II OZ 992/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1217/20 w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1217/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej jako WSA albo sąd I instancji) odmówił H. S. (dalej skarżąca albo zobowiązana) wstrzymania wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], zapadłego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że skarżąca ograniczyła się do wskazania, że wykonanie decyzji może prowadzić do nieodwracalnych następstw nie formułując o jakie konkretnie mogą być to następstwa. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sposób przekonujący nie wskazała konkretnych relacji między brakiem wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a wystąpieniem nieodwracalnych następstw. Sama konieczność uiszczenia kwoty objętej zaskarżonym postanowieniem w wysokości 6.000 zł i związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej, czy też konieczność zaciągnięcia zobowiązania w tym celu, nie stanowią dostatecznej przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Zażalenie na to postanowienie wniosła zobowiązana, która zarzuciła naruszenie przepisów prawa oraz wniosła o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu zobowiązana wskazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do zburzenia domku letniskowego, co będzie miało nieodwracalne skutki, ponieważ domek ten nie będzie mógł już więcej zostać wybudowany. Zobowiązana wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej, wobec czego w przypadku wcześniejszego rozebrania domku, skutek w postaci jego utraty będzie nieodwracalny. Ponadto zobowiązana zwróciła uwagę na niską kwotę pobieranej emerytury w wysokości 1687 zł. Zobowiązana nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki w kwocie 6.000 zł, ponieważ nie byłoby jej stać spłacać raty, biorąc pod uwagę zarówno wiek, jak i niski dochód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.). Udzielenie ochrony tymczasowej jest wyjątkiem od ogólnej zasady wykonalności zaskarżonych do sądu aktów i czynności w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym, to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Sąd może uwzględnić wniosek, jeżeli zachodzi ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zobowiązana nie wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby spowodować skutki, o których mowa we wskazanym przepisie. Nie wynika to także z okoliczności i charakteru sprawy. Przesłanką wstrzymania wykonania orzeczenia jest ocena zmiany sytuacji strony skarżącej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Pogorszenie sytuacji finansowej strony spowodowane wykonaniem zaskarżonego postanowienia nie stanowi w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a przesłanki do jego wstrzymania. Strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego aktu dotyczącego świadczenia pieniężnego, z natury "odwracalnego", mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.) na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Nadto zobowiązana może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny, wykonując egzekwowany obowiązek stosownie do art. 125 § 1 u.p.e.a. Słusznie WSA wskazał, że regułą jest wykonalność rozstrzygnięcia organu administracji, a wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia następuje wyjątkowo. Dlatego w rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest to, że orzeczona grzywna w celu przymuszenia dotyczy obowiązku nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (dom letniskowy). Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje przy tym argument zobowiązanej, że obiekt ten służy zaspokojeniu jej potrzeb wypoczynkowych. Ich realizacja nie mieści się jednak w ramach którejkolwiek z przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.