II FSK 3440/13

SENTENCJA II FSK 3440/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...] zawartego w skardze kasacyjnej T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 364/12 w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 364/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T.P. - zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 marca 2012 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. Skarżący nie zgadzając się z zapadłym wyrokiem złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. W treści tego środka zaskarżenia Skarżący, działający przez swojego pełnomocnika, wniósł na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 31 sierpnia 2011 r. W powyższym wniosku Skarżący argumentował, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnione jest obawą możliwości wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W uzasadnieniu wskazał, że jest w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ cały majątek ruchomy i nieruchomy jest obciążany zajęciami komorniczymi wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Bank, a ewentualna sprzedaż ruchomości i tak nie pokryje wszystkich zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowych Urzędu Skarbowego, co oznaczać będzie w praktyce zamkniecie działalności gospodarczej i zwolnienie wszystkich pracowników. Zaznaczono, że szczegółowe wyjaśnienie sytuacji materialnej do wniosku znajduje się przy wniosku PPF i załącznikach do niego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym ograniczył się do stwierdzenia, że w jego ocenie wniosek jest uzasadniony, ze względu na trudną sytuację materialną spowodowaną zajęciami komorniczymi, a obrazują to dokumenty złączone do formularza PPF o przyznanie prawa pomocy. Nie pogłębiając dalej swojej argumentacji w zakresie, w jaki sposób w jego przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które mogą powstać, gdy zaskarżony akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Odnosząc się zatem do argumentacji Skarżącego na okoliczność złożonego wniosku, że szczegółowe wyjaśnienie jego sytuacji materialnej znajduje się w dokumentach załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nieuwzględnienie wniosku o zwolnienie z kosztów doprowadzi w istocie do utraty prawa do sądu, stwierdzić należy, iż nie może to zostać uznane za uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ciężka sytuacja finansowa sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie został zwolniony z kosztów postępowania sądowego z uwagi na swoją sytuację finansową, jednak nie ma to znaczenia przy zastosowaniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie można bowiem przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., utożsamiać z przesłankami, na podstawie których Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku prawa pomocy Sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2004 r., FZ 414/04). W ocenie Sądu odwoławczego, Skarżący w skardze kasacyjnej, zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedstawił umotywowanych argumentów, które odnosiłyby się do tej kwestii. Należy zauważyć, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie tylko ogólnie powołuje się na prawne przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, wniosek zwarty w skardze kasacyjnej nie zawiera wykazania, że w tej konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie wskazał i nie wyjaśnia na czym miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ograniczył się tylko do ogólnego stwierdzenia, że " (...) jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, (...), nie ma co sprzedać, bo cały majątek ruchomy i nieruchomy obciążony jest zajęciami komorniczymi, a ewentualna sprzedaż ich i tak nie pokryje wszystkich zobowiązań (...), w praktyce oznaczać to będzie zamknięcie działalności gospodarczej i zwolnienie wszystkich pracowników (...)". Twierdzenia Skarżącego, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 P.p.s.a., nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06). Tymczasem podkreślić należy, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Informacje podawane przez Skarżącego mające wykazać, iż takie niebezpieczeństwo zachodzi są zbyt ogólnikowe (w praktyce zamknięcie działalności gospodarczej i zwolnienie wszystkich pracowników), by na ich podstawie możliwe była uznanie zasadności wniosku. W takiej sytuacji stwierdzić trzeba, iż Skarżący nie wykazał, że w jego przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.