I SAB/Wa 109/20

SENTENCJA Dnia 19 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wykonania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] września 2019 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wykonania przez organ I instancji postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Postanowieniem tym Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie J. M. na bezczynność organu I instancji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. Hip. [...] oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania przez organ postanowienia wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przed organem prowadzone było w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.) postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Prezydent wskazał, że wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 16/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Wyjaśnił, że dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wydana została decyzja odmawiająca przyznania wnioskowanego odszkodowania. Od decyzji tej strony postępowania wniosły odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r. sygn. I SA/Wa 1011/17 oddalił skargi stron postępowania. Od tego wyroku strony postępowania złożyły skargę kasacyjną. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 29 sierpnia 2018 r., a termin rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym został wyznaczony na dzień 13 listopada 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący podtrzymał złożoną skargę i wskazał, że pismo z dnia [...] września 2019 r. stanowi skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Podał, że Wojewoda [...] postanowieniem tym uznał wniesione w sprawie zażalenie na bezczynność Prezydenta w sprawie rozpatrzenia wniosku z wniosku z dnia [...] maja 2003 r. o odszkodowanie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia wraz z aktami sprawy. Jednakże dotychczas organ I instancji był bezczynny, nie wykonywał i nie zrealizował postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 powołanej ustawy). Z powołanych przepisów wynika, że skarga na bezczynność organu może dotyczyć tylko takiej sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest do wydania jednego z orzeczeń o których mowa w powołanym wyżej art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Złożenie skargi na bezczynność organu jest zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego i nie może zatem dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia (dawniej zażalenia do organu wyższej instancji), jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 kpa). Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył w trybie art. 37 § 1 pkt 1 kpa ponaglenie (dawniej zażalenie) do Wojewody na bezczynność Prezydenta w rozpatrzeniu prowadzonego przed tym organem, w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, postępowania administracyjnego o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu złożonego ponaglenia Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] uwzględnił zażalenie skarżącego na bezczynność organu I instancji i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy - do trzech miesięcy od dnia otrzymania przez organ postanowienia wraz z aktami sprawy. Na postanowienie organu wydane w trybie art. 37 § 6 kpa, jak również na bezczynność organu I instancji w wykonaniu tego postanowienia, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie to ma bowiem charakter wpadkowy (incydentalny) - nie kończy postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a postępowanie prowadzone w tym trybie nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2098/17). Oznacza to, że ani na postanowienie Wojewody wydane w trybie art. 37 § 6 kpa, ani także na bezczynność organu I instancji w wykonaniu tego postanowienia nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd postanowił odrzucić skargę. Dodatkowo wyjaśnić należy, że Prezydent decyzją z dnia kwietnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego odszkodowania. Wydając tę decyzję, organ przestał pozostawać w wieloletniej bezczynności i wykonał, aczkolwiek z wielokrotnym przekroczeniem zakreślonego terminu, zapadły w tej sprawie wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 16/05. Po rozpatrzeniu złożonych odwołań Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r. sygn. I SA/Wa 1011/17 oddalił skargi stron postępowania, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 3326/18 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że decyzja z dnia kwietnia 2017 r. nr [...] odmawiająca przyznania odszkodowania jest obecnie prawomocna i ostateczna. W tej sytuacji postępowanie przed organem I instancji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, którego dotyczyło postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., zostało zakończone. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.