatrzenia [...] Oddziału Straży Granicznej, z którego wynika, że zaciek w łazience powstały w wyniku awarii instalacji wodociągowej w [...] i istniejący w dniu przydziału skarżącemu lokalu mieszkalnego został usunięty. Za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] listopada 2018 r. o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby przemawia interes społeczny. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że utrzymywanie w obiegu prawnym decyzji przydzielającej lokal mieszkalny, którego zasiedleniem funkcjonariusz nie jest zainteresowany, wobec konieczności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych innych funkcjonariuszy oczekujących na rozpatrzenie wniosków o przydział lokalu, pozostawałoby w sprzeczności z głównym celem utworzenia i utrzymywania zasobów mieszkaniowych Straży Granicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) orzekł jak w sentencji wyroku.