II OZ 990/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H. i J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 294/20 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 299/19 w sprawie ze sprzeciwu M. H., J. H. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 294/20, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), odrzucił skargę M. H., J. H. (dalej jako skarżący) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 299/19 w sprawie ze sprzeciwu M. H., J. H. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd wskazał na treść art. 271, art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a. zawierających przypadki w jakich możliwe jest wystąpienie ze skargą o wznowienie postępowania sądowego (podstawy skargi o wznowienie) a następnie przytoczył przepis art. 277 P.p.s.a. określający termin do wniesienia skargi o wznowienie oraz art. 279 P.p.s.a. wskazujący wymogi formalne skargi o wznowienie. Sąd zwrócił uwagę, że skarga o wznowienie postępowania powinna poza wymogami pisma procesowego zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 279 P.p.s.a.).Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 P.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 280 § 2 P.p.s.a., na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga z dnia 28 lutego 2020 r. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/GI 299/19 zawierała braki formalne, które uzupełnione zostały jedynie częściowo w piśmie z 23 marca 2020 r. Skarżący wskazali na podstawę prawną, w oparciu o którą żądają wznowienia postępowania, jednakże nie wykazali, by ich skarga została wniesiona z zachowaniem przewidzianego prawem terminu. Sąd uznał, że brak było podstaw do przedłużania po raz kolejny terminu do uzupełnienia braków formalnych, skoro profesjonalny pełnomocnik już w dacie wnoszenia skargi powinien był ustalić wszystkie okoliczności, o których mowa w przepisach, dotyczące wymogów formalnych. Sąd stwierdził, że z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie części wymienionych braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, czyniących skargę niedopuszczalną, na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 276 P.p.s.a., należało skargę o wznowienie odrzucić. Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucili mu rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 271 pkt 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wznowienia postępowania, podczas gdy skarżący mieli uniemożliwiony czynny udział w postępowaniu, w tym z uwagi na stan epidemiczny oraz chorobę M. H., przy czym w postępowaniu nie został w sposób właściwy określony krąg stron postępowania, bowiem osoba która dokonywała rozbiórki budynku, jedynie formalnie jest właścicielem nieruchomości, a faktycznie zakupu nieruchomości dokonała osoba trzecia, która celowo nie ujawniła swoich danych i która zamierzała na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżących wybudować hotel. Skarżący domagają się uchylenia zaskarżonego postępowania i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących stwierdza, że korespondencji kierowanej do Sądu w toku postępowania skarżący wskazywali, że mieli uniemożliwiony czynny udział w postępowaniu, w tym z uwagi na stan epidemiczny oraz chorobę M. H.. Dokumentację w tym zakresie przedłożyli sami skarżący. Wskazywali też, że przedmiotowa sprawa powinna być połączona z innymi toczącymi się przed WSA w Gliwicach, które mają związek z nieruchomością przy ul. W. w C. Swoistym novum jakie podnoszą skarżący było to, że w toku postępowania nie został w sposób właściwy określony kręg stron postępowania, bowiem osoba, która dokonywała rozbiórki budynku jedynie formalnie jest właścicielem nieruchomości, a faktycznie zakupu nieruchomości dokonała osoba trzecia, która celowo nie ujawniła swoich danych i która zamierzała na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżących wybudować hotel. Pełnomocnik powołując się na orzecznictwo wskazał na czym polegać ma niemożność działania i że należy wykazać, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Dalej pełnomocnik stwierdził, że naruszenie przepisów P.p.s.a. wypełnia znamiona pozbawienia strony możności działania (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas gdy zaistniałe naruszenie określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu tj. gdy z powodu uchybień procesowych ze strony sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że skargą wniesioną w niniejszej sprawie jest skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem sądu administracyjnego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje tryb postępowania mający na celu weryfikację postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 270 P.p.s.a.), w ściśle określonych w tej ustawie przypadkach - art. 271, art. 272 i art. 273 P.p.s.a. (podstawy wznowienia). Skarga ta jest szczególnym, nadzwyczajnym, środkiem zaskarżenia bowiem umożliwia ponowną ocenę prawomocnego orzeczenia sądu. Wnosi się ją w odrębnym terminie art. 277 P.p.s.a. a także musi ona spełniać określone wymogi formalne. Zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest NSA, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Zatem skarga o wznowienie musi odpowiadać wymogom pisma procesowego z art. 46 P.p.s.a., art. 57 P.p.s.a. a ponadto musi spełniać wymogi określone w art. 279 P.p.s.a. W tym ostatnim przepisie wskazano, że skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Są to szczególne wymogi formalne skargi o wznowienie odróżniające ją od innych środków zaskarżenia przewidzianych ustawą, które należy spełnić składając do sądu tego rodzaju skargę. Z akt sprawy wynika, że profesjonalny pełnomocnik skarżących został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 marca 2020 r. do uzupełnia stwierdzonych przez Sąd braków formalnych skargi o wznowienie poprzez złożenie oświadczenia o żądaniu uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia, wskazanie podstaw wznowieniowych oraz ich uzasadnienie, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, a także nadesłanie odpisu skargi o wznowienie, celem doręczenia organowi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia tej skargi. Wezwanie doręczone zostało 19 marca 2020 r. W piśmie z 23 marca 2020 r. pełnomocnik skarżących wskazał podstawę prawną żądania wznowienia postępowania lecz nie wykazał, że skarga o wznowienie została wniesiona z zachowaniem przewidzianego terminu. W istocie zatem wystąpił nieuzupełniony w terminie pomimo wezwania brak formalny tej skargi. Sąd I instancji uznał, że profesjonalny pełnomocnik skarżących powinien ustalić wszelkie okoliczności dotyczące wymogów formalnych skargi o wznowienie już w dacie jej wnoszenia a wobec tego przedłużanie terminu do uzupełnienia braków formalnych było bezpodstawne. Stanowisko to, zdaniem NSA, należy w pełni podzielić. Od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać znajomości przepisów prawa w tym przepisów określających wymogi formalne pism procesowych. Skoro pełnomocnik wnosząc skargę o wznowienie nie dopełnił tych formalności to należało oczekiwać, że uczyni to na wezwanie sądu. To również nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy za bezpodstawne uznać należało przedłużanie kolejny raz postępowania do czasu kiedy pełnomocnik wykona wreszcie swój obowiązek składając skargę o wznowienie bez braków formalnych. W tej sytuacji Sąd I instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę o wznowienie na podstawie art. 280 § 1 zd. 2 P.p.s.a. bowiem strona mimo wezwania nie wykazała, że skarga została wniesiona w terminie przewidzianym w art. 277 P.p.s.a. W zażaleniu nie przedstawiono żadnej argumentacji odnoszącej się do kwestii spełnienia wymogu skargi o wznowienie w zakresie wykazania okoliczności wniesienia jej w terminie przewidzianym w art. 277 P.p.s.a., co było istotą zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżących podnosi, że zostały wykazane podstawy złożenia skargi o wznowienie korespondujące z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. jednak to nie stanowiło istoty zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu bowiem akurat w tym zakresie Sąd uznał, że braki skargi o wznowienie zostały uzupełnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.