I SA/Wa 1352/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odmawiającą uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. w W. działką nr [...] położoną w obrębie [...] gmina C. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 34 i 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...] gmina C., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz odmówił nabycia prawa własności urządzeń i torów kolejowych znajdujących się na tym gruncie. Minister Budownictwa, działając w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec niewyjaśnienia szeregu okoliczności, w tym: - niewyjaśnienia kwestii posiadania przedmiotowej działki przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r., - pominięcia w postępowaniu jednej ze stron postępowania, - niewyjaśnienia sprawy zarządu gruntem przez P. i ewentualnego rozważenia, czy nie zaistniały przesłanki do uwłaszczenia P. w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...], ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odmówił potwierdzenia, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w obrębie [...] gmina C., oznaczone jako działka nr [...] o pow. [...] ha, znajdowały się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. i stały się z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa przedmiotem prawa użytkowania wieczystego tego Przedsiębiorstwa oraz odmówił stwierdzenia nabycia przez to Przedsiębiorstwo prawa własności urządzeń i torów kolejowych znajdujących się na tym gruncie. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. odwołanie złożyło P. S.A. z siedzibą w W., działające przez P. S.A. Oddział [...] w L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby Wojewoda [...], rozpatrując ponownie sprawę, wyjaśnił wątpliwości wskazane w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] uchylającej decyzję organu wojewódzkiego, które dotyczyły przede wszystkim ustalenia posiadania, względnie prawa zarządu P. do działki nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. Organ podniósł ponadto, że z postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] marca 2001 r. sygn. akt [...] znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Skarb Państwa z dniem 8 stycznia 1977 r. nabył przez zasiedzenie własność przedmiotowej działki w miejscowości R. W aktach znajduje się także decyzja Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] września 1986 r., nr [...] o ustaleniu opłat z tytułu zarządu gruntami państwowymi przez Dyrekcję Okręgowych [...] w L. Decyzja ta dotyczy również gruntów położonych we wsi kol. R. oznaczonych jako działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha. Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] marca 1988 r., nr [...] w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu zarządu - użytkowania gruntów państwowych dla Dyrekcji Okręgowych [...] w L. o łącznej pow. [...] ha, w której ujęto także grunty położone we wsi R. o pow. [...] ha (bez określenia nr działek). Zdaniem organu, porównując powierzchnię gruntów ujętą w obydwu ww. decyzjach można domniemywać, że również decyzją z dnia [...] marca 1988 r. objęto działkę nr [...] położoną we wsi R.. Kwestia ta wymaga dogłębnego wyjaśnienia przez organ wojewódzki. Minister Infrastruktury podkreślił, że oprócz ww. decyzji w aktach znajduje się decyzja Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...] oddająca w zarząd i użytkowanie dla [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w L. na czas nieoznaczony grunty o łącznej pow. [...] ha. Jednak Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdził, że decyzja ta dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ale położonej we wsi K., a nie R.. W ocenie organu odwoławczego, analiza treści tej decyzji pozwala stwierdzić, że we wsi K. w zarząd i użytkowanie została przekazana działka nr [...] o pow. [...] ha, a nie działka nr [...], jak twierdzi organ wojewódzki. Porównanie i analiza wszystkich trzech ww. decyzji, w opinii organu, może wskazywać, iż przedmiotowa działka położona była we wsi R. Zdaniem organu II instancji sprawa ta nie została dostatecznie wyjaśniona przez Wojewodę [...], który poprzestał jedynie na wycinkowym badaniu sprawy. Sprawa wymaga ponownego szczegółowego rozpoznania, a w razie trudności - powołania biegłego, przy czym wskazane jest uzyskanie map zarówno wsi R. jak i K., oraz wykazanie na nich, gdzie położona jest działka nr [...]. Ponadto organ wskazał na brak ustaleń dotyczących posiadania przez P. przedmiotowej działki na dzień 5 grudnia 1990 r. Akt notarialny - umowa oddania gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienia własności budowli i innych urządzeń z dnia 3 października 2002 r. Rep. [...] zawarty pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką "[...]" Spółka z o. o. nie ma wpływu na stan prawny z dnia 27 października 2000 r., gdyż akt ten nie działa z mocą wsteczną. Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Sp. z o.o. w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 2 kpa. W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na brak jego zdaniem jakichkolwiek wątpliwości i błędów organu I instancji, które umożliwiałyby uznanie, że spełnione są ustawowe przesłanki wskazane w art. 138 § 2 kpa dopuszczające wydanie decyzji kasatoryjnej. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] w uzasadnieniu uchylonej decyzji dokonał dokładnych, spójnych i prawidłowych ustaleń faktycznych, które następnie legły u podstaw rozstrzygnięcia merytorycznego. Za całkowicie błędny uważa skarżący również zarzut organu odwoławczego, jakoby nie zostało wyjaśnione zagadnienie posiadania przedmiotowej działki w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarżący podniósł ponadto, iż wniosek P. S.A. o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie ex lege prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr ewid. [...], położona w obrębie [...], Gmina C. oraz "budowli i urządzeń znajdujących się w gruncie" jest oczywiście bezzasadny. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są uzasadnione. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działań administracji publicznej, co wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym oceny zaskarżonej decyzji sąd dokonuje według stanu prawnego i faktycznego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy. Podając takiej właśnie kontroli decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji i sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest prawidłowe. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją merytoryczną organu pierwszej instancji była odmowa uwłaszczenia P. działką nr [...] położoną w obrębie [...] gmina C. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy miało ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. była w zarządzie P. Należy wskazać, że w kwestii sposobu dokumentowania prawa zarządu podstawowe znaczenie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. Nr 23, poz. 120 ze zm.). W § 4 tego rozporządzenia ustawodawca wymienił dokumenty wskazujące na istnienie prawa zarządu i wykazał w § 4 ust. 1 pkt 1 jako jeden z takich dokumentów decyzję o przekazaniu nieruchomości w zarząd. Obligowało to organ pierwszoinstancyjny do dokonania wnikliwej analizy złożonych przez P. dokumentów tj.: decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...] oddającej w zarząd i użytkowanie [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w L. na czas nieoznaczony grunt o łącznej powierzchni [...] ha, decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] września 1986 r. o ustaleniu opłat z tytułu zarządu gruntami państwowymi przez Dyrekcję Okręgowych [...] w L. (decyzja ta dotyczy także gruntów położonych we wsi kolonia R. oznaczonych jako działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha) oraz decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] marca 1988 r. w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu zarządu i użytkowania gruntów państwowych przez Dyrekcję Okręgowych [...] w L. o łącznej powierzchni [...] ha w której ujęto też grunty położone we wsi R. o pow. [...] ha bez określenia nr działek. Tymczasem organ pierwszoinstancyjny dwukrotnie rozpoznając sprawę nie przeanalizował dokładnie (łącznie) treści powyższych decyzji, lecz uznał arbitralnie, że działka nr [...] wymieniona w decyzji o zarządzie położona jest we wsi K. a nie we wsi R. Natomiast zdaniem Ministra Infrastruktury porównanie treści powyższych decyzji wskazuje, że sporna działka nr [...] znajduje się we wsi R. Mając na uwadze powyższe, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowa sprawa wymaga ponownego szczegółowego rozpoznania z wykorzystaniem map wsi R. i K. i wykazania za pomocą tych map dokładnego miejsca położenia spornej działki nr ewid. [...], oraz ponownej analizy powierzchni gruntów objętych decyzją o zarządzie oraz decyzjami o ustaleniu opłat nowych za zarząd. Ze względu na skomplikowany charakter sprawy należy uznać sugestie organu odwoławczego o potrzebie powołania biegłego geodety za zasadne. Wykonanie powyższych czynności przez biegłego geodetę pozwoli organowi bezspornie ustalić czy zaistniały przesłanki do uwłaszczenia P. w trybie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zakończonym wydaniem merytorycznej decyzji uchybiono w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy zasadom wymienionym w art. 7 i art. 77 Kpa. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dlatego też sąd uznał ze bezpodstawne zarzuty skargi, w tym dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa. Dodatkowo należy stwierdzić (tak jak uznał organ odwoławczy), że oddanie spornego gruntu w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z dnia 3 października 2002 r. Rep. [...] przez SP Spółce "[...]" Spółka z o.o. nie ma wpływu na stan prawny obowiązujący w dniu 27 października 2000 r. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.