I OZ 974/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 610/20 o odrzuceniu skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 27 maja 2020 r. M.F. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W wykonaniu zarządzenia z [...] czerwca 2020 r. (k. 1 akt sadowych), skarżącą wezwano do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez podanie numeru PESEL strony skarżącej oraz podpisanie skargi, ewentualnie nadesłanie podpisanego jej egzemplarza. Korespondencja zawierająca powyższe wezwanie (k. 8 i n. akt sądowych) została odebrana przez skarżącą 14 lipca 2020 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru, dalej jako "ZPO" (k. 13 akt sądowych). Wobec powyższego termin do usunięcia braku skargi, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", upłynął 21 lipca 2020 r. Przesyłką z 21 lipca 2020 r. skarżąca nadesłała podpisany egzemplarz skargi, jednakże nie wskazała numeru PESEL. Wobec niewywiązania się przez skarżącą z całości wezwania, postanowieniem z 31 lipca 2020 r., WSA odrzucił skargę M.F. Uznał bowiem, że w sprawie nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, zatem należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie (które również posiadało braki – tj. brak podpisu na zażaleniu oraz brak odpisu zażalenia celem przesłania organowi – jednakże zostały one uzupełnione w terminie). Zarzuciła w nim błędne przyjęcie, że Sąd nie miał wiedzy o jej numerze PESEL, co skutkowało odrzuceniem skargi. W jej ocenie "wyciągnięcie tak daleko idącej konsekwencji z drobnego braku jest niesłuszne, tym bardziej, ze w aktach sprawy widnieje mój PESEL i można zidentyfikować moja osobę. Brak ten w żadnym stopniu nie utrudniał merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy". Ponadto wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu oraz wskazała, że "Na wszelki wypadek podaję mój numer PESEL, który jednak jak już wspomniałam pojawia się w aktach sprawy a więc był znany sądowi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), dalej: "ustawa zmieniająca". Odnotować przy tym należy, że w myśl art. 5 pkt 2 ustawy zmieniającej, która weszła w życie 31 maja 2019 r., do postępowań prowadzonych na podstawie p.p.s.a. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 46 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, tj. zawierający wymóg podania numeru PESEL. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Skarga do WSA, złożona przez M.F., nie zawierała numeru PESEL skarżącej oraz nie została przez nią podpisana. Zatem zasadnie została ona wezwana do usunięcia wskazanych braków – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wskazano powyżej w aktach sprawy znajduje się podpisane przez nią ZPO przesyłki (jak wynika ze znajdującej się na niej adnotacji) wzywającej do nadesłania numeru PESEL i podpisania skargi lub nadesłania podpisanego egzemplarza, a ponadto zawierającej odpis odpowiedzi na skargę oraz stosowne pouczenia. Ponadto z ZPO wynika jednoznacznie, że przesyłka ta została odebrana przez skarżącą 14 lipca 2019 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że brak skargi dotyczący podania numeru PESEL skarżącej nie został usunięty w terminie. Wskutek wezwania, skarżąca nadesłała jedynie podpisany egzemplarz skargi. Jak bowiem wskazała w zażaleniu sąd jest w posiadaniu numeru PESEL wobec czego uznała, że nie musi go podawać ani w skardze do WSA, ani nawet na wezwanie sądu. Argumenty skarżącej zawarte w zażaleniu nie mogły zostać uwzględnione. Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wezwań sądu, niezależnie czy uważa je za słuszne czy też nie. Okoliczności na które powołuje się skarżąca pozostawały bez wpływu na ocenę zasadności zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Omawiany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi. Jedynie na marginesie należy wskazać, że wezwanie skierowane do skarżącej było napisane prostym i jasnym językiem, jego zrozumienie nie powinno nastręczać trudności. Zresztą treść zażalenia wskazuje, że rzeczywiście skarżąca nie miała problemu ze zrozumieniem wezwania, a jedynie podjęła ona pewnego rodzaju polemikę z jego zasadnością, co należy uznać za niedopuszczalne (zwłaszcza mając na uwadze, że postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem sformalizowanym, o czym była mowa powyżej). W przypadku zaś jakichkolwiek wątpliwości co do jego zasadności skarżąca powinna była odpowiednio zadbać o swoje interesy, chociażby dzwoniąc do sądu w celu upewnienia się co do treści wezwań, a nie na własną rękę oceniała ich zasadność, czyniąc zadość jednemu, a drugie uznając za zbędne i nie uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy. Reasumując brak skargi w postaci braku numeru PESEL skarżącej nie został usunięty w terminie, zatem prawidłowo sąd pierwszej instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę. Mając na uwadze podane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2, postanowił jak w sentencji.