I C 1579/24
Common courts2025-10-28
Case number
I C 1579/24
Judgment date
2025-10-28
Type
SENTENCE
Judges
Karol Dryjański (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt I C 1579/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- --> Dnia 28 października 2025 r.</strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny</p>
<p>Przewodniczący sędzia Karol Dryjański</p>
<p>Protokolant: St. Sekr. Sąd. Monika Pirańska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w Koninie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">R. G.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">B. G.</span>, <span class="anon-block">D. K.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>1.
oddala powództwo;</p>
<p>2.
zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanej <span class="anon-block">B. G.</span> kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p>
<p> sędzia Karol Dryjański</p>
<p>Sygn. akt I C 1579/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">E. G.</span> i <span class="anon-block">R. G.</span> wnieśli o zasądzenie od <span class="anon-block">B. G.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> kwoty 2.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.000 zł od dnia 02.08.2022 r. do dnia zapłaty i od kwoty 1.000 zł od dnia 02.09.2022 r. do dnia zapłaty. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanych zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.</p>
<p>W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że w piśmie z dnia 22.07.2022 r. wypowiedzieli pozwanym umowę użyczenia lokalu położonego w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i zażądali jego wydania (powodowie są właścicielami tego lokalu). Zdaniem powodów pozwani są od sierpnia 2022 r. obowiązani do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z tego lokalu.</p>
<p>W odpowiedzi pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości.</p>
<p>Zdaniem pozwanych strony zawarły umowę nienazwaną na podstawie której pozwani w zamian za zapłacenie wartości przedmiotowego lokalu mogli w nim dożywotnio zamieszkiwać. Ponadto zdaniem pozwanych zgłoszone przez powodów roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż pozwani nie dali powodom podstaw do zerwania zawartego z nimi porozumienia.</p>
<p>W trakcie postępowania zmarł pozwany <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 10.12.2024 r. sąd orzekł o podjęciu postępowania udziałem spadkobierczyni pozwanego <span class="anon-block">D. K.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">D. K.</span> wniosła o oddalenie powództwa.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. G.</span> jest synem <span class="anon-block">B. G.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">E. G.</span> i <span class="anon-block">R. G.</span> pozostają w związku małżeńskim.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: bezsporne</em>
</p>
<p>Na podstawie umowy z dnia 04.06.1991 r. powodowie nabyli prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span>, oznaczonej <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>. Cenę ustalono na 9.000.000 starych złotych. Pieniądze na zakup działki przekazali powodom <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>Na podstawie umowy z dnia 17.10.1996 r. powodowie nabyli prawo własności lokalu położonego w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wraz z udziałem wynoszącym <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">działce (...)</span> i częściach wspólnych budynków znajdujących się na tej działce. Wartość przedmiotu sprzedaży określono na 5.128,38 zł.</p>
<p>Powierzchnia użytkowa lokalu położonego w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych wynosi 63,78 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>Nieruchomość lokalowa położona w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest objęta prowadzoną przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">K.</span>
<span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span>.</p>
<p>Na podstawie umowy z dnia 20.07.2001 r. powodowie nabyli za 1.510 zł prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> oznaczonej <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: bezsporne, umowy k. 210 – 222, zeznania <span class="anon-block">R. G.</span> k. 436, <span class="anon-block">E. G.</span> k. 436 – 437, <span class="anon-block">B. G.</span> k. 437, <span class="anon-block">D. K.</span> k. 437 </em>
</p>
<p>Powodowie zamieszkiwali w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> od 1987 r.</p>
<p>Powodowie podjęli budowę domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W budowie pomagał <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>Ponadto <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> wsparli finansowo budowę domu powodów.</p>
<p>W 2001 r. powodowie wyprowadzili się z lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i zamieszkali pod obecnym adresem.</p>
<p>W lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w 2002 r. zamieszkali <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> małżonkowie <span class="anon-block">G.</span>. Przed zamieszkaniem pozwani przeprowadzili remont tego lokalu.</p>
<p>
<span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> małżonkowie <span class="anon-block">G.</span> porozumieli się z powodami, że w zamian za wcześniejszą pomoc przy budowie domu powodów, pozwani będą mogli dożywotnio zamieszkiwać w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> ponosząc bieżące koszty jego utrzymania.</p>
<p>W związku z zamieszkaniem pozwanych w przedmiotowym lokalu pozwani przekazali powodom 50.000 zł.</p>
<p>Gdy <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> małżonkowie <span class="anon-block">G.</span> zamieszkiwali w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w ich dotychczasowym lokalu pozostała ich córka <span class="anon-block">D. K.</span> z rodziną.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. G.</span> w dniu 04.10.2017 r. przekazała córce powodów kwotę 68.600 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: potwierdzenie przelewu k. 39, zeznania <span class="anon-block">W. P.</span> k. 316 – 317, <span class="anon-block">D. P.</span> k. 319 – 321, <span class="anon-block">S. K.</span> k. 327 – 330, <span class="anon-block">M. K. (1)</span> k. 332 – 337, <span class="anon-block">M. K. (2)</span> k. 338 – 343, <span class="anon-block">E. K. (1)</span> k. 345 – 348, <span class="anon-block">K. U.</span> k. 352 – 354, <span class="anon-block">D. B.</span> k. 355 – 357, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">Z.</span> k. 358 – 361, <span class="anon-block">A. K.</span> k. 362 – 365, <span class="anon-block">H. B.</span> k. 367 – 372, <span class="anon-block">Z. B.</span> k. 374 – 379, <span class="anon-block">E. K. (2)</span> k. 391 – 408, <span class="anon-block">A. S.</span> k. 410 – 423, <span class="anon-block">F. K.</span> k. 426 – 428, <span class="anon-block">R. G.</span> k. 436, <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">G.</span> k. 436 – 437, <span class="anon-block">B. G.</span> k. 437, <span class="anon-block">D. K.</span> k. 437 </em>
</p>
<p>Do konfliktu między stronami doszło gdy <span class="anon-block">B. G.</span> ujawniła zamiar uzyskania stwierdzenia nabycia prawa własności przedmiotowego lokalu przez zasiedzenie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: zeznania <span class="anon-block">E. K. (1)</span> k. 345 – 348, <span class="anon-block">E. K. (2)</span> k. 391 – 408, <span class="anon-block">A. S.</span> k. 410 – 423, <span class="anon-block">R. G.</span> k. 436 </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">T. G.</span> zmarł 24.01.2023 r.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 31.01.2024 r., sygn. akt I Ns 1479/23, Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">K.</span>stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">T. G.</span> nabyli z dobrodziejstwem inwentarza po 1/3 części <span class="anon-block">B. G.</span>, <span class="anon-block">R. G.</span> i córka spadkodawcy <span class="anon-block">D. K.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 187</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. G.</span> ma 86 lat.</p>
<p>Pozwana ma trudności z poruszaniem się.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 37, zeznania <span class="anon-block">M. K. (1)</span> k. 332 – 337, <span class="anon-block">F. K.</span> k. 426 – 428 </em>
</p>
<p>Dokumenty w oparciu o które sąd ustalił powyższy stan faktyczny nie budziły wątpliwości sądu, nie były również kwestionowane przez strony.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">W. P.</span>, <span class="anon-block">D. P.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, <span class="anon-block">E. K. (1)</span>, <span class="anon-block">K. U.</span>, <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">Z. B.</span>, <span class="anon-block">F. K.</span>, <span class="anon-block">B. G.</span> i <span class="anon-block">D. K.</span> były bowiem spójne i logiczne, a zarazem wzajemnie zgodne, zaś pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności.</p>
<p>Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">E. K. (2)</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> w części, w której wynikało z nich, że pozwani zamieszkali w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na podstawie czasowej umowy użyczenia. Fakt, iż zamieszkanie pozwanych w przedmiotowym lokalu nastąpiło w związku z przekazaniem przez nich powodom pieniędzy został uprawdopodobniony zeznaniami <span class="anon-block">D. P.</span>, <span class="anon-block">E. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">Z.</span>, a z zeznań innych świadków nie wynikało do kiedy miałaby obowiązywać umowa zawarta przez strony. Co więcej z zeznań <span class="anon-block">R. G.</span> wynikało wprost, ze pozwani mieli zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu dożywotnio. Sąd nie dał również wiary zeznaniom <span class="anon-block">E. K. (2)</span> w części w której wynikało z nich jakoby w związku z zamieszkaniem w przedmiotowym lokalu pozwana była zobowiązana do zapłaty na rzecz powodów zadośćuczynienia. Ta część zeznań <span class="anon-block">E. K. (2)</span> nie znalazła potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. W pozostałym zakresie sąd uznał zeznania <span class="anon-block">E. K. (2)</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> za wiarygodne, w tym zakresie nie budziły bowiem wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego.</p>
<p>Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">R. G.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> co do wysokości wsparcia udzielonego powodom przez pozwanych, ta część zeznań powodów nie znalazła potwierdzenia w zeznaniach <span class="anon-block">B. G.</span>, a zarazem budziła wątpliwości w świetle zeznań <span class="anon-block">D. P.</span>, <span class="anon-block">E. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">Z.</span>. W pozostałym zakresie sąd uznał zeznania <span class="anon-block">R. G.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> za wiarygodne, w tej części były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności w tym zakresie.</p>
<p>Zeznania <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span>, <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> nie miały znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego z uwagi na to, że nie miała wiedzy o okolicznościach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Sąd nie uwzględnił wniosku strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu uznając, że prawdopodobny koszt sporządzenia opinii mógłby być wyższy od wartości przedmiotu sporu, a celowość sporządzenia opinii budzi wątpliwości w sytuacji, gdy zawarte w pozwie określenie należności za bezumowne korzystania z lokalu mieszkalnego na kwotę 1.000 zł miesięcznie w świetle łatwo dostępnych informacji z rynku miejscowego jest wskazaniem zbliżonym do stawek najmu istniejących w <span class="anon-block">K.</span> w 2022 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 710)">art. 710 kc</a> przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.</p>
<p>Z kolei z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.</p>
<p>Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a>).</p>
<p>Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że strony w 2001 r. zawarły umowę nienazwaną zgodnie z którą pozwani mogli zamieszkiwać dożywotnio w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w zamian za przekazanie powodom kwoty 50.000 zł. Dodać należy, że pozwani wspierali budowę domu na nieruchomości powodów, a w późniejszym czasie wspierali finansowo dzieci powodów.</p>
<p>Fakt, iż rodzice powoda przekazali powodom pieniądze w związku z zamieszkaniem w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> został potwierdzony przez <span class="anon-block">B. G.</span>, a ponadto został uprawdopodobniony przez świadków nie związanych bezpośrednio ze stronami – <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">E. K. (1)</span>, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">Z.</span>.</p>
<p>Ustalenie, że strony porozumiały się co do tego, że pozwani będą mogli dożywotnio zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu zostało potwierdzone w zeznaniach <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, co więcej okoliczność ta wynikała również z zeznań <span class="anon-block">R. G.</span>.</p>
<p>Nie sposób zarazem pominąć faktu, że przez około 20 lat kwestia możliwości zamieszkiwania przez pozwanych w przedmiotowym lokalu bez ponoszenia dodatkowych świadczeń na rzecz powodów była bezsporna między stronami.</p>
<p>Fakt, iż porozumienie stron co do udostępnienia pozwanym przedmiotowego lokalu było ściśle związane z przekazaniem powodom świadczenia pieniężnego wyłącza możliwość określenia umowy stron jako umowy użyczenia.</p>
<p>Powodowie zakwestionowali porozumienie zawarte z pozwanymi obawiając się, że pozwana zmierza do uzyskania stwierdzenia nabycia własności przedmiotowego lokalu przez zasiedzenie.</p>
<p>Pomimo tego stwierdzić należy, że zachowanie powodów polegające na zażądaniu świadczenia za korzystanie z przedmiotowego lokalu jest nie tylko sprzeczne z wcześniejszym porozumieniem stron, lecz jest także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zażądanie świadczenia w wysokości 1.000 zł miesięcznie po 20 latach bez ponoszenia świadczeń na rzecz powodów wiąże się dyskomfortem pozwanej, gdyż ewentualne uwzględnienie powództwa w istotny sposób obciążyłoby sytuację finansową pozwanej i to w czasie, gdy pozwana ma 86 lat i boryka się z problemami zdrowotnymi. Co więcej żądanie pozwu zostało skierowane przeciwko osobie, która w przeszłości znacząco wspierała nie tylko powodów, lecz również ich dzieci. Należy nadto zwrócić uwagę, że pozwani w odpowiedni sposób dbali o stan przedmiotowego lokalu, co niewątpliwie ma wpływ na wartość tego lokalu, co do którego prawo własności nadal przysługuje powodom. Nie sposób również nie zwrócić uwagi na to, że powód skierował żądanie pozwu przeciwko swojej matce.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> orzekł jak w punkcie 1 wyroku.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).</p>
<p>Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 3)">art. 98 § 3 kpc</a>).</p>
<p>Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a>).</p>
<p>Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> kpc</a>).</p>
<p>Pozwani ponieśli koszty procesu obejmujące:</p>
<p>1)
wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 900 zł,</p>
<p>2)
opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.</p>
<p>Pozwana wygrała sprawę w całości, dlatego też należało w całości uwzględnić wniosek strony pozwanej o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w punkcie 2 wyroku.</p>
<p>sędzia Karol Dryjański</p>
</div>