II GSK 1742/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2352/10 w sprawie ze skargi A. Spółka z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółka z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 300 (trzysta) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE I Objętym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu 8 czerwca 2010 r. dokonano kontroli pojazdu marki Mercedes. W pojeździe zamontowany było urządzenie taksometr fiskalny C. połączone z kasą rejestrującą. Kierujący pojazdem okazał podczas kontroli wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej spółce A., zaświadczenie o zatrudnieniu i spełnieniu wszystkich wymagań określonych w ustawie wystawione przez spółkę oraz paragon fiskalny wystawiony na skarżącą spółkę. Kierowca odmówił podpisania protokołu i złożenia wyjaśnień. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: ustawa o transporcie) w związku z lp. 2.9 pkt 1 załącznika do tej ustawy, nałożył na "A." Spółkę z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzona w aktach dokumentacja wskazywała, że niewątpliwie doszło do naruszenia przez spółkę zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie, a zatem organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną ustaloną na podstawie lp. 2.9 pkt 1 załącznika do ustawy o transporcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że skarżąca spółka posiada licencję uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, jednakże licencja ta nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o transporcie dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Posiadana przez stronę licencja uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych, natomiast nie uprawniała do wykonywania transportu drogowego taksówką. Zdaniem Sądu I instancji, konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest regulacja zawarta w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru. Sąd stwierdził, że celem tej regulacji jest ochrona licencjonowanych przewoźników taksówkowych przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji taksówkowej i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie licencji wydanych w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie. Sąd I instancji za niesporne uznał ustalenia organów w zakresie zamontowania w kontrolowanym pojeździe taksometru. Fakty te zostały bowiem ustalone w sposób jednoznaczny w wyniku czynności kontrolnych pojazdu, potwierdzonych w protokole kontroli oraz dokumentacji fotograficznej. Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, przyjęcie, że w kontrolowanym pojeździe zamontowany był taksometr. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 911/08 i z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 189/09, Sąd I instancji wskazał, że drogomierz jest urządzeniem służącym temu samemu celowi co taksometr. Służy on, bowiem do obliczania według ustalonej taryfy należności za kurs pojazdu. Oznaczało to, zdaniem Sądu I instancji, że organy administracji miały prawo uznać, iż skarżąca spółka wykonywała przewóz okazjonalny z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie zasadnie nałożyły na skarżącą karę w wysokości 5.000 złotych wynikającą z naruszenia określonego w powołanym przepisie zakazu. U podstaw wyroku powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Nr. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). II Skargą kasacyjną spółka "A." zaskarżyła wyrok w całości zarzucając mu : na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: 1) art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego; 2) art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż w pojeździe był zamontowany taksometr, a nie drogomierz, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia oraz uznanie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było używane, zaś deliktem określonym w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie jest objęte jedynie zachowanie przedsiębiorcy obejmujące równocześnie umieszczenie i używanie taksometru w pojeździe; - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 3 § 2, art. 141, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) w zw. z 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracji okoliczność, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – podczas gdy okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem wobec skarżącej art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 ustawy o transporcie 2) art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy organy administracyjne obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera – osoby, która miała być przewożona skontrolowanym pojazdem; 3) art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w samochodzie był zamontowany taksometr, podczas gdy w pojeździe zamontowano dalmierz oraz przyjęcie, że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (urządzeniem, które posiada swoją legalną definicję) a drogomierzem – dalmierzem (tj. urządzeniem nie spełniającym cech taksometru) oraz przyjęcie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenia skutkowały wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie wobec skarżącej oraz mogły skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną; Podnosząc te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. III Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu administracji (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedlionych podstawach. Zgodnie z art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowania jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na obydwu ustawowych podstawach. W oparciu o podstawę kasacyjną, o której stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art.3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że wykonywany był okazjonalny przewóz osób w sytuacji, gdy nie przesłuchano pasażera oraz, że w pojeździe był używany taksometr. Stawiając omawiany zarzut autor skargi kasacyjnej wymienia jako naruszony art. 3 § 2 p.p.s.a., jednak nie wyjaśnia na czym polega naruszenie powołanego przepisu prawa. Z kolei zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 141 p.p.s.a., nie wskazuje, jaka jednostka redakcyjna tej normy prawnej została naruszona przez ten Sąd, ani na czym polegało naruszenie. Ta wadliwość skargi kasacyjnej sprawia, że poza kontrolą merytoryczną pozostają zarzuty obejmujące naruszenie wskazanych przepisów i tylko z tych przyczyn należało już je uznać za nieusprawiedliwione. Nieusprawiedliwiony jest także zarzut obejmujący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez który skarżąca kwestionuje ustalenia dotyczące uznania, że w jej imieniu był wykonywany okazjonalny przewóz osób oraz, że w kontrolowanym pojeździe był zamontowany taksometr. Wbrew bowiem twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w postępowaniu administracyjnym trafnie ustalono, że zatrzymanym do kontroli pojazdem wykonywany był przewóz osób na rzecz skarżącej spółki. W aktach administracyjnych znajduje się kopia paragonu fiskalnego z umieszczonej w skontrolowanym pojeździe kasy fiskalnej, która zgodnie z książką kasy rejestrującej użytkowana była przez spółkę A.. Kierowca okazał kontrolującym również wypis z licencji transportowej udzielonej skarżącej. Ustalenie, że spółka wykonywała przewozy okazjonalne kontrolowanym samochodem w dniu kontroli jest więc prawidłowe i wynika ze zgromadzonych dowodów. Zupełnie nieuzasadniony jest w tej sytuacji pogląd kasatora, że ustalenie wykonywania transportu okazjonalnego osób byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby w czasie kontroli w pojeździe był pasażer, przesłuchany następnie w charakterze świadka. Zgromadzone dowody są wystarczające dla wykazania, że skarżąca spółka, której celem jest wykonywanie transportu drogowego, transport ten wykonywała. W świetle zgromadzonego materiału trafne jest także ustalenie, że zamontowane w pojeździe urządzenie połączone z kasą fiskalną, spełnia funkcję taksometru i było używane, o czym wprost świadczy paragon fiskalny. Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że użyte w art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie pojęcie taksometru obejmuje tylko takie urządzenie, które odpowiada "definicji legalnej tego urządzenia". Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera takiej definicji, ani nie odwołuje się do definicji zawartej w § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 3, poz. 27, ze zm.) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441). Nie ma jednak żadnej sprzeczności między tą definicją a wykładnią przyjętą przez Sąd, opartą na wykładni dokonanej w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących podobnych spraw. Stosując wykładnię celowościową przyjąć należy, że pod pojęciem "taksometr" użytym w art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu należności za przejazd według ustalonej taryfy. Jest niesporne, że umieszczony w pojeździe dalmierz (drogomierz) połączony był z kasą fiskalną. Połączenie obu urządzeń dawało efekt taki sam jak działanie taksometru, tj. powiązanie liczby kilometrów ze stawką za kilometr i określenie należności za przejazd według ustalonej taryfy. Trafnym było zatem przyjęcie przez Sąd I instancji, że w skontrolowanym pojeździe zamontowane było urządzenie odpowiadające co do funkcji taksometrowi, a więc spełniające kryterium zakazu z art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie. Wyjaśnił to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. o sygn. akt II GSK 911/08. Skoro w wyniku kontroli drogowej ustalono, że w pojeździe umieszczone było i używane urządzenie funkcjonujące jak taksometr, to uznać należy, że Sąd I instancji i organy administracji trafnie przyjęli, że doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie. Podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie omawianych zakazów jest ten, kto w swoim imieniu, na swoją rzecz i na własne ryzyko gospodarcze wykonywał transport drogowy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na skarżącą, wydruku z kasy fiskalnej wskazującego podmiot wykonujący przewóz wynika, iż to skarżąca spółka była przedsiębiorcą, która naruszyła zakazy określone w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie. Ocena prawidłowości ustaleń organów administracji publicznej w tym zakresie nie została skutecznie podważona. W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 1 p.p.s.a. autor środka zaskarżenia zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Formułując zarzut błędnej wykładni należy wskazać jakie rozumienie przepisu przyjęte przez Sąd jest kwestionowane oraz jakie rozumienie zdaniem skarżącej strony jest prawidłowe. W omawianej skardze kasacyjnej jej autor, zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 4 ust. 11 i art.18 ust. 5 a ustawy o transporcie drogowym tych kwestii w ogóle nie poruszył, co oznacza, że zarzut błędnej wykładni nie nadaje się do weryfikacji i jako taki jest zarzutem nieusprawiedliwionym. Z przyczyn przedstawionych przy ocenie zarzutów naruszenia przepisów postępowania za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty obejmujące naruszenie art. 4 ust. 11 i art. 18 ust. 5 a ustawy o transporcie drogowym przez ich niewłaściwe zastosowanie. Wobec nie podważonych skutecznie ustaleń faktycznych nie można Sądowi I instancji zarzucić błędu subsumcji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) orzekł jak w sentencji.