I FZ 504/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Arkadiusz Cudak, , , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "B." Sp. z o.o. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1252/11 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1252/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił "B." Sp. z o.o. w J. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji przywołując art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uznał, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynosiły 500 zł. Sąd zauważył, że spółka osiąga bardzo wysokie kilkumilionowe obroty. Jej przychód znacznie przewyższa wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, a środki te mogą zostać przeznaczone na ich pokrycie. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącej spółki, była wysokość jej kapitału (50.000 zł) oraz wartość środków trwałych (492.003,00 zł), a także saldo na rachunkach bankowych o wartości powyżej 200 000,00 zł, które zdaniem Sądu pierwszej instancji nie pozwalały na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., poprzez niezasadną ocenę, że skarżąca może ponieść sądową opłatę. Zdaniem żalącego analiza zmian sytuacji finansowej spółki wskazuje zwiększającą się stratę, co świadczy o tym, że trudności finansowego spółki mają charakter trwały. Ponadto skarżąca podniosła, że nie może stanowić przeszkody w udzieleniu jej prawa pomocy okoliczność, że korzysta z usług zawodowego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu właściwie ocenił wniosek Spółki. Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób właściwy, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto dla porządku Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że na przesłanki przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym wskazuje art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, a nie jak błędnie wskazano w zażaleniu art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Wskazany przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a stanowi, że osobie prawnej a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Jak wielokrotnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez spółkę oraz przedłożone dokumenty źródłowe nie można się zgodzić z żalącym, aby Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że spółka osiąga kilkumilionowe obroty. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, wskazuje że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Oceny takiej nie zmienia wskazywanie przez żalącego na stratę w prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strata w zakresie prowadzonej działalności jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone zaś przez skarżącą koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją. Nie mogą zatem decydować o zastosowaniu odstępstwa od zasady wynikającej ze wskazanego wyżej art. 199 P.p.s.a. Odnosząc się do kolejnego argumentu zawartego w zażaleniu należy zgodzić się ze stroną, że korzystanie przez nią z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może rzutować na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Korzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej jest bowiem prawem procesowym skarżącej i jego realizacja nie może być oceniana, jako okoliczność uniemożliwiająca realizację innych praw procesowych, w tym prawa pomocy. Jednakże zauważyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji nie uzasadniał braku podstaw do uwzględnienia wniosku strony okolicznością, że spółka korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona jest w stanie pokryć koszty sądowe, jakie zaistniały na danym etapie postępowania. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.