I Ns 289/24
Common courts2025-10-28
Case number
I Ns 289/24
Judgment date
2025-10-28
Type
DECISION
Judges
Anna Lisowska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Summary
brak posiadania samoistnego
Judgment text
<p>Sygn. akt I Ns 289/24</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p> Dnia 28 października 2025 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska</p>
<p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 2 października 2025 r. na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">L. S.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">I. D.</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span>, <span class="anon-block">K. S.</span>
</p>
<p>o zasiedzenie</p>
<p>p o s t a n a w i a:</p>
<p>1.
Wniosek oddalić.</p>
<p>2.
Przyznać r.pr. <span class="anon-block">A. W.</span> jako kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">I. D.</span> wynagrodzenie w kwocie 2 214 zł (dwa tysiące dwieście czternaście złotych) zawierające w sobie podatek VAT w kwocie 414 zł (czterysta czternaście złotych), które wypłacić z zaliczki.</p>
<p>3.
Orzec, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie.</p>
<p>sędzia Anna Lisowska</p>
<p>Sygn. akt I Ns 289/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">J. S.</span> wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez wnioskodawcę z dniem 15 lipca 2024 roku w drodze zasiedzenia udziału wynoszącego jedną drugą części we współwłasności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działki ewidencyjne o numerach (...)</span>, o obszarze 0,1600 ha, dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span> oraz nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną o numerze (...)</span>, o obszarze 0,4100 ha, dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, przysługującego uprzednio <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, a następnie uczestnikom jako spadkobiercom <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. Jako uczestników postępowania wnioskodawca wskazał <span class="anon-block">I. D.</span>, małoletnich <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że zawarł związek małżeński z <span class="anon-block">H. S. (1)</span> z domu <span class="anon-block">W.</span>. W trakcie trwania związku małżeńskiego wnioskodawca oraz <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nabyli nieruchomość do majątku wspólnego na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej opisanej wyżej nieruchomości. Wyrokiem z 9 maja 1994 roku w sprawie sygn. akt I C 235/94 rozwiązano przez rozwód małżeństwo <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. Na skutek prawomocnego rozwiązania małżeństwa przez rozwód z dniem 15 lipca 1994 roku ustała wspólność ustawowa majątkowa małżeńska pomiędzy wnioskodawcą, a <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, a w jej miejsce powstała współwłasność ułamkowa w częściach równych.</p>
<p>
<span class="anon-block">H. S. (1)</span> zmarła w dniu 6 marca 2020 roku. Do kręgu spadkobierców należeli <span class="anon-block">I. D.</span> oraz <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. <span class="anon-block">M. S. (1)</span> odrzucił spadek po matce. W jego miejsce do spadku zostały powołane jego małoletnie dzieci <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>.</p>
<p>Wnioskodawca od chwili orzeczenia rozwodu samodzielnie korzysta z całego obszaru obu nieruchomości. Wnioskodawca zagospodarował przedmiotowe nieruchomości, użytkuje je, reguluje zobowiązania podatkowe związane z nieruchomościami, wykonuje czynności faktyczne i prawne związane z zachowaniem należytego stanu nieruchomości i budynku letniskowego znajdującego się na terenie nieruchomości na <span class="anon-block">działce (...)</span>. Wnioskodawca zasadził drzewa i krzewy ozdobne, a także umieścił na terenie obiekty małej architektury. Sposób zagospodarowania nieruchomości jest wyłącznym efektem działań wnioskodawcy.</p>
<p>W odpowiedzi na wniosek małoletni uczestnicy postępowania <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> reprezentowani przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> zgodzili się z treścią wniosku.</p>
<p>W dniu 11 listopada 2024 roku wnioskodawca <span class="anon-block">J. S.</span> zmarł. Spadek po <span class="anon-block">J. S.</span> nabyli wprost <span class="anon-block">L. S.</span> w ½ i <span class="anon-block">M. S. (1)</span> w ½.</p>
<p>Postanowieniem z 3 grudnia 2024 roku w sprawie sygn. akt I Ns 289/24 Sąd Rejonowy w Piszu wezwał do udziału w sprawie w charakterze wnioskodawców następców prawnych <span class="anon-block">J. S.</span>: <span class="anon-block">L. S.</span> i <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Ponadto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a> zawiesił postępowanie sprawie (k.106).</p>
<p>Postanowieniem z 25 marca 2025 roku w sprawie sygn. akt I Ns 289/24 Sąd Rejonowy w Piszu podjął zawieszone postępowanie oraz ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania <span class="anon-block">I. D.</span>, ostatnio zamieszkałego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> kuratora w osobie radcy prawnego (k. 125).</p>
<p>Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu <span class="anon-block">I. D.</span>, <span class="anon-block">A. W.</span> w odpowiedzi na wniosek wniosła o oddalenie wniosku o zasiedzenie udziałów w przedmiotowych nieruchomościach należących do małoletnich <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>.</p>
<p>Pismem z 29 maja 2025 roku wnioskodawcy <span class="anon-block">L. S.</span> i <span class="anon-block">M. S. (1)</span> zmodyfikowali wniosek w ten sposób, że wnieśli o stwierdzenie nabycia przez <span class="anon-block">J. S.</span> z dniem 15 lipca 2024 roku w drodze zasiedzenia udziału wynoszącego jedną czwartą we współwłasności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działki ewidencyjnej o numerach (...)</span>, o obszarze 0,1600 ha dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span> oraz nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną o numerze (...)</span>, o obszarze 0,4100 ha, dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, przysługującemu uprzednio <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, a następnie uczestnikowi postępowania <span class="anon-block">I. D.</span> jako spadkobiercy ustawowemu <span class="anon-block">H. S. (1)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>W dniu 11 kwietnia 1972 roku <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, z domu <span class="anon-block">W.</span> zawarli związek małżeński.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 12)</em>
</p>
<p>W dniu 28 kwietnia 1992 roku <span class="anon-block">J. S.</span>, na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nabył nieruchomość gruntową położoną w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działki ewidencyjnej o numerach (...)</span> o obszarze stanowiącej <span class="anon-block">działki ewidencyjnej o numerach (...)</span> o obszarze 0,16 ha, dla której Sad Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> oraz nieruchomość gruntową położoną w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gmina <span class="anon-block">P.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną o numerze (...)</span>, o obszarze 0,4100 ha, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.</p>
<p>Nieruchomości te zostały nabyte do majątku wspólnego małżonków <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis aktu notarialnego k. 14-14v, odpis treści księgi wieczystej k. 16-21, odpis aktu notarialnego k. 23-24, odpis treści księgi wieczystej k. 26-31)</em>
</p>
<p>Sąd Wojewódzki w Warszawie wyrokiem z 9 maja 1994 roku w sprawie sygn. akt I C 235/94 orzekł rozwód małżeństwa <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis wyroku Sądu Wojewódzkiego sygn. akt I C 235/94)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">H. S. (1)</span> zmarła w dniu 6 marca 2020 roku. <span class="anon-block">M. S. (1)</span> odrzucił spadek po swojej matce <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. W miejsce <span class="anon-block">M. S. (2)</span> wstąpiły jego małoletnie dzieci <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>. Ponadto udział ½ w spadku odziedziczył mąż <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">I. D.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(bezsporne, dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 35, odpis protokołu z oświadczenia o odrzuceniu spadku k.37)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. S.</span> zmarł w dniu 11 listopada 2024 roku. Spadek po <span class="anon-block">J. S.</span> nabyli wprost <span class="anon-block">L. S.</span> w ½ części oraz <span class="anon-block">M. S. (1)</span> w ½ części.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 102)</em>
</p>
<p>Po rozwodzie z <span class="anon-block">H. S. (1)</span> to <span class="anon-block">J. S.</span> korzystał z nieruchomości. Przebywał na nieruchomościach kilkanaście razy w roku w okresie letnim. <span class="anon-block">J. S.</span> opłacał podatki, zajmował się działką, postawił ogrodzenie i domek letniskowy, w którym dokonywał napraw. Na działkę przyjeżdżał syn <span class="anon-block">J. S.</span> pochodzący ze związku małżeńskiego z <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(dowód: decyzje w sprawie podatku od nieruchomości k. 39-64, potwierdzenie płatności k. 66-79, zeznania świadka <span class="anon-block">W. K.</span> e-protokół z 21.08.2025r. [00:10:46], [00:16:13], zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. S.</span> e-protokół z 21.08.2025r. [00:19:07], [00:20:25], [00:22:52], [00:25:28], [00:28:37], [00:32:54] k. 162v-163, zeznania świadka <span class="anon-block">M. T.</span> e-protokół z 2.10.2025r. [00:05:03], [00:09:37], k. 178-178v)</em>
</p>
<p>Nieruchomości były zarządzane przez <span class="anon-block">J. S.</span>, nawet przed rozwodem małżonków i to on podejmował wszelkie dotyczące nieruchomości decyzje. Po rozwodzie prowadził rozmowy z <span class="anon-block">H. S. (1)</span> na temat nieruchomości. Właściciele nieruchomości, <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, planowali przekazać nieruchomość swojemu synowi <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, do czego ostatecznie nie doszło.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">M. S. (1)</span> e-protokół z 2.10.2025r. [00:16:33], [00:20:29], [00:21:21], [00:23:22] k. 178v)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Stosownie do treści przepisu <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a>
</span> posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, zaś po upływie lat trzydziestu nabywa on własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego, właścicielskiego, to jest charakteryzującego się tym, że posiadacz włada rzeczą w zakresie, w jakim to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (orzeczenie SN z 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 9/87, poz. 138). Wola posiadania dla siebie, a więc traktowanie siebie jak właściciela, jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia. O samoistności nie świadczy natomiast sama tylko długotrwałość posiadania, która nie jest kryterium odróżniającym posiadanie samoistne od zależnego, podobnie zresztą jak fakt czynienia na przedmiot posiadania choćby znacznych nakładów finansowych, choć kwestia ta może oczywiście odgrywać rolę przy ocenie charakteru posiadania. Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter władania rzeczą z zamiarem posiadania jej dla siebie (<em>
<!-- --> cum animo rem sibi habendi</em>). W prawie polskim obowiązuje zasada, że posiadacz zależny może przekształcić swoje posiadanie zależne w samoistne (<em>
<!-- --> tak m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1971 r., III CRN 516/70, opubl. w OSPiKA 11/71, poz. 207</em>), ale skuteczność - z punktu widzenia zasiedzenia - takiego przekształcenia wymaga, aby uczynił to jawnie, to znaczy zamanifestował zmianę w sposób widoczny dla otoczenia. W każdym razie zmiana, która nie została uzewnętrzniona, ograniczająca się tylko do samej świadomości posiadacza, jest w kontekście przesłanek stwierdzenia zasiedzenia prawnie bezskuteczna.</p>
<p>Udowodnienie, że doszło do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, a zatem wykazanie faktu samoistnego posiadania i odpowiedniego okresu trwania takiego stanu rzeczy, należy do tego, kto jest zainteresowany w uzyskaniu takiego stwierdzenia, czyli do wnioskodawcy. Winien on więc przedstawić takie dowody, których kompleksowa ocena wsparta zasadami życiowego doświadczenia i logicznego rozumowania, da podstawę jednoznacznemu ustaleniu, iż posiadanie przez wnioskodawcę lub przez inną osobę, przez wnioskodawcę wskazaną, nieruchomości charakteryzował przymiot samoistności oraz że taki stan trwał przez okres wymagany wedle przepisów <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>
</span> do nabycia własności przez zasiedzenie.</p>
<p>Sąd tymczasem wyraża na kanwie rozpoznawanej sprawy przekonanie, że wnioskodawcy za pomocą pozostających w ich dyspozycji środków dowodowych nie wykazali, aby wymienione wyżej przesłanki warunkujące uwzględnienie wniosku zostały spełnione przez ich poprzednika prawnego dla nieruchomości objętych wnioskiem. Nie chodzi przy tym tylko o to, że nie wykazali pozostawania w dobrej wierze w posiadaniu nieruchomości, będących przedmiotem postępowania (do czego nawet nie zmierzali, skoro określili już w pierwotnym we wniosku okres trzydziestoletni), lecz nie wykazali w ogóle, że posiadanie realizowane w stosunku do nieruchomości było posiadaniem samoistnym przez cały okres wymagany do zasiedzenia, a tylko takie mogłoby prowadzić do nabycia własności w drodze zasiedzenia.</p>
<p>Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest zatem przede wszystkim faktyczne władanie rzeczą. Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym odpowiadającym prawu własności sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z rzeczą jak właściciel. Posiadanie rzeczy zostało zdefiniowane w <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a>
</span> jako objęty ochroną prawną stan faktyczny. Polega ono na faktycznym władztwie nad rzeczą, które może prowadzić do zasiedzenia prawa, jeżeli władający uzewnętrzni wolę realizowania tego prawa dla siebie i będzie ono trwało przez wymagany okres. Samoistne posiadanie zasadza się zatem na faktycznej możliwości władania rzeczą w taki sposób i w takim zakresie, w jakim właściciel jest do tego uprawniony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2014 r., III CSK 354/13). Sąd w pełni podziela przy tym ugruntowane w judykaturze stanowisko, iż posiadaczem samoistnym nieruchomości może być wyłącznie osoba, która włada rzeczą <span class="underline">
<!-- -->bez potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby</span> (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2004r., II CK 550/03, Lex 18290).</p>
<p>Za pośrednictwem dowodów przeprowadzonych w toku niniejszego postępowania wnioskodawcy wskazywali, iż zachodzą po ich stronie przesłanki do nabycia przez zasiedzenie udziału w nieruchomościach będących przedmiotem sprawy.</p>
<p>Okoliczności faktyczne w zdecydowanej większości pozostawały poza sporem między zainteresowanymi, gdyż sporną była w zasadzie wyłącznie zasadnicza w kontekście ostatecznego rozstrzygnięcia okoliczność, a mianowicie ta, czy posiadanie przez poprzednika prawnego wnioskodawców było samoistne w wymaganym ustawą czasookresie.</p>
<p>O ile więc na przykład zaoferowane dowody świadczyły o tym, że <span class="anon-block">J. S.</span> przez wiele lat był współposiadaczem nieruchomości, o tyle posiadanie to nie może w żadnym razie – wbrew ich twierdzeniu – być kwalifikowane jako samoistne, prowadzące do zasiedzenia. Wykonywane przez <span class="anon-block">J. S.</span> władztwo nad nieruchomością, w szczególności czynione przez niego nakłady i ponoszone opłaty, nie świadczą samo przez się o samoistności posiadania, gdyż o tym decyduje także wola i świadomość posiadacza oraz relacja tej jego „woli posiadania dla siebie” względem woli posiadania właściciela rzeczy, a jedynie dowodzi dbałości o nieruchomość.</p>
<p>Dla ustalenia, czy <span class="anon-block">J. S.</span> nabył udziały w nieruchomościach kluczowe znaczenie miały zeznania <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Wnioskodawca wskazał, że „były rozmowy z mamą o działce. Ona miała być przepisana na mnie, ale tak się nigdy nie stało”.</p>
<p>Zauważyć należy, że o zakresie jakiego prawa posiadacz wykonuje władzę nad rzeczą, decydują zewnętrzne, widoczne dla otoczenia przejawy władztwa. Chodzi więc o to, aby interpretacja elementu woli miała charakter obiektywny. Zawsze zatem powinna decydować rzeczywista wola posiadacza, a nie wyobrażenie o niej innych osób. Wypływa stąd wniosek, iż wyłącznie na podstawie zewnętrznych przejawów woli ustala się wolę rzeczywistą, która decyduje o charakterze samego posiadania (por. Zasiedzenie, E. Janeczko, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1981 r., s. 73).</p>
<p>Dla stwierdzenia zasiedzenia przez wnioskodawców nieruchomości objętej wnioskiem, niezbędne byłoby wykazanie zmiany charakteru posiadania. Tak też w kontekście wniosku o zasiedzenie udziału w prawie własności, Sąd Najwyższy podkreślał, że w takiej sytuacji konieczne stanie się wykazanie konkretnych faktów potwierdzających rzeczywiste przejęcie praw i obowiązków innych współwłaścicieli i to w sposób pozwalający im dostrzec zmianę. Dla oceny elementu woli posiadania nieruchomości w określony sposób mogą mieć istotne znaczenie zachowania posiadaczy i ich następców prawnych zarówno w okresie wymaganym do zasiedzenia własności jak też po jego upływie; dlatego też sam fakt posiadania nieruchomości i zarządzania nią jak właściciel bez sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli nie wystarcza do wykazania przesłanek zasiedzenia udziału innego współwłaściciela w tej nieruchomości (tak też SN w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2009r., II CSK 405/08, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Ze zgodnych zeznań stron wynika, co potwierdza również załączona dokumentacja, że współwłaścicielem nieruchomości objętej wnioskiem była <span class="anon-block">H. S. (1)</span> i nie rozdysponowała nim za życia (zmarła w 2020 roku). Przy czym po rozwodzie w 1994 roku <span class="anon-block">J. S.</span> prowadził z nią rozmowy dotyczące przekazania nieruchomości ich wspólnemu dziecku – <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Już w ten sposób realizowała uprawnienie właścicielskie (podejmowanie decyzji co do rozporządzenia nieruchomością) i z tego już względu nie można uznać zatem <span class="anon-block">J. S.</span> za posiadacza ww. nieruchomości w tym okresie.</p>
<p>Wnioskodawcy nie wykazali, aby <span class="anon-block">J. S.</span> zamanifestował w stosunku do swojej byłej żony, iż jest wyłącznym samoistnym posiadaczem nieruchomości. Przypomnieć należy, że nieruchomość stanowiła współwłasność małżonków <span class="anon-block">S.</span>. A po ich śmierci własność ich spadkobierców.</p>
<p>Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w Postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2012 r. IV CSK 117/12, w którym SN wskazał, posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie, iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem. Niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaściciela nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień. Posiadanie "właścicielskie" całej rzeczy przez współwłaściciela niezbędne do zasiedzenia wymaga, żeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela dał wyraz temu, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a>
</span> Skuteczność takiej zmiany wymaga, aby uczynił to jawnie, czyli zamanifestował ją w sposób widoczny dla współwłaściciela i otoczenia. Sama natomiast świadomość posiadania samoistnego ponad realizację uprawnienia z <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a>
</span> nie może być uznana za wystarczającą, a co za tym idzie - jest prawnie bezskuteczna. Ciężar udowodnienia, przez jednego ze współwłaścicieli, że zmienił zakres posiadania samoistnego, spoczywa na nim wraz z niekorzystnymi skutkami, jakie wiążą się z niewykazaniem w sprawie o zasiedzenie tego przymiotu. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie m.in. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2021 r. <span class="anon-block"> (...)</span> 85/21 gdzie SN stwierdził, że niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaściciela nie uprawnia automatycznie do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień. Surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego uzasadnione są bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która narażona byłaby na uszczerbek, gdyby współwłaściciel - uprawniony do współposiadania całości mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się na zmianę swojej woli, a więc elementu subiektywnego. Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego są uzasadnione koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa stosunków prawnych i ochrony własności zwłaszcza, że powołanie się przez współwłaściciela na zmianę woli, czyli elementu subiektywnego mogłoby zbyt łatwo prowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli (zob. postanowienie z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 249/11, niepubl. i orzeczenia w nim powołane).</p>
<p>Podejmowanych przez poprzednika prawnego wnioskodawców w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem działań nie można postrzegać jako przejawu woli posiadania jej wyłącznie dla siebie, a więc również w zakresie udziału przypadającego jego byłej żonie, a następnie jej spadkobiercom z uwagi na to, że zamiar ten nie został uzewnętrzniony wobec żadnego z współwłaścicieli. Podejmowane przez <span class="anon-block">J. S.</span> czynności takie jak ponoszenie opłat, nakłady, zajmowanie się remontami nie świadczyły o posiadaniu samoistnym, ale wynikały z rodzaju nieruchomości. Aby uznać, że tego typu działania stanowią wyraz zmiany charakteru posiadania, na samoistny, musiałyby one w sposób zdecydowany wykraczać poza zwykle dokonywane w danych warunkach remonty czy nakłady. Należy zauważyć, że <span class="anon-block">J. S.</span> również w czasie trwania małżeństwa z <span class="anon-block">H. S. (1)</span> był osobą decyzyjną w zakresie czynności związanych z nieruchomością.</p>
<p>W okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawcy ciążącemu na nich obowiązkowi dowodu nie sprostali. Nie wykazali w niedwuznaczny sposób, że <span class="anon-block">J. S.</span> uważał się za samoistnego posiadacza całej nieruchomości w wymaganym ustawą okresie.</p>
<p>Na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Sąd przyznał kuratorowi radcy prawnemu <span class="anon-block">A. W.</span>, mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratora, wynagrodzenie w kwocie 2 214,00 złotych, w tym kwotę 414,00 złotych tytułem podatku VAT.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> Sąd orzekł, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie.</p>
</div>