II GSK 62/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej w sprawie ze skargi kasacyjnej J. M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1141/19 w sprawie ze skargi J. M. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr KO-373/4103/136/19 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1141/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. Ż. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr KO-373/4103/136/19 w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pełnomocnik skarżącego wniósł wniosek do WSA w Warszawie o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi skarżącego na wskazaną decyzję. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2020 r, referendarz sądowy przyznał ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz pełnomocnika strony będącego adwokatem, kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym tytułem opłaty kwotę 240 zł, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Pełnomocnik skarżącego działając w imieniu skarżącego wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok w całości. W piśmie z 19 października 2022 r. pełnomocnik skarżącego poinformował o śmierci swojego mocodawcy oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe zainicjowane skargą kasacyjną należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego należy rozumieć jako prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację. W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Mogą wprawdzie występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki będą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji to sąd administracyjny musi ocenić, czy w przypadku śmierci strony skarżącej, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego innych osób. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania takiej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków skarżącego, będących ściśle związanych z jego osobą i nieprzechodzących na jego następców prawnych. Dotyczy on bowiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponadto zauważyć należy, iż udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik niniejszego postępowania. Z tego powodu postępowanie sądowe zainicjowane skargą kasacyjną należało umorzyć, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a. Z tego względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.