II FSK 2869/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 431/17 oddalającym skargę kasacyjną D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę o wznowienie postępowania. UZASADNIENIE I. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 431/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. A. (dalej jako "Skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 10 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). II. W skardze o wznowienie postępowania Skarżąca będącą doradcą podatkowym na podstawie art. 271 pkt 2 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 431/17 poprzez uchylenie tego wyroku oraz uchylenie postanowienia o zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a także uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I Wydziału z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 26/15 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 10 października 2014r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Ponadto Skarżąca wniosła o nierozpoznawanie przedmiotowej skargi do momentu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej w sprawie zgodności: art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r., w zakresie w jakim "uzależnia zakwalifikowanie gruntów, budynków i budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości w wyższej stawce) wyłącznie od faktu prowadzenia przez osobę fizyczną (będącą właścicielem nieruchomości) działalności gospodarczej, a niezależnie od tego czy grunty, budynki i budowle faktycznie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez osobę fizyczną" z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co będzie miało istotny wpływ na rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania, w związku z pobawieniem Skarżącej do obrony jej stanowiska co do przyjętej przez Skarżąca interpretacji wskazanych przepisów prawa odmiennie niż przyjęły to sądy obu instancji. III. Pismem z dnia 2 października 2020 r. Skarżąca wniosła dodatkowe uzasadnienie dla podniesionych w skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca podtrzymała w nim podniesione w skardze o wznowienie postępowania zarzuty uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., oraz wniosła o: - wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 roku, sygn. akt II FSK 431/17; - uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 431/17; - uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydział I z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt ISA/Łd 26/15; - zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a wniosła o: 1) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z zaświadczenia wydanego przez lekarza sądowego Nr [...] z dnia 19 września 2019 r. na okoliczność wskazującą, że rozprawa przed Sądem w dniu 28 maja 2019 r. winna być odroczona, z uwagi na nie możność działania Skarżącej przed sądami, a tym samym wydanie wyroku godzi bezpośrednio w istotę procesu 2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów, tj. zaświadczenia z dnia 9 września 2016 r. na okoliczność potwierdzającą zasadność wniosku Skarżącej o odroczeniu rozprawy wyznaczonej na dzień 18 października 2016 r., rozprawa winna być odroczona w celu nie pozbawienia Skarżącej możliwości obrony jej praw, na okoliczność potwierdzenia zasadności wskazanych zarówno w skardze o wznowienie postępowania jak i skardze kasacyjnej fundamentalnych uchybień sądu dotyczących udziału Skarżącej w postępowaniu sądowym, czego konsekwencją było pozbawienie Skarżącej obrony jej praw przed sądami obu instancji. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowego została oparta na przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. "poprzez pozbawienie możności działania" w skutek nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny kolejnego wniosku Skarżącej o odroczenie wyznaczonej w dniu 28 maja 2019 r. rozprawy i wydanie orzeczenia w sytuacji, kiedy z uwagi na swoją chorobę potwierdzoną zaświadczeniem wydanym przez lekarza sądowego z dnia 9 maja 2019 r. nie mogła w niej uczestniczyć. Analizując tak sformułowaną podstawę skargi o wznowienie przede wszystkim stwierdzić trzeba, że przesłanka ta nie dotyczy każdej sytuacji, z powodu której strona "była pozbawiona możliwości działania". Ustawodawca wyraźnie bowiem ogranicza jej zasięg, dodając, że ma to nastąpić w konsekwencji "naruszenia przepisów prawa" . Przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a., mówiąc "o naruszeniu przepisów prawa", jako przyczynie, której skutkiem było pozbawienie strony "możności działania" odnosi się zatem do naruszenia prawa procesowego przez sąd w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, którego dotyczy skarga o wznowienie (por. R. Hauser. M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie 3. Warszawa 2015 r. str. 1098). Ocena zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r. jak i protokołu z tej rozprawy dowodzi, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, Sąd ten nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskutek czego pozbawił Skarżącą możliwości działania przed sądem. Zgodnie bowiem z treścią art.109 p.p.s.a rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 2019 r. odniósł się szczegółowo jakimi motywami się kierował nie uwzględniając kolejnego wniosku Skarżącej o odroczenie rozprawy (poprzedni wniosek NSA uwzględnił odraczając rozprawę w dniu 13 lutego 2019 r. z powodu choroby). Wskazał, że Skarżąca była prawidłowo zawiadomiona o wyznaczonym terminie rozprawy i w dniu tej rozprawy wpłynął kolejny wniosek o odroczenie. Do wniosku o odroczenie Skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 9 maja 2019 z którego wynikało, że z powodu chorób tam wskazanych nie mogła stawić się na wezwanie Sądu Rejonowego w L. W. Wydziału Karnego w dniach 10 i 15 maja 2019 r. oraz wystawioną w dniu 13 maja 2019 r. fakturę przez Sanatorium Uzdrowiskowe w K. za wykonane zabiegi wraz dołączonym planem zabiegów w dniach od 13 do 17 maja 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny na dzień rozpatrywania powyższego wniosku nie dysponował zaświadczeniem lekarskim, wskazującym na niemożność stawiennictwa Skarżącej na wyznaczonej rozprawie w dniu 28 maja 2019 roku, dlatego nie można uznać, że rozpatrujący sprawę Sąd "znał inną przeszkodę nie dająca się przezwyciężyć" w tym przypadku taką chorobę Skarżącej, która uniemożliwiałaby jej stawiennictwo na tej rozprawie. Na ten bowiem czas oceniane jest naruszenie przez NSA przepisu art.109 p.p.s.a Niemniej jednak pamiętać należy, że choroba, na którą powołuje się strona, musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy spełnieniu obu tych przesłanek Sąd ocenia zasadność wniosku o odroczenie rozprawy. Tych okoliczności na dzień rozpoznania wniosku o odroczenie Skarżąca nie wykazała. Dopiero w dniu 9.10.2020 r. przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 2 maja 2019 r. wydane przez lek. K. M. Z daty wydanego zaświadczenia wynika, że Skarżąca była w jego posiadaniu i składając wniosek o odroczenie mogła go przedstawić sądowi i NSA mógłby dokonać jego oceny. Inną znaną sądowi przeszkodę, której nie można przezwyciężyć, jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę a z treści informacji wynika, że strona nie może je przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy wyłącznie do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 239-241). Odnosząc się do tej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że udział w rozprawie nie jest ani obowiązkowy ( art.107 p.p.s.a.), ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów, a w ustawie p.p.s.a. nie ma przepisu, który stawiałby znak równości pomiędzy nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy z pozbawieniem jej możliwości obrony swych praw. Skarżąca posiadając wiedzę odnośnie swojego przewlekłego stanu zdrowia (...) mogła też przedstawić swoje stanowisko w złożonym piśmie procesowym, Podsumowując, nie można zatem uznać, że Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania powodujące nieważność postępowania o której mowa w art.271 pkt 2 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną Skarżącej odniósł się bardzo szczegółowo do stanowiska Skarżącej przedstawianego w toku postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, skarga o wznowienie postępowania została oddalona na podstawie art.282 § 2 p.p.s.a.